Phẫu thuật Miles là gì? Khi nào cần thực hiện và những điều lưu ý

Ung thư trực tràng là bệnh lý ác tính phổ biến của đường tiêu hóa, trong đó vị trí khối u quyết định đáng kể đến phương pháp điều trị. Với những trường hợp khối u nằm rất thấp, xâm lấn cơ thắt hậu môn hoặc không còn khả năng bảo tồn chức năng đại tiện tự nhiên, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ trực tràng. Đây là kỹ thuật ngoại khoa đã được ứng dụng rộng rãi trong điều trị ung thư trực tràng nhằm loại bỏ triệt để tổn thương, đồng thời giúp kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. 

Phẫu thuật Miles là gì?

Đây là kỹ thuật cắt bỏ toàn bộ trực tràng, ống hậu môn và cơ thắt hậu môn, đồng thời nạo vét hạch theo nguyên tắc điều trị ung thư. Sau phẫu thuật, người bệnh sẽ được tạo hậu môn nhân tạo vĩnh viễn ở thành bụng để đưa phân ra ngoài. Đây là phương pháp điều trị chủ yếu được chỉ định cho ung thư trực tràng thấp khi không thể bảo tồn cơ thắt hậu môn.

Hiện nay, phẫu thuật thường được tiến hành theo hai kỹ thuật chính:

• Mổ mở truyền thống: Bác sĩ tạo một đường rạch tương đối dài trên thành bụng để tiếp cận khu vực bị tổn thương. Sau khi cắt bỏ phần ruột cần điều trị, vết mổ sẽ được khâu kín.
• Mổ nội soi: Bác sĩ tạo một số đường rạch nhỏ trên thành bụng để đưa camera và các dụng cụ phẫu thuật vào ổ bụng. Sau khi hoàn tất việc cắt bỏ tổn thương, bệnh phẩm sẽ được lấy ra qua một đường rạch phù hợp và tiến hành tạo hậu môn nhân tạo theo chỉ định.

Trong thực tế, phẫu thuật nội soi đại trực tràng ngày càng được áp dụng rộng rãi nhờ các ưu điểm như ít đau sau mổ, giảm mất máu, phục hồi nhanh hơn, thời gian nằm viện ngắn hơn và vết mổ nhỏ. Tuy nhiên, thời gian phẫu thuật có thể tương đương hoặc dài hơn mổ mở tùy từng trường hợp. Không phải trường hợp nào cũng phù hợp với phương pháp này. Sau khi thăm khám và đánh giá mức độ bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn kỹ thuật phẫu thuật thích hợp nhất dựa trên tình trạng sức khỏe và đặc điểm bệnh lý của từng người.

Những trường hợp cần thực hiện phẫu thuật ung thư đại trực tràng

Phẫu thuật này thường được áp dụng cho người mắc ung thư đại trực tràng hoặc những trường hợp có tổn thương tiền ung thư ở đại trực tràng. Mục đích của phương pháp này là cắt bỏ đoạn đại tràng và trực tràng bị ảnh hưởng nhằm loại bỏ mô bệnh, đồng thời hạn chế nguy cơ các tổn thương tiền ung thư phát triển thành ung thư.

Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật ung thư đại trực tràng trong một số tình huống khác như:

• Mắc bệnh túi thừa ở đại tràng;
• Các bệnh lý viêm ruột, bao gồm viêm đại tràng;
• Có polyp đại trực tràng mang tính chất di truyền với nguy cơ tiến triển thành ung thư;
• Đại trực tràng bị tổn thương do chấn thương;
• Xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng ở ruột già như tắc ruột, thủng ruột hoặc chảy máu đường ruột.

Chuẩn bị trước khi phẫu thuật cần lưu ý những gì?

Để đảm bảo ca phẫu thuật diễn ra an toàn, người bệnh sẽ được bác sĩ kiểm tra sức khỏe toàn diện. Các bước đánh giá thường bao gồm khám lâm sàng, xét nghiệm máu và khám tiền mê nhằm xác định tình trạng sức khỏe có đáp ứng điều kiện phẫu thuật hay không.

Ngoài việc thăm khám, người bệnh cần thực hiện đầy đủ các hướng dẫn từ bác sĩ trong giai đoạn chuẩn bị trước mổ. Cụ thể:

• Vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đặc biệt tắm vào tối trước ngày phẫu thuật để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
• Nếu được kê kháng sinh, cần sử dụng đúng loại thuốc, đúng liều và đúng thời điểm theo chỉ định.

Trong khoảng 2 - 3 ngày trước khi mổ, người bệnh nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng và dễ tiêu hóa để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa. Với một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể yêu cầu chỉ sử dụng nước hoặc nước ép trái cây trong thời gian này.

Bên cạnh đó, người bệnh cần nhịn ăn hoàn toàn ít nhất 8 giờ trước khi bước vào phòng mổ. Khi nhập viện để phẫu thuật, bác sĩ thường chỉ định dùng thuốc nhuận tràng kết hợp truyền dịch nhằm làm sạch ruột, đồng thời giúp cơ thể duy trì đủ nước trong suốt quá trình chuẩn bị phẫu thuật.

Chăm sóc và theo dõi người bệnh sau phẫu thuật

Sau khi hoàn tất phẫu thuật, người bệnh sẽ được gây mê toàn thân nên cần được chuyển đến phòng hồi tỉnh để theo dõi các dấu hiệu sinh tồn cho đến khi tỉnh hẳn.

Khuyến khích vận động sớm

Bác sĩ thường hướng dẫn người bệnh tập ngồi dậy và đi lại nhẹ nhàng ngay khi tình trạng cho phép. Việc vận động sớm mang lại nhiều lợi ích như:

• Hỗ trợ lưu thông máu tốt hơn;
• Kích thích hoạt động của nhu động ruột;
• Giảm nguy cơ biến chứng sau mổ;
• Thúc đẩy quá trình hồi phục.

Thông thường, từ ngày đầu tiên sau phẫu thuật, người bệnh nên hạn chế nằm bất động quá lâu và cố gắng đi lại nhẹ nhàng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Chế độ dinh dưỡng sau mổ

Trong khoảng 2 - 3 ngày đầu, hệ tiêu hóa cần thời gian để hồi phục nên người bệnh sẽ được truyền dịch và bổ sung dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch.

Sau phẫu thuật, thời điểm bắt đầu ăn uống sẽ phụ thuộc vào quá trình hồi phục của từng người bệnh và đánh giá của bác sĩ. Nếu tình trạng ổn định và chức năng ruột hồi phục tốt, người bệnh có thể được bắt đầu ăn sớm với lượng nhỏ, sau đó tăng dần từ thức ăn lỏng, mềm đến chế độ ăn bình thường khi dung nạp tốt.

Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn

Để giảm đau và ngăn ngừa nhiễm trùng, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau kết hợp với thuốc kháng sinh. Người bệnh cần:

• Uống thuốc đúng liều lượng và thời gian được chỉ định;
• Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều;
• Báo ngay với bác sĩ nếu cơn đau kéo dài hoặc tăng lên dù đã dùng thuốc để được điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp.

Chăm sóc tại nhà sau khi xuất viện

Người bệnh thường được xuất viện sau khoảng 1 - 2 tuần nếu sức khỏe tiến triển tốt. Sau khi về nhà, cần tiếp tục thực hiện đầy đủ các hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ quá trình hồi phục, bao gồm:

• Dùng thuốc đúng theo đơn;
• Duy trì chế độ ăn cân đối, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu và hạn chế các món có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa hoặc làm chậm lành vết mổ;
• Chỉ vận động nhẹ nhàng, tránh mang vác nặng hoặc hoạt động mạnh để không gây áp lực lên vùng phẫu thuật;
• Giữ cơ thể sạch sẽ, đặc biệt là khu vực vết mổ, đồng thời đảm bảo vùng này luôn khô ráo và thông thoáng.

Những dấu hiệu cần đi khám ngay

Trong quá trình hồi phục, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu gặp một trong các biểu hiện sau:

• Vết mổ sưng đỏ, đau tăng, chảy máu hoặc có dịch mủ;
• Buồn nôn hoặc nôn liên tục;
• Ho kéo dài hoặc khó thở;
• Ăn uống kém hoặc không thể ăn;
• Đau bụng kèm rối loạn tiêu hóa;
• Tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày;
• Táo bón hoặc nhiều ngày không đi đại tiện;
• Sốt trên 38,5°C kèm cảm giác rét run hoặc ớn lạnh.

Phẫu thuật Miles là phương pháp điều trị quan trọng đối với các trường hợp ung thư trực tràng thấp không còn khả năng bảo tồn cơ thắt hậu môn. Dù người bệnh phải thích nghi với hậu môn nhân tạo vĩnh viễn, kỹ thuật này vẫn mang lại cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả và cải thiện tiên lượng nếu được thực hiện đúng chỉ định. Việc phát hiện bệnh sớm, điều trị tại cơ sở chuyên khoa và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau mổ sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như giảm nguy cơ biến chứng và tái phát.