Vắc xin bệnh phòng tay chân miệng

Mỗi khi mùa dịch tay chân miệng bùng phát, nỗi lo về các biến chứng nguy hiểm như viêm não, phù phổi cấp hay tử vong ở trẻ nhỏ luôn là mối bận tâm hàng đầu của hàng triệu phụ huynh. Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ và có thể lây lan nhanh, đặc biệt trong môi trường nhà trẻ, trường mầm non.

Vắc xin Envacgen là giải pháp giúp ba mẹ chủ động phòng bệnh tay chân miệng do chủng virus Enterovirus A71 (EV71) gây ra cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi.

Vắc xin tay chân miệng phòng chủng virus nào?

Vắc xin Envacgen là vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do chủng virus Enterovirus A71 (EV71) gây ra. Thành phần của vắc xin là toàn phần protein virus EV71 đã được bất hoạt, không còn khả năng gây bệnh nhưng vẫn kích thích hệ miễn dịch nhận diện virus, từ đó giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tay chân miệng do EV71.

Chủng EV71 là tác nhân phổ biến nhất ở các ca bệnh tay chân miệng nặng và tử vong. EV71 có tính hướng thần kinh, vì vậy khi bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm thân não, viêm màng não, co giật, rối loạn ý thức, đồng thời có thể xuất hiện phù phổi cấp, suy hô hấp, rối loạn thần kinh thực vật và suy tuần hoàn. Một số trường hợp nặng còn có nguy cơ để lại di chứng kéo dài liên quan đến thần kinh và vận động.

Đáng chú ý, hơn 90% trường hợp tay chân miệng xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi, với các tác nhân chủ yếu thuộc nhóm Enterovirus như EV71, Coxsackievirus A6, A10 và A16. Thời điểm đỉnh dịch tay chân miệng 2023 ở Việt Nam, ghi nhận chủng virus Enterovirus A71 (EV71) trong phần lớn các trường hợp bệnh nặng tại miền Nam Việt Nam.

Ai nên tiêm vắc xin tay chân miệng?

Hiện vắc xin tay chân miệng Envacgen (EV71) được cấp phép sử dụng cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, kể cả trẻ đã từng mắc tay chân miệng và đã hồi phục. Đây là nhóm tuổi thường gặp bệnh tay chân miệng, trong đó EV71 đặc biệt đáng lưu ý vì liên quan đến nhiều trường hợp bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ.

Đặc biệt, trẻ thường xuyên sinh hoạt tại nhà trẻ, trường mầm non hoặc môi trường tập thể có nhiều cơ hội tiếp xúc gần với các trẻ khác, dùng chung đồ chơi, đồ dùng và thường có thói quen đưa tay hoặc đồ vật lên miệng khi khả năng tự giữ vệ sinh còn hạn chế. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi để virus tay chân miệng lây lan, do đó phụ huynh có thể chủ động trao đổi với bác sĩ về việc tiêm vắc xin cho trẻ trong độ tuổi từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi.

Vắc xin tay chân miệng tiêm mấy mũi? Lịch tiêm vắc xin phòng tay chân miệng cho trẻ

Lịch tiêm cho trẻ từ 2 tháng đến tròn 2 tuổi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.

• Mũi 2: 02 tháng sau mũi 1 (tối thiểu là 56 ngày).

• Mũi nhắc: 10 tháng sau mũi 2.

Lịch tiêm cho trẻ > 2 tuổi đến < 6 tuổi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.

• Mũi 2: 02 tháng sau mũi 1 (tối thiểu là 56 ngày).

Vắc xin tay chân miệng có an toàn không? Hiệu quả của vắc xin

Vắc xin tay chân miệng Envacgen được nghiên cứu về tính an toàn và khả năng tạo miễn dịch trên trẻ em, trong đó có số lượng lớn trẻ em Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy vắc xin có tính an toàn tốt, các phản ứng sau tiêm thường gặp chủ yếu là đau, đỏ tại vị trí tiêm và sốt, phần lớn ở mức độ nhẹ và thoáng qua.

Về hiệu quả, các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ tạo miễn dịch bảo vệ đạt 99,5 - 100% sau khi hoàn tất phác đồ. Hiệu lực bảo vệ đối với bệnh tay chân miệng do EV71 đạt 96,8%, cho thấy khả năng bảo vệ cao trước tác nhân liên quan đến nhiều trường hợp bệnh tay chân miệng nặng ở trẻ nhỏ.

Khả năng bảo vệ của vắc xin cũng được ghi nhận duy trì ít nhất 5 năm; sau 5 năm, đáp ứng miễn dịch vẫn ở mức cao. Bên cạnh đó, vắc xib Envacgen có khả năng bảo vệ chéo với một số phân nhóm EV71 đang lưu hành tại Việt Nam, gồm B5 và C4.

Như vậy, Envacgen vừa có hồ sơ an toàn tốt, vừa tạo đáp ứng miễn dịch cao và duy trì khả năng bảo vệ lâu dài trước bệnh tay chân miệng do EV71. Tuy nhiên, vắc xin không phòng tất cả các virus gây bệnh tay chân miệng, vì vậy trẻ vẫn cần được kết hợp bảo vệ bằng các biện pháp vệ sinh và phòng lây nhiễm tay chân miệng phù hợp.

Các phản ứng thường gặp sau tiêm vắc xin tay chân miệng

Nhìn chung, dữ liệu nghiên cứu của vắc xin Envacgen cho thấy tính an toàn tốt, sau tiêm trẻ có thể xuất hiện một số phản ứng tại vị trí tiêm hoặc phản ứng toàn thân. Các phản ứng thường gặp chủ yếu gồm đau, đỏ tại vị trí tiêm và sốt ở mức độ nhẹ, thoáng qua và tự cải thiện sau một thời gian.

Tuy nhiên, vẫn cần theo dõi tình trạng của trẻ sau khi tiêm, đặc biệt trong thời gian đầu, để kịp thời nhận biết những biểu hiện bất thường. Việc theo dõi trẻ sau tiêm đúng hướng dẫn giúp phụ huynh chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các phản ứng không mong muốn, đồng thời đảm bảo quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn.

FAQ - Những câu hỏi thường gặp về vắc xin phòng bệnh tay chân miệng

Trẻ đã từng mắc tay chân miệng có tiêm được không?

Có. Trẻ đã từng mắc tay chân miệng và đã hồi phục vẫn có thể tiêm vắc xin Envacgen nếu trẻ thuộc độ tuổi từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Lý do là trẻ từng mắc tay chân miệng không đồng nghĩa đã được bảo vệ trước EV71, bởi bệnh tay chân miệng có thể do nhiều loại virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, trong khi Envacgen giúp tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh do EV71.

Khoảng cách giữa các mũi tiêm là bao lâu?

Khoảng cách giữa các mũi tiêm phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ khi bắt đầu tiêm. Trẻ từ 2 tháng đến 2 tuổi tiêm mũi 2 cách mũi 1 là 2 tháng, sau đó tiêm mũi nhắc cách mũi 2 là 10 tháng. Với trẻ trên 2 tuổi đến dưới 6 tuổi, 2 mũi tiêm cách nhau 2 tháng.

Sau tiêm bao lâu vắc xin bắt đầu tạo miễn dịch?

Sau khi tiêm hai mũi đầu tiên, sẽ cần thời gian để cơ thể tăng dần mức bảo vệ. Trong các nghiên cứu lâm sàng về hiệu quả của vắc xin, tác dụng bảo vệ của vắc xin được đánh giá từ ngày thứ 14 kể từ liều thứ hai.

Để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu và bền vững (lên tới hơn 90%), trẻ cần hoàn tất đủ 2 mũi cơ bản theo đúng khoảng cách khuyến cáo.

Có bao nhiêu loại vắc xin phòng bệnh tay chân miệng?

Bộ Y tế Việt Nam hiện nay đã cấp phép lưu hành cho vắc xin tay chân miệng duy nhất là vắc xin Envacgen.