Bệnh sởi ở người lớn có nguy hiểm không? Những điều không nên chủ quan

Thực tế, người trưởng thành mắc sởi có nguy cơ biến chứng cao nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Bài viết sau của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ mang đến cái nhìn toàn diện, khoa học và dễ hiểu về bệnh sởi ở người lớn, một bệnh truyền nhiễm thường bị xem nhẹ nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng.

Bệnh sởi ở người lớn có nguy hiểm không?

Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi, thuộc họ Paramyxoviridae, gây ra. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Nhiều người vẫn cho rằng sởi chỉ là bệnh của trẻ em, tuy nhiên thực tế cho thấy người lớn vẫn có thể mắc sởi và mức độ nguy hiểm thậm chí cao hơn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Vậy bệnh sởi khi xảy ra ở người lớn có gây nguy hiểm không? Câu trả lời là có, đặc biệt ở những đối tượng chưa có miễn dịch, người có bệnh nền mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc phụ nữ mang thai. Khi mắc sởi, hệ miễn dịch của người lớn có thể phản ứng mạnh hơn, dẫn đến nguy cơ biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Một điểm đáng lo ngại là tâm lý chủ quan. Nhiều người trưởng thành tự điều trị tại nhà, không cách ly đúng cách, dẫn đến lây lan trong cộng đồng và bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị, gây nên biến chứng không mong muốn.

Dấu hiệu nhận biết bệnh sởi ở người lớn qua từng giai đoạn

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh sởi ở người lớn đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị và phòng ngừa biến chứng. Bệnh thường diễn tiến qua các giai đoạn sau:

Giai đoạn ủ bệnh (7 - 21 ngày)

Ở giai đoạn này, virus đã xâm nhập và nhân lên trong cơ thể nhưng chưa gây triệu chứng rõ ràng. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường nhưng đã có khả năng lây nhiễm cho người khác.

Giai đoạn khởi phát

Người bệnh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng toàn thân như:

• Sốt cao đột ngột, có thể lên đến 39 - 40°C.
• Mệt mỏi, đau đầu, chán ăn.
• Ho khan, sổ mũi, nghẹt mũi.
• Mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt, sợ ánh sáng.

Một dấu hiệu đặc trưng của sởi là hạt Koplik, những chấm trắng xám nhỏ xuất hiện ở niêm mạc má trong khoang miệng.

Giai đoạn phát ban

Sau khi sốt cao 3 - 4 ngày, phát ban bắt đầu xuất hiện:

• Ban đỏ hồng, nổi cộm trên bề mặt da.
• Xuất hiện đầu tiên sau tai, sau gáy, trán, mặt.
• Sau đó lan dần xuống cổ, thân mình và tứ chi.
• Khi ban lan toàn thân, nhiệt độ cơ thể có xu hướng giảm.

Nhiều người lầm tưởng rằng khi đã hết sốt và ban bay là bệnh đã khỏi hoàn toàn. Trên thực tế, đây lại là giai đoạn dễ xuất hiện biến chứng nguy hiểm nhất.

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi ở người lớn

Trên thực tế, so với trẻ em, người trưởng thành mắc bệnh sởi thường đối mặt với nguy cơ biến chứng cao hơn và diễn tiến bệnh cũng phức tạp hơn, cụ thể:

• Biến chứng hô hấp: Bao gồm viêm phổi, viêm phế quản phổi và suy hô hấp cấp. Đây là nhóm biến chứng thường gặp nhất và cũng là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở người lớn mắc sởi.
• Biến chứng thần kinh: Có thể gặp viêm não, viêm màng não, kèm theo co giật, rối loạn ý thức hoặc hôn mê. Nhiều trường hợp để lại di chứng lâu dài như động kinh, liệt hoặc sa sút trí tuệ.
• Biến chứng ở mắt: Sởi có thể gây viêm kết mạc, viêm giác mạc, loét giác mạc và làm tăng nguy cơ mù lòa, đặc biệt ở người thiếu vitamin A.
• Nguy cơ đối với phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai mắc sởi có nguy cơ sảy thai, sinh non, thai chết lưu hoặc thai nhi bị dị tật bẩm sinh, trong đó nếu nhiễm bệnh ở những tháng đầu thai kỳ, tỷ lệ dị tật có thể lên tới khoảng 50%.

Nguyên tắc điều trị bệnh sởi ở người lớn

Hiện nay chưa có thuốc đặc trị dành cho virus sởi. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào điều trị triệu chứng kết hợp chăm sóc toàn diện, bao gồm:

• Điều trị triệu chứng kết hợp nghỉ ngơi hợp lý: Hiện chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus sởi, vì vậy người bệnh cần hạ sốt bằng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, uống đủ nước và bổ sung điện giải để tránh mất nước do sốt cao, đồng thời nghỉ ngơi tại nơi thoáng mát, tránh gió lùa để hỗ trợ quá trình hồi phục.
• Chăm sóc dinh dưỡng nhằm tăng cường miễn dịch: Người mắc sởi cần được ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa và giàu vitamin. Đặc biệt, việc bổ sung vitamin A theo khuyến cáo y tế có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ tử vong và phòng ngừa các biến chứng ở mắt như viêm loét giác mạc, mù lòa.
• Đảm bảo vệ sinh cá nhân và cách ly đúng cách: Người bệnh cần giữ vệ sinh cơ thể, răng miệng, mắt và mũi họng sạch sẽ để hạn chế bội nhiễm, đồng thời thực hiện cách ly nhằm giảm nguy cơ lây lan virus cho người xung quanh.
• Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường: Người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao trở lại, đau đầu dữ dội, khó thở hoặc ngủ li bì.

Phòng ngừa bệnh sởi ở người lớn hiệu quả

Biện pháp hiệu quả nhất để giảm bớt nỗi lo về mức độ nguy hiểm của bệnh sởi ở người lớn là thực hiện các biện pháp phòng ngừa chủ động và đầy đủ, bao gồm:

• Chủ động tiêm vắc xin sởi: Người lớn chưa từng tiêm hoặc không rõ tiền sử miễn dịch cần tiêm đủ 2 liều vắc xin. Đối với phụ nữ thì nên hoàn thành tiêm phòng ít nhất 3 tháng trước khi mang thai.
• Tăng cường sức đề kháng cho cơ thể: Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi hợp lý và giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng để nâng cao khả năng chống lại virus.
• Giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng: Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh sởi.

Bài viết trên đã giải đáp câu hỏi: "Bệnh sởi ở người lớn có nguy hiểm không?". Câu trả lời chắc chắn là có, nếu người bệnh chủ quan hoặc điều trị không đúng cách. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát, phòng ngừa hiệu quả nếu được phát hiện sớm, chăm sóc đúng và tiêm phòng đầy đủ. Chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng chính là cách tốt nhất để tránh những biến chứng đáng tiếc do bệnh sởi gây ra.