Triệu chứng thừa hormon tuyến giáp và những điều cần biết

Trong thực tế, thừa hormon tuyến giáp có thể biểu hiện với nhiều dấu hiệu như tim đập nhanh, dễ nóng, đổ mồ hôi, sụt cân hoặc khó ngủ. Nhận biết sớm các triệu chứng giúp chủ động thăm khám và kiểm tra chức năng tuyến giáp. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng thừa hormon tuyến giáp và cách phòng ngừa tình trạng này. 

Thừa hormon tuyến giáp là gì?

Trong y khoa, tình trạng cơ thể có quá nhiều hormon tuyến giáp được gọi là nhiễm độc giáp (thyrotoxicosis), cường giáp là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này. Đây là các hormon có vai trò điều hòa quá trình trao đổi chất, hoạt động của tim, hệ thần kinh và nhiều chức năng khác trong cơ thể.

Khi nồng độ hormon tuyến giáp tăng quá mức, quá trình trao đổi chất có thể diễn ra nhanh hơn bình thường, gây ra các biểu hiện như tim đập nhanh, dễ nóng, đổ mồ hôi, sụt cân hoặc bồn chồn. Cường giáp là một nguyên nhân phổ biến gây thừa hormon tuyến giáp, nhưng tình trạng này cũng có thể xảy ra trong viêm tuyến giáp hoặc do sử dụng quá nhiều hormon tuyến giáp.

Nhận biết sớm tình trạng thừa hormon tuyến giáp giúp người bệnh chủ động thăm khám và xác định nguyên nhân, từ đó có hướng điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Triệu chứng thừa hormon tuyến giáp

Các biểu hiện của thừa hormon tuyến giáp có thể khác nhau tùy mức độ tăng hormon và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Một số triệu chứng thường gặp gồm:

• Tim đập nhanh: Người bệnh có thể cảm nhận tim đập nhanh hoặc mạnh hơn bình thường, đôi khi kèm cảm giác hồi hộp.

• Sụt cân không chủ ý: Người bệnh có thể sụt cân không chủ ý dù khẩu phần ăn không giảm, do chuyển hóa của cơ thể tăng.

• Dễ nóng và đổ nhiều mồ hôi: Cơ thể có thể nhạy cảm hơn với nhiệt độ, thường xuyên cảm thấy nóng hoặc ra nhiều mồ hôi.

• Bồn chồn, lo lắng và khó ngủ: Lượng hormon tuyến giáp tăng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, khiến người bệnh dễ kích thích, khó thư giãn hoặc mất ngủ.

• Run tay và yếu cơ: Một số người có thể nhận thấy bàn tay run nhẹ, cơ bắp yếu hơn hoặc nhanh mỏi khi thực hiện các hoạt động thường ngày.

• Thay đổi nhu động ruột: Tình trạng đi tiêu thường xuyên hoặc tiêu chảy có thể xuất hiện do hoạt động chuyển hóa và nhu động đường ruột tăng.

• Rối loạn kinh nguyệt: Ở nữ giới, thừa hormon tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và lượng kinh.

Khi những biểu hiện trên xuất hiện kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt, người bệnh nên thăm khám để được kiểm tra chức năng tuyến giáp. Việc xác định nguyên nhân sớm giúp bác sĩ lựa chọn hướng theo dõi và điều trị phù hợp, từ đó có thể góp phần giảm nguy cơ biến chứng.

Nguyên nhân gây thừa hormon tuyến giáp 

Thừa hormon tuyến giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất và giải phóng quá nhiều hormon T3 và T4, làm tăng hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Bệnh Basedow: Hệ miễn dịch tạo kháng thể kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức, làm tăng sản xuất T3 và T4.

• Bướu giáp đa nhân hoặc nhân tuyến giáp hoạt động: Các nhân tuyến giáp có thể tự sản xuất hormon, không chịu sự kiểm soát bình thường của cơ thể.

• Viêm tuyến giáp: Hormon dự trữ trong tuyến giáp được giải phóng vào máu, gây tăng hormon tạm thời.

• Dùng quá nhiều hormon tuyến giáp: Liều thuốc thay thế hormon cao hơn nhu cầu có thể dẫn đến thừa hormon.

• Một số thuốc và bệnh lý: Có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp hoặc quá trình chuyển hóa hormon, làm thay đổi nồng độ T3 và T4.

Thừa hormon tuyến giáp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy cần xác định nguyên nhân cụ thể trước khi lựa chọn hướng điều trị. Khi có các biểu hiện nghi ngờ như tim đập nhanh, run tay, khó ngủ, dễ nóng hoặc sụt cân không chủ ý, người bệnh nên thăm khám và thực hiện xét nghiệm chức năng tuyến giáp theo chỉ định.

Thừa hormon tuyến giáp có nguy hiểm không? 

Thừa hormon tuyến giáp có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu kéo dài và không được kiểm soát, bởi lượng hormon T3 và T4 tăng làm cơ thể hoạt động và chuyển hóa nhanh hơn bình thường. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân, nồng độ hormon và thời gian bệnh kéo dài.

Một số vấn đề có thể xảy ra gồm:

• Ảnh hưởng đến tim mạch: Người bệnh có thể xuất hiện tim đập nhanh, hồi hộp, rối loạn nhịp tim và tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nếu tình trạng kéo dài.

• Ảnh hưởng đến xương: Hormon tuyến giáp tăng cao trong thời gian dài có thể thúc đẩy quá trình mất xương, làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.

• Ảnh hưởng đến hệ thần kinh: Người bệnh có thể dễ lo lắng, bồn chồn, khó ngủ, run tay hoặc khó tập trung.

• Ảnh hưởng đến cơ thể: Tăng chuyển hóa có thể gây sụt cân không chủ ý, dễ nóng, đổ mồ hôi nhiều, mệt mỏi và yếu cơ.

• Biến chứng nghiêm trọng: Trong trường hợp cường giáp nặng không được điều trị, người bệnh có thể gặp cơn bão giáp, một tình trạng cấp cứu cần được xử trí y tế kịp thời.

Vì vậy, khi xét nghiệm cho thấy hormon tuyến giáp tăng, người bệnh không nên tự dùng thuốc hoặc điều chỉnh liều điều trị. Bác sĩ thường đánh giá đồng thời TSH, FT4, T3 và các yếu tố liên quan để xác định nguyên nhân và mức độ rối loạn.

Phương pháp phòng ngừa thừa hormon tuyến giáp

Không phải tất cả trường hợp thừa hormon tuyến giáp đều có thể phòng ngừa, đặc biệt khi liên quan đến bệnh tự miễn hoặc rối loạn tuyến giáp. Tuy nhiên, một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ và hỗ trợ kiểm soát tình trạng này:

• Dùng thuốc đúng chỉ định: Không tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc điều trị tuyến giáp.

• Không tự ý sử dụng sản phẩm chứa nhiều iốt: Người có bệnh tuyến giáp nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng thực phẩm bổ sung hoặc thuốc có hàm lượng iốt cao.

• Theo dõi tuyến giáp: Người đã được chẩn đoán bệnh tuyến giáp hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến hormon tuyến giáp nên tái khám và xét nghiệm theo lịch bác sĩ chỉ định.

• Thông báo thuốc đang sử dụng: Cho bác sĩ biết các loại thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng để hạn chế ảnh hưởng đến tuyến giáp.

• Duy trì lối sống lành mạnh: Duy trì lối sống phù hợp giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể, nhưng không thay thế việc theo dõi và điều trị bệnh tuyến giáp khi có chỉ định.

Triệu chứng thừa hormon tuyến giáp có thể biểu hiện từ tim đập nhanh, dễ nóng, đổ mồ hôi nhiều đến sụt cân không chủ ý, run tay và khó ngủ. Những dấu hiệu này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và mức độ ảnh hưởng tùy từng trường hợp. Vì vậy, khi nhận thấy các triệu chứng thừa hormon tuyến giáp kéo dài hoặc bất thường, người bệnh nên thăm khám và thực hiện xét nghiệm chức năng tuyến giáp theo chỉ định của bác sĩ để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.