Rối loạn thần kinh tim gây khó thở là gì? Cách nhận biết chính xác

Khó thở là dấu hiệu khiến nhiều người dễ hoang mang vì nó thường gắn với những bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, có những trường hợp khó thở xuất phát từ sự rối loạn hoạt động của hệ thần kinh điều hòa tim và hơi thở, hoàn toàn không gây tổn thương tim hoặc phổi. Việc phân biệt giữa khó thở do nguyên nhân cơ năng và khó thở do bệnh lý thực thể giúp người bệnh giảm bớt sự lo lắng không cần thiết và biết khi nào nên thăm khám.

Rối loạn thần kinh tim gây khó thở có nguy hiểm không?

Triệu chứng khó thở là lý do khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ nghiêm trọng của tình trạng này. Khi hệ thần kinh tự động mất cân bằng, tim có thể đập nhanh hơn và cơ thể phản ứng bằng cảm giác khó lấy hơi. Mặc dù cảm giác này rất khó chịu nhưng đa phần không gây nguy hiểm đến tính mạng vì tim và phổi vẫn hoạt động bình thường. Điều quan trọng là người bệnh cần hiểu rõ để tránh hoảng sợ quá mức.

Để hiểu vì sao tình trạng rối loạn thần kinh có thể khiến hơi thở trở nên nặng nề, cần xem xét vai trò của hệ thần kinh tự động. Hệ này giúp điều hòa nhịp tim và hơi thở một cách tự nhiên. Khi sự cân bằng giữa phần giao cảm và đối giao cảm bị xáo trộn, cơ thể phản ứng như khi gặp nguy hiểm. Nhịp tim tăng lên và hơi thở trở nên gấp gáp, khiến người bệnh cảm thấy như không thể hít sâu. Tuy triệu chứng này khá rõ rệt nhưng không phải do tổn thương tim hoặc phổi mà xuất phát từ phản ứng quá mức của hệ thần kinh.

Triệu chứng thường gặp và cách phân biệt với bệnh tim phổi nguy hiểm

Khi cảm thấy khó thở, người bệnh thường lo lắng rằng mình đang mắc bệnh tim hoặc bệnh phổi. Tuy nhiên, triệu chứng của rối loạn thần kinh điều hòa tim mạch có những đặc điểm riêng giúp phân biệt. Việc nhận biết đúng giúp tránh nhầm lẫn với các bệnh lý cần can thiệp y khoa. Cụ thể:

Những dấu hiệu đi kèm rối loạn thần kinh tim

Triệu chứng phổ biến nhất là cảm giác hụt hơi, thở không sâu được hoặc phải thở mạnh để đạt đủ lượng không khí. Bên cạnh đó, người bệnh có thể thấy tim đập nhanh, hồi hộp, cảm giác nặng ngực hoặc buồn nôn. 

Những triệu chứng trên thường xuất hiện khi căng thẳng hoặc sau một giai đoạn lo âu kéo dài. Tuy nhiên, khi người bệnh được trấn an và thư giãn, các dấu hiệu sẽ giảm dần. Đây là đặc điểm khác biệt so với khó thở do bệnh lý tại cơ quan.

Ngoài ra, khó thở do bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi thường gắn với vận động, thay đổi tư thế hoặc nhiễm trùng hô hấp. Ngược lại, khó thở do rối loạn thần kinh thường đến bất ngờ, ngay cả khi nghỉ ngơi. Người bệnh không bị phù chân, không tím tái và không đau ngực dữ dội. 

Khi nào cần đi khám ngay?

Mặc dù phần lớn trường hợp không nguy hiểm nhưng người bệnh vẫn cần lưu ý những dấu hiệu bất thường như: 

• Khó thở đi kèm đau ngực dữ dội;
• Ngất;
• Choáng hoặc khó thở khi nằm.

Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần đến cơ sở y tế để kiểm tra. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng tim mạch hoặc hô hấp cần được đánh giá. Đặc biệt, người có bệnh nền như huyết áp cao hoặc tiểu đường nên thận trọng hơn và theo dõi kỹ hơn khi xuất hiện triệu chứng.

Nguyên nhân làm tăng nguy cơ rối loạn thần kinh tim và khó thở

Để hiểu rõ cơ chế xuất hiện triệu chứng, cần xem xét những yếu tố khiến hệ thần kinh điều hòa tim mạch trở nên nhạy cảm. Nguyên nhân thường không đến từ một bệnh lý đơn lẻ mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Bao gồm:

Căng thẳng và cảm xúc mạnh

Căng thẳng kéo dài là nguyên nhân hàng đầu khiến hệ thần kinh trở nên mất cân bằng. Bởi khi đối mặt nhiều áp lực, cơ thể tiết ra hormone khiến nhịp tim tăng và hơi thở thay đổi. 

Đặc biệt, đối với người có cơ địa nhạy cảm, chỉ cần một kích thích nhỏ cũng đủ gây ra cảm giác khó thở. Cảm xúc tiêu cực như lo âu hoặc hoảng sợ cũng làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.

Thói quen sinh hoạt không điều độ

Thiếu ngủ, sử dụng chất kích thích và ít vận động làm hệ thần kinh tự động trở nên kém ổn định. Hoặc việc uống nhiều cà phê hoặc thức khuya thường xuyên khiến tim đập nhanh hơn và hơi thở không đều. Những yếu tố này khiến người bệnh dễ cảm nhận sự thay đổi bất thường trong nhịp tim và gọi tên cảm giác đó là khó thở. 

Do đó, việc duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh là bước quan trọng trong việc cải thiện tình trạng.

Yếu tố nội tiết và thể trạng

Thay đổi nội tiết trong cơ thể có thể khiến hệ thần kinh trở nên nhạy cảm. Một số giai đoạn như tiền mãn kinh hoặc sau sinh khiến cơ thể phản ứng mạnh với stress. Ngoài ra, những người thể trạng yếu hoặc từng bị suy nhược cũng dễ xuất hiện triệu chứng hơn. Điều này được giải thích bởi khả năng điều hòa của cơ thể giảm đi khi sức khỏe tổng thể không ổn định.

Cách cải thiện rối loạn thần kinh tim gây ra tình trạng khó thở

Những biện pháp cải thiện tập trung vào việc giúp hệ thần kinh ổn định, từ đó giảm dần cảm giác khó thở. Các phương pháp này phù hợp với người không có bệnh lý thực thể và được nhiều bác sĩ chuyên khoa khuyên áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày. Cụ thể:

Thay đổi lối sống để ổn định hơi thở

Một giấc ngủ đầy đủ giúp hệ thần kinh tự động được phục hồi. Do đó, người bệnh nên duy trì thời gian ngủ đều đặn, tránh thức khuya và hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ. 

Bên cạnh đó, việc giảm lượng đồ uống có chứa caffeine giúp nhịp tim ổn định hơn. Đồng thời, vận động nhẹ nhàng mỗi ngày như đi bộ hoặc tập yoga giúp cơ thể điều hòa hơi thở tự nhiên và giảm yếu tố kích thích thần kinh.

Các kỹ thuật thở giúp giảm khó thở nhanh

Thực hành thở chậm và sâu là cách hiệu quả để lấy lại cảm giác thoải mái. Người bệnh có thể ngồi thẳng lưng, đặt tay lên bụng, hít vào bằng mũi thật chậm và thở ra từ từ bằng miệng. 

Việc kéo dài hơi thở ra giúp giảm hoạt động của hệ giao cảm. Khi thực hiện thường xuyên mỗi ngày, cơ thể dần nhận biết nhịp thở đúng và hạn chế xuất hiện triệu chứng.

Chăm sóc sức khỏe tâm lý

Khó thở do rối loạn thần kinh thường xuất phát từ lo âu tiềm ẩn. Do đó, người bệnh nên thực hiện các biện pháp giúp thư giãn như thiền hoặc nghe nhạc nhẹ giúp tâm lý dịu lại. Những hoạt động này có tác dụng giảm hormone gây căng thẳng và ổn định nhịp tim.

Ngoài ra, người bệnh có thể dành thời gian trong ngày để ngồi tĩnh tâm vài phút nhằm tăng khả năng kiểm soát cơ thể.

Theo dõi sức khỏe khi triệu chứng kéo dài

Khi tình trạng khó thở kéo dài hoặc xuất hiện cùng các triệu chứng khác, người bệnh cần thăm khám. Việc kiểm tra định kỳ giúp loại trừ bệnh lý thực thể và xác định nguyên nhân chính xác. Những hướng dẫn điều trị phù hợp giúp người bệnh an tâm hơn và giảm lo lắng trong sinh hoạt. 

Rối loạn thần kinh tim gây khó thở là tình trạng thường gặp và chủ yếu liên quan đến sự mất cân bằng của hệ thần kinh điều hòa tim mạch. Triệu chứng gây khó chịu nhưng ít khi nguy hiểm vì không làm tổn thương tim hoặc phổi. Việc hiểu rõ cơ chế giúp người bệnh yên tâm hơn và chủ động điều chỉnh lối sống để giảm triệu chứng. Khi khó thở đi kèm các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám để được hướng dẫn phù hợp.