Phẫu thuật nang ống niệu rốn: Khi nào cần và lưu ý chăm sóc trẻ

Tồn tại ống niệu rốn là một dị tật bẩm sinh, trong đó nang ống niệu rốn là một thể thường gặp. Việc can thiệp ngoại khoa kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.

Nang ống niệu rốn là gì?

Ống niệu rốn là một cấu trúc dạng ống nối giữa bàng quang và rốn của thai nhi, có chức năng dẫn nước tiểu ra khỏi cơ thể trong giai đoạn bào thai. Thông thường, ống này sẽ tự đóng lại, teo đi và xơ hóa thành dây chằng rốn giữa ngay sau khi trẻ chào đời.

Tuy nhiên, vì một lý do nào đó mà ống này không đóng lại hoàn toàn, dẫn đến tình trạng tồn tại ống niệu rốn. Nang ống niệu rốn là một trong bốn thể bệnh lý của tình trạng này, xảy ra khi ống niệu rốn bị bịt kín ở cả hai đầu (phía rốn và phía bàng quang), khiến dịch ứ đọng lại ở đoạn giữa và hình thành một khối u dạng nang.

Hầu hết các trường hợp nang ống niệu rốn không có triệu chứng rõ ràng, trừ khi xảy ra nhiễm trùng. Khi đó, trẻ có thể bị sốt, đau bụng, vùng da dưới rốn sưng đỏ, sờ vào thấy một khối u mềm. Nếu không được điều trị, nang có thể gây áp xe hoặc tiến triển thành ác tính khi trẻ trưởng thành.

Khi nào trẻ cần phẫu thuật nang ống niệu rốn?

Không phải mọi trường hợp nang hoặc tồn dư ống niệu rốn đều cần phẫu thuật ngay. Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU), những trường hợp không có triệu chứng thường có thể được theo dõi bảo tồn. Ở trẻ nhỏ, một số tồn dư còn có khả năng thoái triển theo thời gian. Phẫu thuật thường được cân nhắc khi tổn thương gây triệu chứng dai dẳng hoặc tái phát, nhiễm trùng tái diễn, hoặc không thoái triển sau thời gian theo dõi phù hợp.

Thời điểm phẫu thuật lý tưởng là khi bệnh chưa gây biến chứng và trẻ có đủ điều kiện sức khỏe để trải qua cuộc mổ. Trong trường hợp nang đã bị nhiễm trùng, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng kháng sinh để kiểm soát tình trạng viêm nhiễm trước, sau đó mới tiến hành phẫu thuật khi sức khỏe của trẻ đã ổn định.

Quyết định phẫu thuật nang ống niệu rốn sẽ được đưa ra sau khi bác sĩ thăm khám kỹ lưỡng và thực hiện các chẩn đoán hình ảnh cần thiết như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính để đánh giá chính xác tình trạng.

Quy trình phẫu thuật nang ống niệu rốn

Quá trình phẫu thuật thường diễn ra trong khoảng từ 30 đến 60 phút (tùy vào độ phức tạp của khối nang) dưới hình thức gây mê toàn thân để đảm bảo trẻ không cảm thấy đau đớn và sợ hãi. Quy trình cơ bản bao gồm các bước sau:

Hiện nay, phẫu thuật nội soi được ưu tiên áp dụng phổ biến vì ưu điểm ít xâm lấn. Bác sĩ sẽ rạch các đường rất nhỏ (khoảng 5mm) để đưa camera và dụng cụ phẫu thuật vào ổ bụng, bóc tách và cắt bỏ toàn bộ nang cùng đường ống còn sót lại. Trong một số trường hợp phức tạp, bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ ở da, thường là một đường vòng cung bên dưới rốn để tiếp cận ống niệu rốn. Sau đó, các bác sĩ tiến hành bóc tách cẩn thận các tổ chức xung quanh, xác định và cắt bỏ toàn bộ các tổn thương của ống niệu rốn, bao gồm nang, túi thừa và toàn bộ đường ống còn sót lại cho đến phần đáy bàng quang.

Phần gốc ống niệu rốn bám vào đỉnh bàng quang sẽ được khâu lại một cách cẩn thận để đảm bảo không rò rỉ nước tiểu. Cuối cùng, bác sĩ sẽ cầm máu kỹ lưỡng và đóng vết mổ, thường bằng chỉ khâu thẩm mỹ trong da để lại sẹo nhỏ nhất có thể.

Biến chứng có thể gặp sau mổ nang ống niệu rốn

Mặc dù là một phẫu thuật tương đối an toàn, nhưng vẫn tồn tại một số rủi ro và biến chứng tiềm ẩn mà phụ huynh cần lưu ý:

• Chảy máu: Có thể xảy ra tại vết mổ hoặc bên trong ổ bụng, đặc biệt khi trẻ vận động mạnh, ho hoặc rặn khi vết thương chưa lành hẳn.
• Tắc ruột: Do dính ruột sau mổ hoặc nhiễm trùng, trẻ có thể bị chướng bụng, đau bụng, không đi tiêu được.
• Rò rỉ nước tiểu ở rốn: Xảy ra nếu ống niệu rốn chưa được cắt bỏ hoàn toàn hoặc phần khâu ở bàng quang không kín, dẫn đến nước tiểu rỉ ra ngoài.
• Nhiễm trùng: Vết mổ có thể bị nhiễm trùng, hình thành ổ áp xe hoặc nặng hơn là viêm phúc mạc nếu không được chăm sóc đúng cách.

Các biến chứng này thường hiếm gặp nếu phẫu thuật được thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín và được chăm sóc hậu phẫu tốt. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và thông báo cho bác sĩ là vô cùng quan trọng.

Chăm sóc trẻ hậu phẫu thuật nang ống niệu rốn

Chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật đóng vai trò quyết định đến quá trình hồi phục của trẻ. Cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn của bác sĩ.

Về vệ sinh, vết mổ cần được giữ sạch sẽ và khô ráo, tránh tiếp xúc với nước bẩn cho đến khi lành hẳn. Phụ huynh nên kiểm tra vết mổ hàng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đỏ, chảy dịch mủ hoặc có mùi hôi.

Về dinh dưỡng, nên cho trẻ ăn các loại thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa nhưng giàu năng lượng. Khuyến khích trẻ uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh và trái cây để tăng cường sức đề kháng và phòng ngừa táo bón.

Trẻ cần được nghỉ ngơi nhiều, vận động nhẹ nhàng, tránh các hoạt động mạnh có thể làm tăng áp lực lên ổ bụng như khóc kéo dài hay rặn mạnh. Cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc giảm đau và kháng sinh đúng liều lượng, đủ ngày theo chỉ định và đưa trẻ đi tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá quá trình lành thương.

Nhìn chung, phẫu thuật nang ống niệu rốn là một can thiệp cần thiết và hiệu quả để điều trị dứt điểm dị tật bẩm sinh này. Việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời và chăm sóc hậu phẫu chu đáo sẽ giúp trẻ nhanh chóng bình phục và phát triển khỏe mạnh, tránh được những rủi ro sức khỏe không đáng có trong tương lai.