Viêm amidan có tự khỏi không? Cách phòng ngừa viêm amidan

Viêm amidan là bệnh lý tai mũi họng thường gặp, có thể gây nhiều bất tiện và ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt hằng ngày. Dù vậy, không ít người vẫn thắc mắc liệu viêm amidan có thể tự khỏi hay không và trong những trường hợp nào bệnh trở nên nghiêm trọng, cần được thăm khám và điều trị y tế. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ vấn đề này, từ đó giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.

Viêm amidan có tự khỏi không?

Nếu bạn đang băn khoăn “viêm amidan có tự khỏi không” thì câu trả lời có thể là có hoặc không, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Viêm amidan do virus

Trong trường hợp viêm amidan xuất phát từ virus, bệnh thường có khả năng tự khỏi sau khoảng 3 - 4 ngày mà không cần can thiệp y tế đặc hiệu với điều kiện người bệnh được chăm sóc đúng cách. Các chuyên gia khuyến cáo nên áp dụng những biện pháp sau để giảm triệu chứng và hỗ trợ hồi phục:

• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh làm việc quá sức.
• Uống nhiều nước để giữ ẩm cổ họng và phòng ngừa mất nước.
• Súc miệng bằng nước muối sinh lý hằng ngày.
• Giữ ẩm không khí sinh hoạt, có thể sử dụng máy tạo độ ẩm.
• Sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo đúng liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
• Dùng viên ngậm họng để làm dịu cảm giác đau rát.

Nếu sau 3 - 4 ngày các triệu chứng không thuyên giảm hoặc có xu hướng nặng hơn, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Viêm amidan do vi khuẩn

Khác với viêm amidan do virus, viêm amidan do vi khuẩn thường không thể tự khỏi và cần được thăm khám, điều trị y tế. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh, thường kéo dài 7 - 10 ngày, tùy mức độ bệnh. Một số nhóm kháng sinh thường được dùng bao gồm penicillin, clindamycin hoặc cephalosporin.

Khi đã được kê đơn kháng sinh, người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng theo hướng dẫn. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm, vì điều này có thể khiến nhiễm trùng tái phát, tiến triển nặng hơn hoặc lan sang các cơ quan khác. Bên cạnh đó, việc dùng kháng sinh không đúng cách còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, gây khó khăn cho điều trị về sau.

Biến chứng của viêm amidan

Viêm amidan nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, bao gồm:

• Viêm amidan mạn tính: Tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, gây khó chịu dai dẳng, làm giảm chất lượng cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày.
• Áp xe quanh amidan: Nhiễm trùng lan rộng hình thành ổ mủ quanh amidan, khiến người bệnh đau họng dữ dội, khó nuốt, thậm chí khó thở.
• Các bệnh lý tai - mũi - họng khác: Vi khuẩn từ amidan có thể lan sang những cơ quan lân cận, gây viêm tai giữa, viêm xoang hoặc viêm thanh quản.
• Biến chứng toàn thân: Trong một số trường hợp viêm amidan do liên cầu khuẩn nhóm A không được điều trị triệt để, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng nguy hiểm như viêm cầu thận, thấp tim, ảnh hưởng trực tiếp đến tim và thận.
• Tắc nghẽn đường thở: Khi amidan phì đại quá mức, đặc biệt ở trẻ em, có thể gây ngưng thở khi ngủ và nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.

Những biến chứng trên cho thấy việc chủ quan chờ viêm amidan “tự khỏi” có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro và không nên xem nhẹ.

Khi nào bị viêm amidan cần gặp bác sĩ

Người bị viêm amidan nên đến thăm khám bác sĩ càng sớm càng tốt khi xuất hiện một trong những dấu hiệu dưới đây, bởi đây có thể là cảnh báo bệnh đang tiến triển nặng hoặc tiềm ẩn biến chứng nguy hiểm:

• Sốt cao kéo dài: Nhiệt độ cơ thể trên 38°C, dùng thuốc hạ sốt nhưng không thuyên giảm, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ vì dễ gây co giật, mất nước và suy kiệt sức khỏe.
• Đau họng dữ dội, kéo dài: Cơn đau họng kéo dài trên 7 ngày, mức độ đau ngày càng tăng gây khó nuốt, nuốt đau hoặc thậm chí không thể ăn uống, nói chuyện bình thường.
• Khó thở: Amidan sưng to, chèn ép đường thở khiến người bệnh thở khó, thở khò khè, nhất là khi nằm ngủ - đây là dấu hiệu cần được can thiệp y tế sớm.
• Xuất hiện các triệu chứng bất thường khác: Bao gồm đau tai, đau ngực, nổi hạch ở cổ to và đau, hoặc quan sát thấy các đốm trắng, vàng, mảng mủ bám trên bề mặt amidan - dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng nặng.
• Bệnh tái phát nhiều lần: Viêm amidan lặp đi lặp lại từ 5 - 7 lần trong vòng một năm, cho thấy bệnh đã chuyển sang mạn tính và cần được bác sĩ đánh giá hướng điều trị lâu dài.
• Trẻ nhỏ bị viêm amidan: Khi trẻ có biểu hiện chán ăn, bỏ bú, quấy khóc nhiều, ngủ không yên, thở khò khè hoặc ngáy to khi ngủ, cha mẹ không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đi khám sớm.

Việc thăm khám kịp thời không chỉ giúp xác định chính xác nguyên nhân gây viêm amidan mà còn góp phần phòng tránh các biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người bệnh.

Cách phòng ngừa viêm amidan

Viêm amidan là bệnh lý thường gặp và có thể gây biến chứng nếu không phòng ngừa tốt. Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, bạn nên:

• Giữ ấm cơ thể, tránh nhiễm lạnh, hạn chế uống nước đá, ăn đồ lạnh khi thời tiết lạnh hoặc cơ thể suy yếu.
• Vệ sinh răng miệng, mũi họng đúng cách bằng cách đánh răng đều đặn, súc miệng bằng nước muối sinh lý.
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài, đặc biệt ở nơi đông người, nhiều khói bụi và mầm bệnh.
• Khám và điều trị sớm các bệnh lý tai - mũi - họng và răng - hàm - mặt.
• Tăng cường sức đề kháng bằng dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thể chất và duy trì lối sống khoa học.

Tóm lại, viêm amidan có thể tự khỏi trong trường hợp nguyên nhân là do virus. Tuy nhiên, nếu viêm amidan do vi khuẩn hoặc đã xuất hiện hốc mủ thì bệnh không thể tự khỏi nếu không được điều trị đúng cách. Khi nhận thấy các dấu hiệu viêm amidan, người bệnh cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe; nếu sau khoảng 4 ngày triệu chứng không thuyên giảm hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, nên chủ động đi khám để được chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.