Bị sởi rồi có tiêm phòng được không? Lịch tiêm chi tiết

Sởi là bệnh truyền nhiễm có khả năng tạo miễn dịch tự nhiên sau khi mắc bệnh. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn bị sởi rồi thì có tiêm phòng được không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của vắc xin sau khi mắc sởi, các trường hợp vẫn cần tiêm chủng cũng như lịch tiêm sởi phù hợp theo từng độ tuổi.

Bị sởi rồi có tiêm phòng được không?

Nhiều người cho rằng sau khi mắc sởi sẽ không cần tiêm vắc xin phòng bệnh nữa. Trên thực tế, việc có cần tiêm vắc xin sởi hay không còn phụ thuộc vào tiền sử bệnh, kết quả chẩn đoán và tình trạng miễn dịch của từng người.

Đối với những trường hợp đã được xác định mắc sởi trước đó thông qua thăm khám lâm sàng kết hợp xét nghiệm huyết thanh học hoặc các phương pháp chẩn đoán phù hợp, cơ thể thường hình thành miễn dịch tự nhiên bền vững. Khi đó, người bệnh thường không cần tiêm bổ sung vắc xin sởi vì đã có khả năng bảo vệ trước nguy cơ tái nhiễm.

Tuy nhiên, nếu chỉ nghi ngờ từng mắc sởi nhưng chưa được chẩn đoán xác định hoặc không có bằng chứng về miễn dịch, tiêm vắc xin vẫn được khuyến cáo nhằm đảm bảo cơ thể có đủ kháng thể bảo vệ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em, nhân viên y tế, phụ nữ có kế hoạch mang thai và những người sống hoặc làm việc trong khu vực có nguy cơ bùng phát dịch.

Ngoài ra, ở những người vừa tiếp xúc với nguồn lây sởi, tiêm vắc xin trong vòng 72 giờ sau phơi nhiễm có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Trong một số trường hợp, tiêm chủng sớm còn góp phần hạn chế mức độ nghiêm trọng và các biến chứng liên quan đến bệnh sởi.

Cơ thể có miễn dịch tự nhiên sau khi mắc sởi không?

Sau khi mắc bệnh sởi, hệ miễn dịch sẽ nhận diện virus và tạo ra các kháng thể đặc hiệu cùng đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Nhờ đó, đa số người đã từng mắc sởi sẽ hình thành miễn dịch tự nhiên bền vững và có nguy cơ tái nhiễm rất thấp trong suốt cuộc đời.

Tuy nhiên, miễn dịch tự nhiên chỉ xuất hiện sau khi cơ thể đã trải qua quá trình nhiễm bệnh. Trong khi đó, sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính có khả năng gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy nặng, viêm não hoặc thậm chí tử vong ở các đối tượng nguy cơ cao. Vì vậy, các chuyên gia y tế vẫn khuyến cáo tiêm vắc xin là biện pháp tạo miễn dịch an toàn và hiệu quả hơn so với việc mắc bệnh tự nhiên.

Vắc xin sởi có khả năng kích thích cơ thể sản sinh kháng thể bảo vệ mà không phải đối mặt với các biến chứng của bệnh. Sau khi hoàn thành đủ 2 liều theo khuyến cáo, hiệu quả bảo vệ có thể đạt khoảng 97%. Trong một số ít trường hợp vẫn mắc sởi sau tiêm, triệu chứng thường nhẹ hơn và nguy cơ lây truyền cho cộng đồng cũng thấp hơn so với người chưa được tiêm chủng.

Khi nào vẫn nên tiêm vắc xin sởi dù đã từng bị?

Mặc dù đa số người từng mắc sởi sẽ hình thành miễn dịch tự nhiên lâu dài, nhưng trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc chỉ định tiêm vắc xin sởi để đảm bảo khả năng bảo vệ.

Bùng phát dịch sởi tại địa phương

Những người không có hồ sơ y tế chứng minh đã mắc sởi hoặc chưa xác định được tình trạng kháng thể có thể được khuyến cáo tiêm vắc xin để tăng cường hàng rào bảo vệ.

Không nhớ rõ tiền sử mắc bệnh hoặc lịch sử tiêm chủng

Nhiều người trưởng thành không còn lưu giữ sổ tiêm chủng hoặc không chắc chắn bản thân đã từng mắc sởi hay chưa. Trong trường hợp không có bằng chứng về miễn dịch, tiêm vắc xin được xem là giải pháp an toàn và hiệu quả nhằm phòng ngừa bệnh. Theo các chuyên gia, tiêm bổ sung vắc xin cho người chưa xác định được tình trạng miễn dịch không gây ảnh hưởng bất lợi đáng kể, đồng thời giúp giảm nguy cơ mắc sởi và hạn chế sự lây lan của dịch bệnh trong cộng đồng.

Lịch tiêm vắc xin sởi 

Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh sởi cũng như hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng. Theo khuyến cáo hiện nay, trẻ em cần được tiêm đủ các mũi vắc xin sởi để tạo miễn dịch bảo vệ lâu dài.

Trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, lịch tiêm vắc xin sởi gồm:

• Mũi 1: Tiêm khi trẻ đủ 9 tháng tuổi.
• Mũi 2: Tiêm nhắc lại khi trẻ đủ 18 tháng tuổi.

Hoàn thành đủ 2 mũi giúp tăng tỷ lệ tạo kháng thể bảo vệ lên trên 95%, từ đó giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng do sởi gây ra.

Bên cạnh vắc xin sởi đơn, trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn chưa có miễn dịch có thể lựa chọn vắc xin phòng bệnh sởi, quai bị, rubella (MMR). Loại vắc xin này giúp phòng ngừa đồng thời ba bệnh truyền nhiễm nguy hiểm chỉ trong một lần tiêm, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Đối với những người chưa rõ tiền sử tiêm chủng hoặc chưa từng tiêm vắc xin sởi, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “Bị sởi rồi có tiêm phòng được không?” cũng như hiểu rõ hơn về vai trò của miễn dịch tự nhiên sau mắc bệnh và lịch tiêm vắc xin sởi hiện nay. Chủ động tiêm phòng đúng lịch, đúng đối tượng không chỉ góp phần phòng ngừa bệnh sởi hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ bùng phát dịch và các biến chứng nghiêm trọng liên quan đến căn bệnh truyền nhiễm này.