Trẻ 5 tuổi có tiêm phế cầu được không? Lợi ích và lưu ý cho cha mẹ

Trẻ em là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm rất cao, bởi trong những năm đầu đời, hệ miễn dịch của bé chưa hoàn thiện. Trong đó, phế cầu là loại vi khuẩn có thể gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho trẻ, đặc biệt ở những trẻ có hệ miễn dịch suy yếu. Vi khuẩn phế cầu có thể gây các bệnh như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não,... kèm theo nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Trẻ 5 tuổi tiêm phế cầu được không?

Phế cầu khuẩn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi - bệnh nhiễm trùng có thể tiến triển nhanh và dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở những trẻ có sức đề kháng kém. Mặc dù trẻ dưới 5 tuổi thường được xem là nhóm có nguy cơ cao, nhưng trên thực tế, trẻ từ 5 tuổi trở lên vẫn có nguy cơ bị phế cầu khuẩn tấn công và gây bệnh.

Hiện nay, tại Việt Nam đã có vắc xin phế cầu có thể tiêm cho trẻ từ 5 tuổi trở lên và cả người lớn, mở ra cơ hội phòng bệnh chủ động cho nhiều nhóm tuổi khác nhau. Đây là một bước tiến quan trọng, không chỉ giúp tăng cường khả năng bảo vệ cộng đồng trước các bệnh do phế cầu khuẩn gây ra mà còn góp phần giảm gánh nặng cho hệ thống y tế. Đặc biệt, trẻ từ 5 tuổi - độ tuổi bắt đầu đi học và tăng cường tiếp xúc xã hội sẽ có nguy cơ lây nhiễm cao hơn. Việc tiêm phòng đúng thời điểm giúp trẻ xây dựng hệ miễn dịch vững chắc, phòng ngừa biến chứng nặng và hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Vì vậy, nếu bé nhà bạn đã trên 5 tuổi và chưa được tiêm vắc xin phế cầu, đây là thời điểm phù hợp để chủ động tiêm phòng. Cha mẹ nên đưa trẻ đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được bác sĩ tư vấn và tiêm chủng đúng lịch, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh không mong muốn.

Phế cầu khuẩn gây bệnh gì ở trẻ em?

Vi khuẩn phế cầu (phế cầu khuẩn) là một loại vi khuẩn thuộc chi Streptococcus pneumoniae. Chúng thường cư trú ở vùng mũi họng và có thể gây bệnh khi hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu. Loại vi khuẩn này xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh khi lan đến phổi, máu hoặc não. Đặc biệt, do lây truyền qua đường hô hấp, phế cầu khuẩn có khả năng phát tán nhanh trong cộng đồng.

Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là những trẻ đi nhà trẻ và có hệ miễn dịch kém, nếu chưa được tiêm vắc xin sẽ có nguy cơ cao nhiễm phế cầu khuẩn. Đây là tác nhân gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm màng não,... Ngay cả khi được điều trị khỏi, trẻ vẫn có thể phải đối mặt với các di chứng nghiêm trọng như điếc, mù hoặc chậm phát triển trí tuệ. Nếu không được tiêm phòng đầy đủ hoặc điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy, tiêm vắc xin phế cầu khi trẻ đủ độ tuổi là biện pháp quan trọng giúp chủ động phòng ngừa các bệnh nguy hiểm này.

Lợi ích của tiêm phế cầu đối với trẻ

• Giảm nguy cơ mắc bệnh nặng: Hạn chế các bệnh nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm tai giữa.
• Ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng: Giảm nguy cơ để lại di chứng như điếc, mù, tổn thương não hoặc chậm phát triển.
• Bảo vệ khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện: Giúp cơ thể có sẵn kháng thể để chống lại phế cầu khuẩn khi bị phơi nhiễm.
• Giảm nguy cơ nhập viện: Hạn chế các trường hợp viêm phổi nặng hoặc bệnh tái phát nhiều lần phải điều trị.
• Hiệu quả phòng bệnh cao: Có thể giảm đến khoảng 85% nguy cơ mắc các bệnh do phế cầu khuẩn, đặc biệt là các bệnh xâm lấn nặng.
• Hạn chế tình trạng kháng kháng sinh: Giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh, góp phần giảm nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc.
• Giảm lây nhiễm trong môi trường học đường: Bảo vệ trẻ khi học tập, sinh hoạt trong môi trường đông người.
• Bảo vệ gia đình và cộng đồng: Giảm nguy cơ lây truyền vi khuẩn cho người thân, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc có bệnh nền.

Các loại vắc xin phế cầu cho trẻ 5 tuổi

Việc lựa chọn đúng loại vắc xin phế cầu đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả phòng bệnh, và hiện nay Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp đa dạng các loại vắc xin phù hợp cho trẻ từ 5 tuổi trở lên như Prevenar 13 (PCV13), Vaxneuvance (PCV15), Prevenar 20 (PCV20) và Pneumovax 23 (PPSV23).

Vắc xin phế cầu 13 - Prevenar 13 (Bỉ)

Prevenar 13 là vắc xin phế cầu cộng hợp có khả năng bảo vệ chống lại 13 tuýp huyết thanh, bao gồm: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F. Trong đó, đáng chú ý là các tuýp 3, 6A và 19A - những tuýp thường liên quan đến các ca bệnh nặng và có tỷ lệ kháng kháng sinh cao.

Vắc xin này được chỉ định tiêm cho nhiều nhóm đối tượng, từ trẻ em từ 6 tuần tuổi đến người lớn trên 65 tuổi. Vì vậy, Prevenar 13 đặc biệt phù hợp với trẻ từ 5 tuổi trở lên chưa từng tiêm vắc xin phế cầu. Đây cũng là lựa chọn được ưu tiên trong phác đồ tiêm chủng cho trẻ lớn, người có bệnh nền hoặc những đối tượng có hệ miễn dịch suy giảm.

Vắc xin phế cầu 15 - Vaxneuvance (Ireland)

Vaxneuvance là vắc xin phế cầu cộng hợp có khả năng phòng ngừa 15 tuýp huyết thanh của vi khuẩn phế cầu, bao gồm: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F. Vắc xin được sản xuất bởi tập đoàn dược phẩm toàn cầu MSD (Mỹ) tại Ireland, đã được chứng minh có độ an toàn cao và hiệu quả tương đương với vắc xin phế cầu 13. Vaxneuvance được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (có thể tiêm sớm từ 6 tuần tuổi) và người lớn.

Vắc xin Pneumovax 23 (PPSV23)

Pneumovax 23 là vắc xin phế cầu dạng polysaccharide (PPSV23), chứa kháng nguyên của 23 tuýp huyết thanh phế cầu phổ biến, giúp bao phủ khoảng 85 - 90% các chủng phế cầu gây bệnh xâm lấn tại nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, do không phải là vắc xin cộng hợp, Pneumovax 23 không kích thích mạnh hệ miễn dịch ở trẻ nhỏ. Vì vậy, vắc xin này được khuyến cáo sử dụng cho người từ 2 tuổi trở lên, đặc biệt là người trên 50 tuổi hoặc các đối tượng nguy cơ cao như người ghép tạng, mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

Đối với trẻ trên 5 tuổi, Pneumovax 23 thường được sử dụng như liều tăng cường sau khi đã tiêm các vắc xin cộng hợp như Prevenar 13, nhằm mở rộng phạm vi bảo vệ mà không làm trùng lặp đáp ứng miễn dịch.

Vắc xin phế cầu 20 - Prevenar 20

Prevenar 20 là vắc xin phế cầu thế hệ mới, có khả năng bảo vệ trước 20 tuýp huyết thanh phổ biến và có độc lực cao của vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Nhờ phạm vi bao phủ rộng, vắc xin giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa cấp.

Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn, với lịch tiêm linh hoạt từ 1 đến 4 mũi tùy theo độ tuổi và tình trạng tiêm chủng trước đó. Nhờ mở rộng phổ bảo vệ lên đến 20 tuýp huyết thanh, Prevenar 20 được đánh giá có hiệu quả bảo vệ cao, đặc biệt trước các chủng phế cầu thường gây bệnh nặng hiện nay.

Lưu ý khi tiêm phế cầu cho trẻ 5 tuổi và các phản ứng sau tiêm

Lưu ý khi tiêm vắc xin phế cầu cho trẻ 5 tuổi:

• Khám sàng lọc trước tiêm: Đảm bảo trẻ đủ sức khỏe, hoãn tiêm nếu đang bệnh.
• Khai báo đầy đủ thông tin: Giúp bác sĩ chỉ định phù hợp.
• Tiêm đúng loại, đúng lịch: Dựa vào lịch sử tiêm để xây dựng phác đồ.
• Tuân thủ lịch hẹn: Tiêm đủ và đúng thời điểm để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.

Tác dụng phụ ở trẻ 5 tuổi sau tiêm vắc xin phế cầu (thường gặp):

• Sốt nhẹ.
• Quấy khóc, khó chịu.
• Chán ăn.
• Buồn ngủ.
• Đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm.

Tóm lại, trẻ 5 tuổi có tiêm phế cầu được không? Tiêm vắc xin phế cầu cho trẻ trên 5 tuổi là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh lâu dài. Dù hệ miễn dịch đã phát triển hơn, trẻ vẫn có nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm do phế cầu khuẩn, đặc biệt khi có bệnh nền hoặc thường xuyên tiếp xúc môi trường đông người. Vì vậy, cha mẹ nên chủ động tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch để bảo vệ sức khỏe cho trẻ và cộng đồng.