Số ca nhiễm tay chân miệng tăng đột biến tại TP.HCM

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh qua tiếp xúc trực tiếp và các vật dụng nhiễm virus. Khi trẻ tập trung trở lại trường học, nguy cơ lây nhiễm trong môi trường tập thể càng đáng chú ý. Sự xuất hiện của EV71 cũng khiến công tác giám sát, phát hiện sớm và phòng ngừa biến chứng trở nên cấp thiết.

TP.HCM ghi nhận hơn 44.000 ca tay chân miệng từ đầu năm 2026

Tình hình tay chân miệng tại TP.HCM đang có diễn biến đáng chú ý. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), tính đến ngày 18/10/2026 (tuần 42), toàn thành phố ghi nhận 42.315 ca mắc. Con số này tăng 64,5% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng 25.723 ca.

Đáng chú ý, từ tuần 37 (bắt đầu ngày 7/9), số ca mắc liên tục vượt 1.400 trường hợp mỗi tuần. Tình trạng này kéo dài trong 4 tuần liên tiếp và vượt ngưỡng trung bình 5 năm.

Cập nhật mới nhất đến tuần 43 (19/10 đến 25/10), TP.HCM ghi nhận thêm 1.850 trường hợp mắc tay chân miệng. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm đạt 44.191 trường hợp. Số ca trong tuần 43 ổn định, chỉ tăng 2,9% so với trung bình 4 tuần trước.

Không chỉ TP.HCM, tình hình dịch bệnh trên cả nước cũng cần được chú ý. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng. Con số này cao gấp hơn 2,5 lần cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, trẻ dưới 5 tuổi chiếm 87,3% tổng số ca mắc.

Các địa phương ghi nhận số ca mắc cao trong 4 tuần gần đây gồm TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng, Đà Nẵng và Hà Nội.

Phát hiện 60 mẫu dương tính với EV71, cảnh báo nguy cơ bệnh nặng

Một trong những vấn đề đáng chú ý trong đợt dịch lần này là sự xuất hiện của Enterovirus 71 (EV71). Đây là một trong những chủng virus gây bệnh tay chân miệng, có khả năng dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.

Theo kết quả giám sát tác nhân gây bệnh tại TP.HCM, từ đầu năm đến ngày 18/10/2026, thành phố ghi nhận 60 mẫu bệnh phẩm dương tính với EV71.

Phần lớn trường hợp tay chân miệng có biểu hiện nhẹ và có thể hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, bệnh do EV71 có thể gây biến chứng thần kinh và tim mạch. Một số trường hợp có nguy cơ viêm não, viêm thân não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp.

Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm dễ mắc bệnh. Trong đó, trẻ dưới 3 tuổi cần được theo dõi sức khỏe sát sao khi có biểu hiện nghi ngờ.

Sự lưu hành của EV71 khiến công tác giám sát dịch bệnh trở nên quan trọng hơn. Bởi bên cạnh nguy cơ lây lan, tác nhân này còn có thể khiến một số trường hợp chuyển nặng nhanh chóng.

Nguy cơ lây nhiễm chéo tăng tại trường học và nhà trẻ

Tay chân miệng chủ yếu lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh. Virus có thể hiện diện trong nước bọt, dịch tiết mũi họng, dịch từ các nốt phỏng nước và phân của người nhiễm bệnh.

Ngoài ra, virus có thể tồn tại trên đồ chơi, quần áo, bàn ghế và những vật dụng sinh hoạt. Trẻ có thể nhiễm bệnh khi chạm vào bề mặt ô nhiễm, sau đó đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

Đặc điểm này khiến môi trường tập thể như nhà trẻ và trường mẫu giáo có nguy cơ lây lan cao. Trẻ thường xuyên chơi chung, sử dụng chung đồ chơi và tiếp xúc gần với bạn bè. Nếu một trẻ mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện, virus có thể tiếp tục lan truyền trong lớp học.

Nguy cơ lây nhiễm chéo cũng có thể xuất hiện trong gia đình. Người chăm sóc trẻ có thể tiếp xúc với dịch tiết hoặc phân khi thay tã, vệ sinh cho trẻ. Nếu không rửa tay đúng cách, virus có thể phát tán sang các bề mặt và vật dụng khác.

Đáng lưu ý, người nhiễm virus có thể tiếp tục thải virus qua phân trong nhiều tuần. Vì vậy, nguy cơ lây truyền không chỉ giới hạn trong giai đoạn xuất hiện các nốt phỏng nước.

Nhận biết sớm dấu hiệu tay chân miệng và cảnh giác biến chứng

Tay chân miệng thường khởi phát bằng những biểu hiện như sốt, mệt mỏi, đau họng và biếng ăn. Sau đó, trẻ có thể xuất hiện các tổn thương đặc trưng ở miệng và da.

Những dấu hiệu thường gặp gồm:

• Loét miệng, xuất hiện các vết loét đau ở lưỡi, lợi và niêm mạc miệng.
• Nổi mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân.
• Phát ban hoặc mụn nước tại mông, đầu gối.
• Sốt, đau họng và biếng ăn.

Đa số trẻ mắc bệnh có thể hồi phục mà không gặp biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, cha mẹ cần chú ý những dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn tiến nặng.

Các biểu hiện cần được đặc biệt lưu ý gồm trẻ giật mình bất thường, run tay chân, đi loạng choạng, nôn ói nhiều hoặc lừ đừ. Ngoài ra, sốt cao kéo dài, thở nhanh và khó thở cũng là những dấu hiệu đáng lo ngại.

Khi trẻ xuất hiện các biểu hiện này, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời. Không nên chờ các triệu chứng tự thuyên giảm vì một số biến chứng có thể tiến triển nhanh.

Tăng cường phòng bệnh và chủ động tiêm vắc xin phòng EV71

Trước tình hình dịch bệnh gia tăng, việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường và ngành y tế có vai trò quan trọng trong kiểm soát lây nhiễm.

HCDC khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc 3 sạch để phòng bệnh tay chân miệng:

• Ăn uống sạch: Ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch và không dùng chung dụng cụ ăn uống.
• Ở sạch: Thường xuyên vệ sinh đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
• Bàn tay sạch: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, thay tã hoặc chăm sóc trẻ.

Tại trường học, giáo viên cần chú ý vệ sinh lớp học và đồ dùng chung. Trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần được nghỉ học và đưa đến cơ sở y tế thăm khám. Theo khuyến cáo được HCDC dẫn lại, trẻ mắc bệnh cần nghỉ học ít nhất 10 ngày từ khi khởi phát hoặc đến khi hết loét miệng và bóng nước.

Bên cạnh các biện pháp vệ sinh, Việt Nam hiện đã có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do EV71. Vắc xin Envacgen được cấp phép lưu hành, dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi theo thông tin hướng dẫn của HCDC. Phụ huynh có thể đưa trẻ đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn về vắc xin phòng EV71, kiểm tra điều kiện tiêm và lựa chọn lịch tiêm phù hợp với độ tuổi.

Tuy nhiên, cần lưu ý vắc xin này chỉ phòng bệnh do EV71, không bảo vệ trước tất cả các chủng virus gây tay chân miệng. Vì vậy, trẻ vẫn cần duy trì các biện pháp vệ sinh và phòng lây nhiễm ngay cả khi đã tiêm chủng.

Trước diễn biến dịch bệnh tại TP.HCM, phụ huynh nên chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ, phối hợp với nhà trường và tìm hiểu lịch tiêm vắc xin phù hợp. Việc phát hiện sớm, kiểm soát nguồn lây và phòng ngừa chủ động sẽ góp phần hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.