Són tiểu sau sinh là gì? Són tiểu sau sinh có chữa được không?

Sau sinh, cơ thể phụ nữ có thể gặp phải một số thay đổi liên quan đến sàn chậu, trong đó tình trạng són tiểu khiến nhiều mẹ cảm thấy bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Đây là vấn đề khá phổ biến nhưng thường ít được chia sẻ. 

Són tiểu sau sinh là gì?

Són tiểu sau sinh là tình trạng mẹ không kiểm soát hoàn toàn việc đi tiểu, dẫn đến rò rỉ nước tiểu ngoài ý muốn sau khi em bé chào đời. Hiện tượng này có thể xảy ra khi bàng quang đầy hoặc khi mẹ thực hiện các hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng như ho, hắt hơi, cười lớn, mang vác hoặc vận động mạnh.

Tình trạng này khá phổ biến do trong quá trình mang thai và sinh nở, các cơ sàn chậu - nhóm cơ có vai trò nâng đỡ bàng quang và kiểm soát dòng tiểu - bị giãn hoặc suy yếu. Vì vậy, những phụ nữ từng bị tiểu són trong thai kỳ có nguy cơ tiếp tục gặp tình trạng này sau sinh, thậm chí mức độ có thể tăng nếu không được cải thiện đúng cách.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), tiểu không tự chủ là vấn đề thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt trong và sau thai kỳ, nhưng hoàn toàn có thể cải thiện bằng các biện pháp can thiệp phù hợp như tập cơ sàn chậu hoặc thay đổi lối sống.

Về phân loại, theo các tổ chức sản phụ khoa quốc tế, són tiểu sau sinh thường được chia thành ba dạng chính:

• Són tiểu do áp lực: Xảy ra khi có lực tác động lên bàng quang như ho, cười hoặc vận động.
• Són tiểu do thôi thúc: Cảm giác buồn tiểu đột ngột, khó kiểm soát và có thể không kịp vào nhà vệ sinh.
• Són tiểu hỗn hợp: Là sự kết hợp của cả hai dạng trên.

Dù là vấn đề khá nhạy cảm, mẹ không nên quá lo lắng vì đây là tình trạng thường gặp và có nhiều phương pháp giúp cải thiện hiệu quả nếu được phát hiện và xử trí sớm.

Són tiểu sau sinh có nguy hiểm không?

Són tiểu sau sinh thường không phải là tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu kéo dài có thể gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của mẹ. Vì vậy, dù khá phổ biến, tình trạng này vẫn cần được theo dõi và cải thiện đúng cách.

Những ảnh hưởng mẹ có thể gặp phải khi bị són tiểu sau sinh

• Gây bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày: Việc nước tiểu rò rỉ ngoài ý muốn có thể khiến mẹ cảm thấy thiếu tự tin khi vận động hoặc ra ngoài. Nhiều mẹ phải thường xuyên tìm nhà vệ sinh hoặc lo lắng về việc không kiểm soát được việc đi tiểu, từ đó ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống thường ngày.
• Làm giảm chất lượng giấc ngủ: Sau sinh, mẹ vốn đã dễ mệt mỏi do phải chăm con nhỏ. Nếu kèm theo tình trạng tiểu nhiều lần hoặc tiểu đêm, giấc ngủ có thể bị gián đoạn, khiến cơ thể lâu hồi phục, dễ suy nhược và ảnh hưởng gián tiếp đến việc tiết sữa.
• Tăng nguy cơ các vấn đề về da: Da vùng kín nếu thường xuyên ẩm ướt do nước tiểu mà không được vệ sinh và giữ khô thoáng có thể dễ bị kích ứng, nổi mẩn đỏ hoặc viêm da. Trường hợp kéo dài có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tại chỗ.
• Tăng khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu: Nếu không được chăm sóc và điều trị phù hợp, són tiểu có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm đường tiết niệu - một tình trạng cần được xử trí sớm để tránh biến chứng.
• Ảnh hưởng đến tâm lý sau sinh: Ngoài yếu tố thể chất, tình trạng này còn khiến nhiều mẹ cảm thấy ngại ngùng, mất tự tin do mùi nước tiểu hoặc sự bất tiện trong sinh hoạt. Nếu kéo dài, điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ căng thẳng hoặc trầm cảm sau sinh.

Nếu tình trạng tiểu són sau sinh kéo dài nhiều tuần sau sinh, mức độ ngày càng tăng hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, mẹ nên chủ động thăm khám bác sĩ sản phụ khoa hoặc tiết niệu. Việc can thiệp sớm bằng các biện pháp như tập cơ sàn chậu, thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc điều trị y khoa khi cần có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng này.

Són tiểu sau sinh có chữa được không?

Câu trả lời là có. Són tiểu sau sinh hoàn toàn có thể cải thiện hoặc điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và áp dụng đúng phương pháp phù hợp với mức độ của từng trường hợp. Việc lựa chọn phương pháp điều trị thường dựa trên tần suất són tiểu, lượng nước tiểu rò rỉ và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày:

Điều trị nội khoa và tập luyện chức năng: Ở mức độ nhẹ đến trung bình, bác sĩ có thể hướng dẫn mẹ sử dụng một số thuốc giúp giảm cảm giác buồn tiểu đột ngột và kiểm soát tần suất đi tiểu. Đồng thời, mẹ có thể được hướng dẫn tập luyện bàng quang để hình thành thói quen đi tiểu đúng giờ.

Tập cơ sàn chậu (bài tập Kegel): Đây là phương pháp thường được khuyến nghị đầu tiên vì giúp tăng cường sức mạnh nhóm cơ nâng đỡ bàng quang và niệu đạo, từ đó cải thiện khả năng kiểm soát việc tiểu tiện.

Vật lý trị liệu phục hồi chức năng sàn chậu: Một số trường hợp có thể cần các biện pháp hỗ trợ như kích thích điện cơ hoặc các kỹ thuật phục hồi chức năng để cải thiện phản xạ co - giãn của bàng quang và cơ thắt niệu đạo.

Can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật khi cần thiết: Nếu các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp như: Đặt vòng nâng âm đạo (pessary) để hỗ trợ cấu trúc vùng chậu, phẫu thuật nâng đỡ niệu đạo bằng dải băng chuyên dụng (TOT).

Ngoài các phương pháp y khoa, việc thay đổi thói quen sinh hoạt cũng rất quan trọng:

• Uống đủ nước mỗi ngày, không nên nhịn uống vì sợ tiểu són;
• Chia nhỏ lượng nước uống trong ngày để giảm áp lực lên bàng quang;
• Hạn chế caffeine, rượu bia và các chất kích thích bàng quang;
• Tăng cường chất xơ để phòng táo bón, vì táo bón có thể làm tăng áp lực lên sàn chậu;
• Duy trì cân nặng hợp lý và vận động nhẹ nhàng.

Tóm lại, són tiểu sau sinh là tình trạng khá thường gặp do những thay đổi của cơ thể trong thai kỳ và quá trình sinh nở, nhưng mẹ không cần quá lo lắng vì đây là vấn đề có thể cải thiện nếu được can thiệp đúng cách. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, chủ động tập luyện cơ sàn chậu, điều chỉnh lối sống và thăm khám khi cần sẽ giúp kiểm soát tốt tình trạng này.