Chữa viêm phế quản bằng gừng có hiệu quả không? Góc nhìn khoa học cần biết

Viêm phế quản là một trong những bệnh đường hô hấp thường gặp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc vào mùa mưa lạnh. Ngoài các phương pháp điều trị theo chỉ định y tế, nhiều người có xu hướng tìm đến các nguyên liệu quen thuộc trong gian bếp, trong đó gừng là lựa chọn phổ biến nhờ cảm giác ấm cổ họng và dễ sử dụng.

Chữa viêm phế quản bằng gừng có hiệu quả không?

Đây là câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất khi nhắc đến các phương pháp hỗ trợ từ thảo dược. Dưới góc độ y học, cần làm rõ rằng gừng không phải là thuốc điều trị viêm phế quản và không có bằng chứng cho thấy gừng có thể chữa khỏi bệnh.

Gừng chứa các hợp chất sinh học như gingerol và shogaol, được ghi nhận có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Nhờ đó, gừng có thể tạo cảm giác ấm, làm dịu cổ họng và giảm kích thích ho trong một số trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, viêm phế quản là tình trạng viêm của niêm mạc phế quản, thường liên quan đến virus, vi khuẩn hoặc các yếu tố kích thích kéo dài như khói thuốc. Việc dùng gừng không tác động trực tiếp vào nguyên nhân gây bệnh.

Theo thông tin tổng hợp từ WHO và CDC, các thảo dược như gừng chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng, không thay thế điều trị y tế khi cần thiết. Vì vậy, nếu kỳ vọng chữa viêm phế quản bằng gừng theo nghĩa điều trị dứt điểm, người bệnh có thể thất vọng hoặc chậm trễ thăm khám.

Gừng có thể hỗ trợ gì cho người bị viêm phế quản?

Để tránh hiểu lầm, cần nhìn nhận gừng ở đúng vai trò của nó. Trước khi áp dụng, người bệnh nên biết gừng chỉ hỗ trợ giảm nhẹ một số biểu hiện, đặc biệt trong viêm phế quản cấp mức độ nhẹ.

Cụ thể, gừng có thể mang lại một số lợi ích sau khi dùng đúng cách và với lượng vừa phải:

• Giúp làm ấm cổ họng, giảm cảm giác rát họng khi ho nhiều.
• Hỗ trợ giảm ho khan hoặc ho nhẹ nhờ tác dụng làm dịu niêm mạc.
• Tạo cảm giác dễ chịu, thư giãn khi kết hợp với nghỉ ngơi và uống đủ nước.
• Có thể giúp long đờm nhẹ trong trường hợp viêm phế quản do virus ở giai đoạn sớm.

Tuy nhiên, các lợi ích này không đồng nghĩa với việc chữa bệnh. Khi triệu chứng kéo dài, nặng dần hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, đờm đổi màu, việc chỉ dựa vào chữa viêm phế quản bằng gừng có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.

Trường hợp nào không nên chữa viêm phế quản bằng gừng?

Không phải ai bị viêm phế quản cũng phù hợp với việc sử dụng gừng. Trước khi nghĩ đến chữa viêm phế quản bằng gừng, người bệnh cần lưu ý những trường hợp sau để tránh rủi ro.

Những đối tượng nên thận trọng hoặc không nên áp dụng bao gồm:

• Người bị viêm phế quản mạn tính hoặc có bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
• Người có tiền sử viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản vì gừng có thể gây kích ứng.
• Trẻ nhỏ và người lớn tuổi, đặc biệt khi triệu chứng không rõ ràng.
• Người đang sử dụng thuốc điều trị bệnh nền, do gừng có thể ảnh hưởng đến hấp thu thuốc.
• Các trường hợp ho kéo dài trên ba tuần, khó thở, sốt cao hoặc đờm xanh vàng.

Trong những tình huống này, việc trì hoãn thăm khám và chỉ áp dụng mẹo dân gian có thể làm bệnh tiến triển nặng hơn. Khuyến cáo người bệnh nên được đánh giá y tế khi triệu chứng không cải thiện.

Điều trị viêm phế quản đúng cách theo y học hiện đại

Sau khi hiểu rõ giới hạn của chữa viêm phế quản bằng gừng, điều quan trọng là nắm được nguyên tắc điều trị đúng cách. Viêm phế quản có thể là cấp tính hoặc mạn tính, mỗi loại cần hướng tiếp cận khác nhau.

Với viêm phế quản cấp, điều trị chủ yếu tập trung vào:

• Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể hồi phục.
• Uống đủ nước giúp làm loãng đờm.
• Điều trị triệu chứng theo hướng dẫn y tế khi cần.
• Theo dõi sát diễn biến bệnh.

Với viêm phế quản mạn hoặc tái phát nhiều lần, việc kiểm soát yếu tố nguy cơ như khói thuốc, ô nhiễm không khí và bệnh nền hô hấp đóng vai trò then chốt. CDC cũng nhấn mạnh rằng không có phương pháp nào giúp bệnh khỏi nhanh hơn một cách tuyệt đối, mà cần điều trị phù hợp từng trường hợp.

Trong bối cảnh này, gừng chỉ nên được xem là biện pháp bổ trợ, không thay thế cho việc theo dõi và điều trị y khoa.

Phòng ngừa viêm phế quản và biến chứng đường hô hấp

Bên cạnh việc tìm hiểu chữa viêm phế quản bằng gừng, phòng bệnh vẫn là giải pháp bền vững và an toàn hơn. Nhiều trường hợp viêm phế quản khởi phát hoặc nặng lên do các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có thể phòng ngừa bằng vắc xin.

Các vắc xin thường được khuyến cáo gồm:

• Vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ nhiễm cúm và biến chứng hô hấp.
• Vắc xin phế cầu giúp phòng các bệnh viêm phổi và viêm phế quản do phế cầu.
• Vắc xin RSV giúp giảm nguy cơ nhiễm virus RSV, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.

Người dân có thể cân nhắc đặt lịch tiêm vắc xin tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn lịch tiêm phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh, tránh khói thuốc và giữ ấm cơ thể cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.

Chữa viêm phế quản bằng gừng là một kinh nghiệm dân gian quen thuộc, nhưng dưới góc nhìn khoa học, gừng chỉ có vai trò hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng trong một số trường hợp. Việc điều trị viêm phế quản cần dựa trên đánh giá y tế và theo dõi diễn tiến bệnh. Chủ động phòng ngừa bằng tiêm vắc xin và chăm sóc sức khỏe hô hấp đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng lâu dài.