Đau đầu kinh niên là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Đau đầu kinh niên là tình trạng gây nhiều phiền toái cho người trưởng thành, đặc biệt trong nhóm tuổi 30 - 50, khi áp lực công việc và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học ngày càng phổ biến. Những cơn đau đầu kéo dài, tái đi tái lại không chỉ làm suy giảm hiệu suất lao động mà còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và cách kiểm soát phù hợp sẽ giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe và hạn chế các biến chứng về sau. Cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết trong những nội dung tiếp theo của bài viết.

Đau đầu kinh niên là gì?

Đây là tình trạng đau đầu xảy ra ít nhất 15 ngày mỗi tháng trong vòng 3 tháng liên tiếp. Đây không phải là một bệnh đơn lẻ mà là nhóm các dạng đau đầu mạn tính thường gặp, gồm đau nửa đầu mạn tính, đau đầu căng thẳng mạn tính, đau đầu liên tục hàng ngày và đau nửa đầu liên tục.

Tình trạng này thường khởi phát từ đau đầu cấp tính và tiến triển dần theo thời gian. Không phải mọi cơn đau đầu kéo dài đều thuộc nhóm này, nhưng khi cơn đau tái diễn thường xuyên, người bệnh nên thăm khám sớm để hạn chế ảnh hưởng tâm lý như lo âu hoặc trầm cảm.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây đau đầu

Đau đầu mạn tính không xuất hiện đơn lẻ mà thường là hệ quả của nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ tác động đồng thời trong thời gian dài. Việc nhận diện đúng các nguyên nhân nền tảng cũng như những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa diễn tiến nặng.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây đau đầu mạn tính thường liên quan đến nhiều yếu tố phối hợp, trong đó phổ biến nhất là lạm dụng thuốc giảm đau. Việc dùng thuốc thường xuyên có thể gây hiện tượng đau đầu hồi ứng, khiến cơn đau tái phát hoặc nặng hơn khi ngừng thuốc.

Ngoài ra, tình trạng này còn có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như nhiễm trùng hệ thần kinh, u não, đột quỵ hoặc thiếu ngủ kéo dài. Các yếu tố tâm lý như stress, lo âu, trầm cảm làm tăng tần suất và mức độ cơn đau, đặc biệt ở người làm việc trí óc hoặc chịu áp lực công việc cao.

Yếu tố nguy cơ

Một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc đau đầu mạn tính bao gồm:

• Nữ giới, đặc biệt trong độ tuổi 40 - 50;
• Thừa cân, béo phì;
• Lạm dụng caffeine hàng ngày;
• Có tiền sử đau nửa đầu;
• Rối loạn giấc ngủ kéo dài.

Nếu đau nửa đầu cấp tính không được kiểm soát tốt, tình trạng này có thể tiến triển thành đau đầu mạn tính theo thời gian. Lối sống căng thẳng, ngủ không đủ giấc và áp lực công việc kéo dài cũng là những yếu tố thúc đẩy quá trình này.

Bên cạnh đó, rối loạn giấc ngủ làm gián đoạn hoạt động hormone, khiến nguy cơ đau đầu tăng rõ rệt. Tiếp xúc độc chất hoặc chấn thương đầu trong quá khứ cũng có thể là yếu tố góp phần. Việc nhận biết sớm các nguyên nhân và nguy cơ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và hạn chế diễn tiến nặng.

Dấu hiệu của bệnh và một số phương pháp chẩn đoán

Đau đầu mạn tính có nhiều thể bệnh khác nhau, vì vậy biểu hiện lâm sàng và cách tiếp cận chẩn đoán cũng không hoàn toàn giống nhau. Việc phân tách rõ triệu chứng và chẩn đoán giúp người bệnh dễ nhận biết tình trạng của mình và hỗ trợ bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Dấu hiệu

Điểm chung của đau đầu mạn tính là cơn đau xuất hiện thường xuyên, kéo dài (có thể từ vài giờ đến vài ngày) và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày, với một số triệu chứng có thể kể đến như:

• Đau nửa đầu mạn tính: Thường đau nhói hoặc đau theo nhịp ở một bên đầu, kèm buồn nôn, nhạy cảm ánh sáng và tiếng ồn. Cơn đau có xu hướng nặng hơn khi vận động hoặc thiếu ngủ.
• Đau đầu căng thẳng mạn tính: Gây cảm giác siết chặt hoặc đè nặng hai bên đầu, mức độ đau âm ỉ, thường không kèm buồn nôn hay rối loạn thị giác.
• Đau đầu liên tục hàng ngày: Tương tự đau đầu căng thẳng nhưng khởi phát nhanh và xuất hiện gần như mỗi ngày.
• Đau nửa đầu liên tục: Gây đau dai dẳng một bên đầu, đôi khi kèm chảy nước mắt, nghẹt mũi hoặc đỏ mắt cùng bên đau.

Phương pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán bệnh lý này, bác sĩ chủ yếu dựa vào khai thác bệnh sử và nhật ký đau đầu để đánh giá tần suất, thời gian đau và yếu tố khởi phát. Bác sĩ có thể khám thần kinh và chỉ định xét nghiệm hoặc chụp CT, MRI khi cần loại trừ nguyên nhân thứ phát. Chẩn đoán chính xác giúp lựa chọn điều trị phù hợp và hạn chế lạm dụng thuốc kéo dài.

Các biện pháp điều trị và phòng ngừa

Việc điều trị không chỉ nhằm giảm cơn đau tức thời mà còn hướng đến kiểm soát nguyên nhân, phòng ngừa tái phát và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài cho người bệnh.

Điều trị

Điều trị đau đầu kinh niên cần tập trung vào kiểm soát nguyên nhân và giảm tần suất cơn đau. Nhiều trường hợp liên quan đến việc dùng thuốc giảm đau kéo dài, vì vậy người bệnh cần giảm hoặc ngừng thuốc từ từ dưới sự theo dõi y tế, kết hợp thuốc thay thế phù hợp để hạn chế đau đầu hồi ứng.

Tùy từng thể đau đầu, bác sĩ có thể chỉ định thuốc dự phòng nhằm giảm số lần và mức độ cơn đau. Với đau nửa đầu mạn tính, một số phương pháp điều trị chuyên biệt như tiêm botulinum toxin có thể được cân nhắc. Việc dùng thuốc cần cá nhân hóa để tránh phụ thuộc thuốc lâu dài.

Bên cạnh đó, có các liệu pháp không dùng thuốc như thiền, yoga, châm cứu hoặc thư giãn cơ giúp giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và hỗ trợ kiểm soát cơn đau.

Biện pháp phòng ngừa

Phòng ngừa tái phát là yếu tố then chốt trong quản lý và hỗ trợ điều trị, tránh làm bệnh ngày càng nặng hơn. Một số biện pháp phòng ngừa như:

• Giảm stress, tăng vận động nhẹ nhàng;
• Theo dõi yếu tố nguy cơ bằng nhật ký đau đầu;
• Chăm sóc sức khỏe toàn diện và tái khám định kỳ;
• Sử dụng thuốc hợp lý, tránh lạm dụng thuốc giảm đau;
• Duy trì lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, hạn chế rượu bia và lạm dụng caffeine.

Đau đầu kinh niên có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và áp dụng biện pháp phù hợp. Việc hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe, tránh biến chứng lâu dài. Hãy đến cơ sở y tế uy tín để bác sĩ thăm khám và có kế hoạch cá nhân hóa điều trị, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ cơn đau đầu tái phát.