Sau mổ u tuyến thượng thận có biến chứng gì và cách chăm sóc thế nào?

U tuyến thượng thận là khối u phát triển ở tuyến thượng thận, cơ quan sản xuất hormone quan trọng như cortisol và aldosterone. Phẫu thuật cắt bỏ u tuyến thượng thận thường được chỉ định khi u gây rối loạn hormone hoặc nghi ngờ ác tính. Sau mổ, cơ thể cần thời gian thích nghi, đặc biệt nếu cắt bỏ một hoặc cả hai tuyến. Theo các nghiên cứu, thời gian phục hồi dao động từ 1 - 6 tuần tùy phương pháp mổ mở hay nội soi.

Biến chứng thường gặp sau mổ u tuyến thượng thận và dấu hiệu nhận biết

Cũng như nhiều can thiệp ngoại khoa khác, phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, đặc biệt là khi thực hiện theo phương pháp mổ mở. Việc nhận biết sớm các rủi ro có thể gặp phải giúp người bệnh chủ động theo dõi và xử trí kịp thời. Một số biến chứng có thể xảy ra bao gồm:

• Nhiễm trùng vết mổ;
• Thoát vị tại vị trí phẫu thuật;
• Tổn thương các cơ quan lân cận;
• Chảy máu và hình thành cục máu đông;
• Phản ứng không mong muốn với thuốc gây mê;
• Các vấn đề liên quan đến quá trình lành vết thương.

Các dấu hiệu cảnh báo sớm cần lưu ý bao gồm sốt trên 38°C, đau bụng dữ dội, nôn ói kéo dài hoặc tình trạng huyết áp dao động bất thường. Ở người mắc hội chứng Cushing, nguy cơ thiếu hụt cortisol sau phẫu thuật cao hơn, có thể gây buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi. Vì vậy, việc theo dõi sát trong 48 giờ đầu sau mổ là rất quan trọng để kịp thời can thiệp khi cần.

Ngoài ra, dù hiếm gặp, tổn thương các cơ quan lân cận như thận hoặc ruột vẫn có thể xảy ra. Người bệnh nên tái khám sớm nếu xuất hiện các biểu hiện như tiểu khó hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài.

Tổng quan về phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận

Đây là thủ thuật y khoa nhằm loại bỏ một hoặc cả hai tuyến thượng thận khi xuất hiện khối u hoặc rối loạn chức năng của tuyến này. Chỉ định phẫu thuật thường đặt ra trong các trường hợp có khối u ác tính, u lành tính nhưng gây tăng tiết hormone hoặc khi tuyến thượng thận sản sinh quá mức các hormone như cortisol, aldosterone.

Một số loại u đặc hiệu như u tế bào ưa crom, u aldosterone hay tình trạng hội chứng Cushing cũng có thể cần can thiệp phẫu thuật. Ngoài ra, phẫu thuật còn được cân nhắc khi kết quả chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI) cho thấy tổn thương nghi ngờ hoặc không rõ ràng.

Hiện nay, phương pháp nội soi thường được ưu tiên nhờ ít xâm lấn, giúp giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục. Tùy vào tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ một hoặc cả hai tuyến thượng thận.

Chăm sóc và theo dõi y khoa sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật mổ u tuyến thượng thận, việc theo dõi y khoa đóng vai trò quan trọng nhằm phòng ngừa biến chứng và đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra an toàn. Một số phương pháp chăm sóc và theo dõi như:

• Nghỉ ngơi và bảo vệ vết mổ: Người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ, tránh mang vác vật nặng trên 5kg trong khoảng 4 - 6 tuần để hạn chế nguy cơ thoát vị và ảnh hưởng đến vết mổ. Trong giai đoạn này, nên tuân thủ hướng dẫn chăm sóc vết mổ để phòng ngừa nhiễm trùng.
• Theo dõi huyết áp và nội tiết: Tuyến thượng thận tham gia điều hòa nhiều hormone quan trọng, nhất là hormone cortisol. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi huyết áp và xét nghiệm hormone định kỳ. Trường hợp cắt bỏ cả hai tuyến hoặc chức năng tuyến còn lại chưa ổn định, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung steroid để tránh suy thượng thận.
• Phát hiện sớm dấu hiệu bất thường: Các triệu chứng như sốt, đau vết mổ kéo dài, sưng đỏ, chảy dịch hoặc mệt mỏi bất thường cần được đánh giá y tế sớm để loại trừ nhiễm trùng hoặc các biến chứng khác.
• Thời gian hồi phục: Phẫu thuật nội soi thường giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn, trung bình sau 1 - 2 tuần, trong khi mổ mở có thể kéo dài thời gian hồi phục do mức độ xâm lấn lớn hơn.

Dinh dưỡng và sinh hoạt hỗ trợ quá trình phục hồi

Bên cạnh theo dõi y khoa, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý giúp cơ thể tái tạo năng lượng và ổn định sức khỏe sau phẫu thuật. Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng có thể thực hiện như:

• Ăn uống khoa học: Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, giàu protein và vitamin để hỗ trợ quá trình lành vết thương và phục hồi mô. Trong trường hợp có tăng huyết áp hoặc rối loạn điện giải, cần hạn chế ăn mặn và tuân thủ tư vấn dinh dưỡng từ bác sĩ.
• Vận động và sinh hoạt hằng ngày: Sau giai đoạn nghỉ ngơi ban đầu, người bệnh nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ để cải thiện tuần hoàn máu và giảm nguy cơ huyết khối. Đồng thời, cần ngủ đủ giấc, tránh làm việc quá sức và không nên lái xe trong tuần đầu sau mổ để đảm bảo an toàn.
• Quản lý căng thẳng: Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết. Việc giữ tinh thần thoải mái thông qua các hoạt động thư giãn nhẹ nhàng như hít thở sâu, thiền hoặc nghỉ ngơi hợp lý sẽ hỗ trợ quá trình hồi phục.
• Theo dõi và chăm sóc lâu dài: Đối với bệnh nhân phải cắt bỏ cả hai tuyến thượng thận, việc bổ sung hormone lâu dài theo chỉ định và tái khám định kỳ là cần thiết để duy trì sức khỏe ổn định và phòng ngừa biến chứng về nội tiết.

Sau mổ u tuyến thượng thận, việc tuân thủ chăm sóc và theo dõi giúp bệnh nhân nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường, giảm nguy cơ biến chứng. Hãy lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên gia để đảm bảo sức khỏe lâu dài. Hiểu rõ và chủ động áp dụng các kiến thức về giai đoạn hậu phẫu chính là nền tảng quan trọng giúp quá trình phục hồi diễn ra an toàn và hiệu quả.