Canxi cho bé: Vai trò, nhu cầu theo độ tuổi và cách bổ sung đúng cách

Trong giai đoạn phát triển, nhu cầu canxi của trẻ luôn ở mức cao để đáp ứng quá trình hình thành xương, răng và hỗ trợ chức năng sinh lý khác. Cùng Trung tâm Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu vai trò của canxi đối với bé và cách bổ sung canxi ngay sau đây.

Vai trò của canxi đối với bé

Canxi là một nguyên tố đa lượng, chiếm khoảng 1,5 - 2% tổng trọng lượng cơ thể. Mặc dù chiếm tỷ lệ nhỏ, canxi lại là khoáng chất thiết yếu cho các quá trình chuyển hóa và đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe cũng như sự phát triển toàn diện của con người. Một số chức năng nổi bật của canxi gồm:

• Hình thành xương và răng: Canxi tham gia vào cấu trúc xương và răng, tạo nên bộ khung chắc khỏe nâng đỡ cơ thể. Việc bổ sung đủ canxi trong tuổi trẻ giúp phát triển hệ xương mạnh mẽ, phòng tránh còi xương ở trẻ nhỏ và giảm nguy cơ loãng xương ở tuổi già. Phụ nữ mang thai cần đảm bảo đủ lượng canxi để bảo vệ sức khỏe xương sau sinh. Mẹ có thể tìm hiểu thêm các phương pháp bổ sung canxi hiệu quả sau sinh.
• Dẫn truyền thần kinh: Canxi là chất trung gian quan trọng trong việc truyền tín hiệu thần kinh. Thiếu canxi có thể làm giảm khả năng điều hòa thần kinh, gây ảnh hưởng đến phản xạ và chức năng thần kinh.
• Hoạt động cơ bắp: Ion canxi (Ca²⁺) đóng vai trò chủ chốt trong việc điều phối sự co giãn của các cơ, bao gồm cơ tim và cơ trơn của các cơ quan nội tạng, đồng thời góp phần duy trì sức khỏe tim mạch.
• Hệ miễn dịch: Canxi kích hoạt các tế bào miễn dịch, giúp chúng di chuyển, nhận diện và loại bỏ các tác nhân gây bệnh, từ đó tăng cường khả năng đề kháng của cơ thể.

Tác hại của việc trẻ thiếu canxi

Nếu trẻ thiếu canxi, các em có thể gặp nhiều vấn đề về sức khỏe như xương yếu, còi xương, chậm phát triển, xương bị biến dạng, răng yếu, mọc không đều, dễ sâu răng và chiều cao hạn chế. Thiếu canxi còn ảnh hưởng đến hệ thần kinh, khiến trẻ thường giật mình, quấy khóc ban đêm, đồng thời giảm khả năng vận động. Hệ miễn dịch của trẻ cũng suy yếu, làm giảm khả năng nhận diện và loại bỏ các tế bào bất thường trong cơ thể.

• Đối với trẻ dưới 9 tuổi, thiếu canxi có thể khiến trẻ biếng ăn, mệt mỏi, dễ té ngã và gặp tình trạng tê mỏi ở tay chân.
• Đối với trẻ từ 9 đến 16 tuổi, thiếu hụt canxi có thể biểu hiện qua tính khí cáu gắt, ra nhiều mồ hôi, mệt mỏi và ít vận động.

Vì vậy, bố mẹ cần đảm bảo trẻ được bổ sung đầy đủ canxi ở mọi độ tuổi để trẻ phát triển toàn diện và khỏe mạnh.

Bé cần bổ sung bao nhiêu canxi mỗi ngày?

Canxi là khoáng chất thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của trẻ, nhưng phụ huynh chỉ nên bổ sung với liều lượng phù hợp. Việc cung cấp quá nhiều canxi có thể gây ra những biến chứng nguy hại đến sức khỏe của trẻ.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng canxi cần thiết theo từng giai đoạn tuổi như sau:

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi: Khoảng 300 mg/ngày;
• Trẻ từ 7 đến 12 tháng tuổi: Khoảng 400 mg/ngày;
• Trẻ từ 1 đến 3 tuổi: Khoảng 500 mg/ngày;
• Trẻ từ 4 đến 6 tuổi: Khoảng 700 mg/ngày;
• Trẻ từ 7 đến 9 tuổi: Khoảng 700 mg/ngày;
• Trẻ 10 tuổi: Khoảng 1000 mg/ngày;
• Trẻ từ 11 đến 24 tuổi: Khoảng 1200 mg/ngày.

5 cách bổ sung canxi cho trẻ sơ sinh 0 - 6 tháng tuổi và trẻ nhỏ

Bổ sung canxi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thông qua chế độ ăn là phương pháp an toàn và hiệu quả. Vậy đâu là những thực phẩm giàu canxi phù hợp cho bé? Dưới đây là 5 cách bổ sung canxi cho bé:

Bổ sung canxi cho bé 0 - 6 tháng tuổi qua sữa mẹ

Trẻ sơ sinh thường nhận đủ canxi từ sữa mẹ hoặc sữa công thức, do đó hầu như không cần dùng thêm viên uống canxi. Để đảm bảo lượng canxi cho trẻ bú sữa mẹ, mẹ nên chú trọng chế độ dinh dưỡng, bổ sung các thực phẩm giàu canxi như: Sữa và các chế phẩm từ sữa, ngũ cốc, rau xanh, hải sản,...

Bên cạnh đó, mẹ và bé cần hấp thụ đủ vitamin D, có thể thực hiện bằng cách tắm nắng vào buổi sáng. Nên cho trẻ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tối ưu hóa hấp thu vitamin D, đồng thời mặc cho trẻ quần áo mỏng để tăng diện tích da tiếp xúc với ánh nắng.

Bổ sung canxi kết hợp với vitamin D tăng cường hiệu quả

Việc kết hợp canxi với vitamin D sẽ tăng hiệu quả hấp thụ, bởi vitamin D giúp cơ thể thu nhận canxi tốt hơn. Do đó, phụ huynh nên bổ sung vitamin D cho trẻ bằng cách cho trẻ tắm nắng khoảng 10 - 20 phút vào khung giờ từ 9h đến 9h30. Thời điểm này giúp cơ thể tổng hợp vitamin D qua da một cách tối ưu. Đồng thời, kết hợp với chế độ ăn giàu dinh dưỡng sẽ giúp vitamin D được hấp thụ hiệu quả qua đường tiêu hóa.

Ngoài việc tắm nắng, mẹ cũng có thể bổ sung vitamin D cho trẻ thông qua các thực phẩm như: Sữa, sữa chua, cá hồi, lòng đỏ trứng, dầu gan cá,... Những thực phẩm này vừa cung cấp dưỡng chất cần thiết vừa bổ sung lượng vitamin D dồi dào cho trẻ.

Bổ sung canxi qua đường ăn uống

Mặc dù bổ sung canxi qua thực phẩm chỉ cung cấp một phần lượng cần thiết, nhưng đây là phương pháp đơn giản, an toàn và hiệu quả. Phụ huynh có thể thêm vào khẩu phần ăn hằng ngày các thực phẩm giàu canxi như: Cua, tôm, cá, đậu nành, mộc nhĩ, các loại sữa, rau xanh,...

Với trẻ đang bú sữa mẹ, mẹ nên điều chỉnh chế độ ăn uống để cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn, giúp trẻ nhận được lượng canxi đầy đủ từ sữa mẹ mà không cần bổ sung thêm từ bên ngoài. Đồng thời, mẹ nên hạn chế sử dụng cà phê, đồ uống có cồn và muối, bởi những thực phẩm này có thể làm giảm khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.

Chỉ bổ sung canxi khi có chỉ định của bác sĩ

Nhu cầu canxi ở trẻ thay đổi theo từng độ tuổi, càng lớn trẻ càng cần nhiều canxi để phát triển toàn diện. Vì vậy, phụ huynh cần cung cấp lượng canxi phù hợp để hỗ trợ sự phát triển trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, việc sử dụng canxi không đúng cách hoặc dư thừa có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, táo bón, đau xương,...

Sử dụng canxi quá liều trong thời gian dài có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng như sỏi thận, vôi hóa mô mềm, khó hấp thụ các chất dinh dưỡng khác. Do đó, khi nghi ngờ trẻ thiếu canxi, bố mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được kiểm tra. Bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung canxi khi cần thiết và hướng dẫn liều lượng phù hợp. Không tự ý chọn canxi cho bé.

Uống canxi đúng thời điểm

Thời điểm tốt nhất để trẻ bổ sung canxi là vào buổi sáng, khoảng 30 - 60 phút sau bữa sáng. Đây là “thời gian vàng” giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả, đặc biệt từ 6 - 8 giờ sáng, khi trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều, giúp cơ thể tổng hợp vitamin D3, hỗ trợ quá trình hấp thu canxi.

Tránh cho trẻ uống canxi vào buổi chiều hoặc tối, bởi lúc này trẻ ít vận động, khả năng hấp thụ giảm, dễ gây lắng đọng canxi, dẫn đến táo bón, vôi hóa mạch máu hoặc sỏi thận.

Bố mẹ nên cho bé uống canxi bao lâu thì ngưng?

Các chuyên gia khuyến cáo, phụ huynh không nên cho trẻ uống canxi một cách thường xuyên. Mỗi năm, trẻ chỉ nên bổ sung canxi từ 2 - 3 đợt, mỗi đợt kéo dài khoảng 1 tháng.

Tuy nhiên, thời gian và tần suất bổ sung có thể thay đổi tùy theo mức độ thiếu canxi, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng trẻ. Việc quyết định duy trì hay ngừng bổ sung canxi cần phải dựa trên hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ.

Do đó, để xây dựng kế hoạch bổ sung canxi hợp lý cho trẻ, bố mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ đa khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn chi tiết, chính xác và phù hợp với tình trạng sức khỏe của trẻ.

Cách chọn mua canxi cho bé chính hãng, chất lượng

Trên thị trường có nhiều sản phẩm canxi khác nhau, do đó phụ huynh cần biết cách phân biệt hàng chính hãng, an toàn và phù hợp với nhu cầu của từng độ tuổi.

Dựa vào liều lượng

Khi chọn mua canxi cho trẻ, điều quan trọng là đảm bảo liều lượng phù hợp với nhu cầu hàng ngày của trẻ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc khuyến cáo trên bao bì. Nên ưu tiên canxi hữu cơ dạng nước vì dễ hấp thụ và dễ uống. Bên cạnh đó, các sản phẩm bổ sung vitamin D và magie sẽ giúp canxi hấp thu tốt hơn và giảm nguy cơ tác dụng phụ.

Dựa theo độ tuổi

Nhu cầu canxi của trẻ thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Do đó, cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi của bé và đọc kỹ thông tin trên bao bì. Khi cần, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để lựa chọn sản phẩm chính xác và an toàn. Bổ sung đúng liều lượng theo độ tuổi sẽ giúp trẻ phát triển xương, răng chắc khỏe và toàn diện.

Chọn thương hiệu uy tín

Ưu tiên các sản phẩm từ thương hiệu nổi tiếng, có giấy phép và tem nhập khẩu đầy đủ nếu là hàng ngoại. Lựa chọn những sản phẩm được kiểm định chất lượng, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng và an toàn cho trẻ. Sản phẩm từ thương hiệu uy tín không chỉ đảm bảo hàm lượng canxi đúng cam kết mà còn thường được nghiên cứu kỹ lưỡng về độ lành tính, giúp phụ huynh yên tâm khi sử dụng lâu dài.

Những câu hỏi thường gặp

Bé uống nhiều canxi có tốt không?

Thiếu canxi gây còi xương, chậm mọc răng, giấc ngủ kém và ảnh hưởng hệ miễn dịch, trí não. Thừa canxi lại có thể gây rối loạn tiêu hóa, sỏi thận, đau xương, mệt mỏi, nhức đầu, rối loạn nhịp tim. Vì vậy, bổ sung canxi cần theo hướng dẫn của bác sĩ để an toàn và hiệu quả.

Bổ sung nhiều canxi cho bé có hại không?

Bổ sung quá nhiều canxi so với nhu cầu cơ thể có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa, thận, xương và tim mạch. Chỉ nên bổ sung lượng canxi phù hợp theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Nên cho bé uống canxi vào buổi sáng hay tối là tốt nhất?

Thời điểm lý tưởng để trẻ uống canxi là vào buổi sáng, khoảng 30 - 60 phút sau bữa sáng. Đây là lúc cơ thể hấp thụ canxi tốt nhất, đặc biệt khi kết hợp với việc tắm nắng để tổng hợp vitamin D, giúp tăng cường hấp thu canxi. Tránh cho trẻ uống canxi vào buổi chiều hoặc tối để giảm nguy cơ lắng đọng canxi và các tác dụng phụ.

Trên đây là những thông tin cơ bản về vai trò của canxi đối với sự phát triển của trẻ và hướng dẫn cách bổ sung canxi đúng cách. Các bậc cha mẹ cần lưu ý rằng việc cung cấp đủ canxi không chỉ giúp trẻ phát triển xương, răng chắc khỏe mà còn phòng ngừa các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng trong tương lai. Vì vậy, hãy chú trọng bổ sung canxi cho bé đúng cách, chăm sóc dinh dưỡng một cách hợp lý để trẻ có thể phát triển toàn diện và mạnh khỏe.