Rong kinh và đau bụng dưới là dấu hiệu bệnh gì? Làm gì để cải thiện?

Rong kinh và đau bụng dưới là những triệu chứng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Không ít người cho rằng đây chỉ là biểu hiện bình thường của kỳ kinh nên chủ quan và không đi khám. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, tái diễn nhiều chu kỳ hoặc ngày càng nghiêm trọng, đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý phụ khoa hoặc rối loạn nội tiết cần được điều trị.

Rong kinh và đau bụng dưới là triệu chứng bệnh gì?

Trong kỳ kinh nguyệt, tử cung co bóp để tống lớp niêm mạc ra ngoài, vì vậy cảm giác đau bụng nhẹ trong 1 - 2 ngày đầu là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, khi đau bụng dưới kéo dài kèm rong kinh, lượng máu kinh nhiều hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường khác, người bệnh cần nghĩ đến một số nguyên nhân bệnh lý dưới đây.

U xơ tử cung

U xơ tử cung là khối u lành tính phát triển từ lớp cơ tử cung và là một trong những nguyên nhân phổ biến gây rong kinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Khi khối u phát triển lớn hoặc nằm trong buồng tử cung, người bệnh có thể bị rong kinh kéo dài, đau bụng dưới, đau vùng chậu, tiểu nhiều hoặc táo bón do khối u chèn ép các cơ quan lân cận.

Lạc nội mạc tử cung

Lạc nội mạc tử cung xảy ra khi mô tương tự niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài buồng tử cung. Đây là nguyên nhân thường gặp gây đau bụng kinh dữ dội và đau vùng chậu mạn tính. Một số trường hợp còn kèm theo rong kinh, đau khi quan hệ tình dục và khó mang thai nếu không được điều trị kịp thời.

Adenomyosis (Lạc nội mạc trong cơ tử cung)

Đây là tình trạng mô nội mạc tử cung phát triển vào lớp cơ tử cung, khiến tử cung dày lên và co bóp mạnh hơn trong kỳ kinh. Người bệnh thường bị rong kinh, đau bụng kinh dữ dội, cảm giác nặng vùng chậu và có thể thiếu máu do mất máu kéo dài.

Polyp nội mạc tử cung

Polyp nội mạc tử cung là những khối tăng sinh lành tính của niêm mạc tử cung. Bệnh có thể gây rong kinh, ra máu giữa các kỳ kinh hoặc chảy máu sau quan hệ. Một số trường hợp còn xuất hiện đau bụng dưới hoặc cảm giác khó chịu vùng chậu.

U nang buồng trứng

Phần lớn u nang buồng trứng là lành tính và không gây triệu chứng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và nội tiết, dẫn đến kinh nguyệt kéo dài hoặc không đều. Người bệnh có thể kèm theo đau vùng chậu, cảm giác đầy bụng, đau khi quan hệ hoặc tiểu nhiều nếu khối u phát triển lớn.

Viêm vùng chậu

Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng cơ quan sinh dục trên, thường do vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục hoặc vi khuẩn từ âm đạo lan lên. Bệnh có thể gây đau bụng dưới kéo dài, rong kinh hoặc ra máu bất thường, sốt, khí hư có mùi hôi và đau khi quan hệ. Nếu không điều trị sớm, viêm vùng chậu có thể làm tăng nguy cơ vô sinh hoặc thai ngoài tử cung.

Mặc dù rong kinh và đau bụng dưới có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, người bệnh không nên tự chẩn đoán tại nhà. Việc thăm khám sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Cần phân biệt các loại đau bụng dưới khi hành kinh

Không phải mọi cơn đau bụng dưới khi hành kinh đều là dấu hiệu của bệnh lý. Trên thực tế, đau bụng kinh được chia thành hai nhóm chính với nguyên nhân, mức độ và cách xử trí khác nhau. Việc phân biệt hai tình trạng này sẽ giúp người bệnh biết khi nào có thể theo dõi tại nhà và khi nào cần đi khám.

Đau bụng kinh nguyên phát

Đau bụng kinh nguyên phát là tình trạng đau bụng xuất hiện do những thay đổi sinh lý bình thường trong chu kỳ kinh nguyệt, không liên quan đến bệnh lý ở cơ quan sinh sản. Nguyên nhân chủ yếu là do sự gia tăng prostaglandin khiến tử cung co bóp mạnh để tống lớp niêm mạc ra ngoài. Đặc điểm của đau bụng kinh nguyên phát gồm:

• Thường xuất hiện từ 1 - 2 ngày trước hoặc trong ngày đầu của kỳ kinh.
• Cơn đau mức độ nhẹ đến trung bình và giảm dần sau 2 - 3 ngày.
• Có thể kèm đau lưng, mệt mỏi hoặc buồn nôn nhẹ.
• Thường gặp ở nữ tuổi dậy thì và phụ nữ trẻ.

Đây là tình trạng khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm. Nghỉ ngơi, chườm ấm vùng bụng dưới, vận động nhẹ và sử dụng thuốc giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp cải thiện triệu chứng.

Đau bụng kinh thứ phát

Khác với đau bụng kinh nguyên phát, đau bụng kinh thứ phát là hậu quả của một bệnh lý tiềm ẩn tại cơ quan sinh sản. Các nguyên nhân thường gặp gồm lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, adenomyosis, viêm vùng chậu hoặc polyp tử cung. Người bệnh có thể nhận biết đau bụng kinh thứ phát qua một số đặc điểm sau:

• Cơn đau ngày càng tăng theo thời gian.
• Đau kéo dài trước, trong và sau kỳ kinh.
• Đau lan xuống lưng hoặc mặt trong đùi.
• Rong kinh hoặc kinh nguyệt kéo dài.
• Đau khi quan hệ tình dục hoặc đau vùng chậu ngoài kỳ kinh.
• Có thể kèm buồn nôn, vã mồ hôi hoặc chóng mặt.

Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, đặc biệt khi cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày hoặc không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Cần làm gì để cải thiện đau bụng dưới đi kèm với rong kinh kéo dài?

Khi rong kinh và đau bụng dưới kéo dài, điều quan trọng nhất là xác định đúng nguyên nhân gây bệnh thay vì chỉ tập trung giảm triệu chứng. Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cũng có thể áp dụng một số biện pháp sau để hỗ trợ cải thiện tình trạng này. Để giảm đau và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên:

• Nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc trong kỳ kinh.
• Chườm ấm vùng bụng dưới để giảm co thắt tử cung.
• Uống đủ nước và bổ sung thực phẩm giàu sắt nếu mất máu nhiều.
• Duy trì vận động nhẹ như đi bộ hoặc yoga.
• Không tự ý sử dụng thuốc nội tiết hoặc thuốc cầm máu khi chưa có chỉ định.
• Theo dõi số ngày hành kinh và lượng máu kinh ở mỗi chu kỳ.

Bên cạnh đó, người bệnh nên đi khám chuyên khoa sản phụ khoa nếu:

• Rong kinh kéo dài trên 7 ngày.
• Lượng máu kinh nhiều bất thường hoặc phải thay băng vệ sinh liên tục.
• Đau bụng dưới dữ dội hoặc ngày càng tăng.
• Rong kinh tái diễn qua nhiều chu kỳ.
• Chóng mặt, mệt mỏi, da xanh hoặc có dấu hiệu thiếu máu.
• Ra máu bất thường sau mãn kinh.

Trong trường hợp đau bụng dữ dội kèm choáng, ngất, sốt cao hoặc ra máu ồ ạt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là dấu hiệu của tình trạng cấp cứu cần được xử trí kịp thời.

Rong kinh và đau bụng dưới có thể chỉ là biểu hiện sinh lý trong kỳ kinh nguyệt, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, u nang buồng trứng hoặc viêm vùng chậu. Việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, nhận biết các dấu hiệu bất thường và thăm khám sớm khi cần sẽ giúp phát hiện nguyên nhân, điều trị kịp thời và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống.