Biến chứng quai bị ở nam giới: Có gây vô sinh không và khi nào cần đi khám?

Quai bị thường được xem là bệnh lành tính, nhưng ở nam giới sau tuổi dậy thì, bệnh có thể để lại nhiều ảnh hưởng đáng chú ý. Trong đó, viêm tinh hoàn là biến chứng phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân khiến nhiều người lo lắng về nguy cơ vô sinh sau này.

Biến chứng quai bị ở nam giới thường gặp nhất là gì?

Biến chứng quai bị ở nam giới thường xuất hiện rõ hơn sau tuổi dậy thì. Khi virus quai bị không chỉ gây sưng tuyến mang tai mà còn ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản, người bệnh cần được theo dõi kỹ hơn để hạn chế những tác động lâu dài.

Trong số các biến chứng thường gặp, viêm tinh hoàn là tình trạng được quan tâm nhiều nhất.

Viêm tinh hoàn do quai bị

Viêm tinh hoàn là biến chứng phổ biến nhất ở nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì. Tình trạng này thường xuất hiện sau khi tuyến mang tai sưng khoảng vài ngày.

Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như đau tức vùng bìu, tinh hoàn sưng to bất thường, cảm giác nặng bìu, sốt trở lại và mệt mỏi toàn thân. Viêm có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên tinh hoàn.

Nếu không được theo dõi đúng, tình trạng viêm kéo dài có thể làm tổn thương mô tinh hoàn và ảnh hưởng đến chức năng sinh sản về sau.

Teo tinh hoàn

Sau giai đoạn viêm cấp, một số trường hợp có thể xuất hiện teo tinh hoàn. Đây là tình trạng tinh hoàn giảm kích thước do mô bị tổn thương sau viêm.

Teo tinh hoàn không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng nếu tổn thương nặng hoặc viêm cả hai bên, nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh sẽ tăng lên rõ rệt.

Người bệnh thường chỉ phát hiện khi thấy tinh hoàn nhỏ dần hoặc có cảm giác bất thường kéo dài sau khi khỏi quai bị.

Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

Đây là điều khiến nhiều nam giới lo lắng nhất khi nhắc đến biến chứng quai bị ở nam giới. Viêm tinh hoàn có thể làm giảm số lượng tinh trùng, ảnh hưởng chất lượng tinh trùng hoặc giảm chức năng sinh tinh nếu tổn thương nặng.

Tuy nhiên, không phải ai mắc quai bị cũng bị vô sinh. Nguy cơ này phụ thuộc vào mức độ viêm, thời điểm phát hiện và việc theo dõi sau bệnh.

Nếu từng mắc quai bị sau tuổi dậy thì và có dấu hiệu đau tinh hoàn kéo dài, nam giới nên thăm khám sớm để được đánh giá phù hợp.

Một số biến chứng khác ít gặp hơn

Ngoài viêm tinh hoàn, quai bị còn có thể liên quan đến một số biến chứng khác như:

• Viêm màng não.
• Viêm tụy.
• Viêm não.
• Giảm thính lực tạm thời hoặc hiếm gặp là mất thính lực lâu dài.

Dù ít gặp hơn, những biến chứng này vẫn cần được lưu ý nếu người bệnh có biểu hiện bất thường sau khi mắc quai bị.

Dấu hiệu nhận biết biến chứng quai bị ở nam giới

Không phải mọi trường hợp quai bị đều gây biến chứng, nhưng nếu xuất hiện triệu chứng bất thường sau giai đoạn sưng tuyến mang tai, người bệnh không nên chủ quan.

Việc nhận biết sớm giúp giảm nguy cơ tổn thương kéo dài và hỗ trợ xử trí kịp thời hơn.

Dấu hiệu cảnh báo viêm tinh hoàn

Sau khi mắc quai bị, nam giới cần chú ý nếu xuất hiện những dấu hiệu sau:

• Tinh hoàn sưng to bất thường.
• Đau tức vùng bìu hoặc đau lan xuống háng.
• Sốt cao trở lại sau khi đã đỡ.
• Mệt mỏi, buồn nôn hoặc đau đầu kéo dài.
• Da vùng bìu đỏ và căng tức.

Đây là những biểu hiện thường gặp của viêm tinh hoàn do quai bị và cần được kiểm tra sớm để tránh ảnh hưởng lâu dài.

Khi nào cần đi khám ngay?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng đau tăng nhanh, sốt kéo dài hoặc cảm giác tinh hoàn thay đổi rõ rệt.

Đặc biệt, nếu có dấu hiệu teo tinh hoàn hoặc khó chịu kéo dài nhiều tuần sau khi khỏi quai bị, việc thăm khám càng cần được ưu tiên để đánh giá chức năng sinh sản.

Biến chứng quai bị ở nam giới có gây vô sinh không?

Đây là câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất khi nhắc đến bệnh quai bị ở nam giới. Nhiều người cho rằng chỉ cần mắc quai bị là sẽ vô sinh, nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy.

Nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau.

Quai bị ảnh hưởng khả năng sinh sản như thế nào?

Virus quai bị có thể gây viêm tại tinh hoàn, từ đó làm tổn thương các ống sinh tinh. Khi quá trình sản xuất tinh trùng bị ảnh hưởng, số lượng và chất lượng tinh trùng có thể giảm xuống.

Nếu tình trạng viêm diễn ra ở cả hai bên tinh hoàn, nguy cơ ảnh hưởng sinh sản sẽ rõ rệt hơn so với chỉ viêm một bên.

Ngoài ra, trong một số trường hợp nặng, chức năng nội tiết của tinh hoàn cũng có thể bị ảnh hưởng.

Trường hợp nào nguy cơ vô sinh cao hơn?

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng sinh sản gồm:

• Mắc quai bị sau tuổi dậy thì.
• Viêm tinh hoàn ở cả hai bên.
• Phát hiện muộn hoặc xử trí chậm.
• Có teo tinh hoàn sau viêm.

Dù vậy, phần lớn trường hợp vẫn có thể phục hồi tốt nếu được theo dõi đúng cách.

Sau quai bị bao lâu nên kiểm tra sức khỏe sinh sản?

Nam giới nên cân nhắc kiểm tra sức khỏe sinh sản nếu đã từng mắc quai bị sau tuổi dậy thì, đặc biệt khi có tiền sử viêm tinh hoàn.

Việc kiểm tra thường phù hợp khi tình trạng viêm đã ổn định hoàn toàn hoặc trước khi có kế hoạch kết hôn, sinh con.

Nếu phát hiện tinh hoàn nhỏ lại hoặc có nghi ngờ giảm khả năng sinh sản, việc thăm khám sớm sẽ giúp đánh giá rõ hơn.

Cách phòng ngừa biến chứng quai bị ở nam giới

Quai bị hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Chủ động phòng ngừa từ sớm giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng và những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản.

Tiêm vắc xin phòng quai bị đầy đủ

Vắc xin phòng quai bị thường nằm trong vắc xin phối hợp sởi, quai bị và rubella. Đây là biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các biến chứng nặng sau nhiễm virus.

Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn chưa từng tiêm hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng cũng nên được tư vấn bổ sung phù hợp.

Nam giới có thể tham khảo lịch tiêm vắc xin tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để chủ động bảo vệ sức khỏe lâu dài trước khi có kế hoạch lập gia đình.

Nghỉ ngơi đúng cách khi mắc quai bị

Khi đang mắc quai bị, người bệnh nên nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế vận động mạnh và theo dõi sát các biểu hiện bất thường tại tinh hoàn.

Việc tự ý dùng thuốc hoặc chủ quan khi triệu chứng giảm có thể khiến tình trạng viêm kéo dài hơn.

Tái khám khi có dấu hiệu bất thường

Nhiều người cho rằng hết sưng tuyến mang tai là đã khỏi hoàn toàn, nhưng thực tế biến chứng có thể xuất hiện muộn hơn.

Vì vậy, người bệnh vẫn nên theo dõi thêm trong 1 đến 2 tuần sau đó. Nếu có đau bìu, sưng tinh hoàn hoặc cảm giác bất thường kéo dài, cần chủ động tái khám sớm.

Biến chứng quai bị ở nam giới không chỉ gây đau và khó chịu tạm thời mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nếu không được theo dõi đúng cách. Viêm tinh hoàn là biến chứng phổ biến nhất nhưng không đồng nghĩa với vô sinh tuyệt đối.