Tháng Nâng cao Nhận thức về Ung thư Phụ khoa: Hiểu đúng để phòng ngừa hiệu quả

Với thông điệp “Support Not Stigma” (Hỗ trợ, không kỳ thị), Tháng Nâng cao Nhận thức về Ung thư Phụ khoa nhấn mạnh việc nâng cao hiểu biết, giảm kỳ thị và tăng sự đồng hành với người mắc bệnh. Đây cũng là dịp khuyến khích phụ nữ hiểu cơ thể, nhận biết dấu hiệu bất thường và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, sàng lọc phù hợp.

Theo một số thống kê, cứ khoảng 6 phút lại có một người được chẩn đoán mắc ung thư phụ khoa. Trong bối cảnh đó, sự e ngại khi nói về các triệu chứng ở vùng sinh dục, chảy máu bất thường hay những vấn đề phụ khoa có thể trở thành rào cản khiến một số người trì hoãn việc tìm kiếm chăm sóc y tế.

Thông điệp “Hỗ trợ, không kỳ thị” vì thế nhấn mạnh sự cởi mở, thấu hiểu và đồng hành. Lắng nghe không phán xét, chia sẻ thông tin đúng và khuyến khích thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là những cách thiết thực để hỗ trợ phụ nữ chủ động hơn với sức khỏe của mình.

Ung thư phụ khoa không phải một bệnh duy nhất mà là nhóm ung thư xuất phát từ các cơ quan khác nhau của hệ cơ quan sinh sản nữ, với đặc điểm, yếu tố nguy cơ và biểu hiện khác nhau.

Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung hình thành tại cổ tử cung, phần nối giữa tử cung và âm đạo. Phần lớn trường hợp liên quan đến tình trạng nhiễm dai dẳng, tái nhiễm các type HPV nguy cơ cao. Đây là loại ung thư có thể giảm đáng kể nguy cơ thông qua tiêm vắc xin HPV và sàng lọc cổ tử cung.

Ung thư tử cung

Ung thư tử cung bắt đầu từ các mô của tử cung, trong đó ung thư nội mạc tử cung là loại phổ biến nhất. Một trong những biểu hiện cần lưu ý là chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt chảy máu xảy ra sau mãn kinh.

Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng và các ung thư liên quan có thể gây những triệu chứng ban đầu không đặc hiệu. Người bệnh có thể gặp tình trạng đầy hoặc chướng bụng, nhanh no, đau bụng hay khó chịu vùng chậu. Những triệu chứng này cũng có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý không phải ung thư.

Ung thư âm hộ

Ung thư âm hộ xuất hiện ở cơ quan sinh dục ngoài của nữ giới. Các biểu hiện có thể bao gồm ngứa kéo dài, đau, thay đổi màu sắc hoặc độ dày của da, xuất hiện khối, vết loét hay tổn thương bất thường ở vùng âm hộ.

Ung thư âm đạo

Ung thư âm đạo hiếm gặp hơn các loại ung thư phụ khoa khác. Một số biểu hiện có thể gặp là chảy máu âm đạo bất thường, tiết dịch, đau vùng chậu hoặc xuất hiện tổn thương tại âm đạo.

Một điểm quan trọng cần hiểu là không có một xét nghiệm duy nhất có thể sàng lọc tất cả các loại ung thư phụ khoa. Khả năng sàng lọc thường quy hiện cũng khác nhau giữa từng bệnh.

• Ung thư cổ tử cung: Có các phương pháp sàng lọc được khuyến nghị như xét nghiệm HPV và/hoặc tế bào học cổ tử cung. Phương pháp và khoảng thời gian thực hiện phụ thuộc vào độ tuổi, nguy cơ và hướng dẫn áp dụng.
• Ung thư buồng trứng: Hiện chưa có xét nghiệm sàng lọc thường quy được khuyến nghị cho phụ nữ có nguy cơ trung bình và không có triệu chứng. Các phương pháp như CA-125 hay siêu âm qua ngả âm đạo không được sử dụng như xét nghiệm sàng lọc thường quy cho nhóm này.
• Ung thư tử cung/nội mạc tử cung: Đa số phụ nữ nguy cơ trung bình, không triệu chứng không được khuyến nghị sàng lọc thường quy. Chảy máu bất thường, đặc biệt sau mãn kinh, cần được đánh giá.
• Ung thư âm hộ và âm đạo: Hiện không có xét nghiệm sàng lọc thường quy dành cho phụ nữ nguy cơ trung bình.

Vì vậy, bên cạnh thực hiện sàng lọc ung thư cổ tử cung phù hợp, phụ nữ cần chú ý đến những thay đổi khác thường của cơ thể và đithăm khám theo chuyên khoa khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu, triệu chứng bất thường.

Mỗi loại ung thư phụ khoa có yếu tố nguy cơ và khả năng dự phòng khác nhau. Không có một biện pháp duy nhất nào có thể phòng ngừa tất cả, nhưng một số hành động có thể giúp giảm nguy cơ hoặc hỗ trợ phát hiện những bất thường cần được kiểm tra.

Tiêm vắc xin HPV

Vắc xin HPV giúp phòng ngừa nhiễm các type HPV có trong vắc xin, bao gồm những type nguy cơ cao liên quan đến phần lớn trường hợp ung thư cổ tử cung và một số ung thư khác. Việc tiêm chủng nên được thực hiện theo độ tuổi, lịch tiêm và khuyến cáo phù hợp.

Sàng lọc ung thư cổ tử cung đúng khuyến nghị

Sàng lọc giúp phát hiện những thay đổi tiền ung thư ở cổ tử cung trước khi chúng tiến triển thành ung thư. Phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm phù hợp theo độ tuổi và nguy cơ cá nhân. Cần phân biệt sàng lọc với chẩn đoán. Sàng lọc được thực hiện ở người chưa có triệu chứng nhằm tìm kiếm những bất thường sớm. 

Khi đã có chảy máu, đau hoặc triệu chứng bất thường, người bệnh cần đi khám để được đánh giá và thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán phù hợp.

Hiểu cơ thể và đi khám khi có bất thường

Không phải mọi dấu hiệu bất thường đều là ung thư. Tuy nhiên, nên chủ động thăm khám khi các biểu hiện mới xuất hiện, kéo dài, tái diễn hoặc khác với bình thường của bản thân, chẳng hạn:

• Chảy máu hoặc tiết dịch âm đạo bất thường.
• Chảy máu sau mãn kinh.
• Đau hoặc cảm giác nặng vùng chậu.
• Đầy bụng, chướng bụng hoặc nhanh no kéo dài.
• Thay đổi thói quen tiểu tiện hoặc đại tiện.
• Ngứa, đau, xuất hiện khối hay tổn thương bất thường vùng âm hộ.

Việc theo dõi những thay đổi của cơ thể đặc biệt quan trọng đối với các ung thư phụ khoa hiện chưa có phương pháp sàng lọc thường quy cho người nguy cơ trung bình.

Duy trì lối sống lành mạnh

Một số yếu tố nguy cơ có thể được điều chỉnh thông qua lối sống. Phụ nữ nên tránh hút thuốc, duy trì cân nặng phù hợp, vận động thường xuyên và xây dựng chế độ ăn cân đối. Bên cạnh đó, cần tìm hiểu tiền sử ung thư của gia đình và trao đổi với bác sĩ nếu có người thân mắc ung thư buồng trứng, vú, nội mạc tử cung, đại trực tràng hoặc các bệnh ung thư liên quan khác.

Tháng Nâng cao Nhận thức về Ung thư Phụ khoa là dịp để mỗi phụ nữ hiểu rõ hơn về sức khỏe của mình. Biết các loại ung thư phụ khoa, hiểu giới hạn của sàng lọc, chủ động tiêm phòng HPV, sàng lọc cổ tử cung phù hợp và không bỏ qua những dấu hiệu bất thường là những bước thiết thực để chăm sóc sức khỏe lâu dài.