Nguyên nhân và triệu chứng của polyp xoang hàm

Polyp xoang hàm là tình trạng xuất hiện các khối mô mềm phát triển bất thường trong hốc xoang, có thể gây ảnh hưởng đến hô hấp và sinh hoạt hằng ngày. Bệnh thường liên quan đến viêm xoang kéo dài hoặc tình trạng dị ứng mạn tính. Nếu không được phát hiện sớm, polyp có thể gây nghẹt mũi, đau nhức vùng mặt và làm tăng nguy cơ biến chứng đường hô hấp. 

Nguyên nhân của polyp xoang hàm

Polyp xoang hàm là một dạng polyp mũi xoang, xảy ra khi niêm mạc trong hốc mũi hoặc xoang phát triển bất thường tạo thành các khối mô lành tính. Những khối polyp này có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc nhiều khối cùng lúc, với kích thước và hình dạng khác nhau. Khi phát triển lớn dần, chúng có thể làm hẹp đường thở trong xoang mũi, gây nghẹt mũi, khó thở, đau nhức và cảm giác khó chịu kéo dài.

Polyp xoang hàm thường liên quan mật thiết đến các bệnh lý tai mũi họng mạn tính. Nhiều yếu tố khác nhau có thể làm tăng nguy cơ hình thành polyp, trong đó phổ biến gồm:

• Viêm xoang mạn tính: Tình trạng viêm kéo dài khiến niêm mạc xoang bị kích thích và tổn thương liên tục, từ đó dễ hình thành các khối polyp.
• Viêm mũi dị ứng: Người thường xuyên tiếp xúc với phấn hoa, nấm mốc, bụi bẩn, vi khuẩn hoặc các tác nhân gây dị ứng khác có nguy cơ mắc polyp mũi xoang cao hơn.
• Các bệnh lý hô hấp và tai mũi họng: Người có tiền sử hen suyễn hoặc một số bệnh viêm mạch như hội chứng Churg - Strauss cũng dễ gặp tình trạng này.
• Yếu tố tuổi tác: Polyp xoang hàm có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở người lớn tuổi do niêm mạc xoang bị ảnh hưởng sau thời gian dài viêm nhiễm hoặc kích thích.
• Dị ứng thuốc: Một số trường hợp nhạy cảm với thuốc giảm đau, kháng viêm, đặc biệt là aspirin, có nguy cơ phát triển polyp cao hơn bình thường.

Các biểu hiện của polyp vùng xoang hàm

Polyp xoang hàm có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên xoang, trong đó bên trái thường gặp nhiều hơn. Các triệu chứng của bệnh khá giống với những bệnh lý tai mũi họng thông thường nên người bệnh dễ chủ quan hoặc nhầm lẫn. Phần lớn trường hợp chỉ được phát hiện khi thăm khám chuyên khoa. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp của polyp vùng xoang hàm.

Nghẹt mũi

Nghẹt mũi là triệu chứng phổ biến ở nhiều bệnh lý như viêm xoang, viêm mũi dị ứng hay viêm họng. Tuy nhiên, nếu nghẹt mũi kéo dài dai dẳng dù đã điều trị thì có thể liên quan đến polyp xoang hàm. Khi khối polyp phát triển lớn hơn, tình trạng tắc nghẽn đường thở thường ngày càng nghiêm trọng.

Việc mũi bị bít tắc kéo dài khiến người bệnh phải thở bằng miệng nhiều hơn. Điều này làm không khí đi vào phổi không được làm ấm và lọc sạch đúng cách, từ đó tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp khác.

Chảy nước mũi

Sự xuất hiện của polyp có thể kích thích niêm mạc mũi tăng tiết dịch nhầy. Người bệnh thường xuyên bị chảy nước mũi hoặc cảm giác dịch đọng trong mũi xoang.

Khi dịch nhầy không được dẫn lưu tốt, xoang hàm dễ bị ứ đọng dịch và viêm kéo dài. Tình trạng này có thể làm người bệnh cảm thấy nặng mặt, khó chịu và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đau nhức vùng mặt

Khi polyp phát triển, áp lực trong xoang tăng lên khiến niêm mạc và các mô xung quanh bị kích thích. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức vùng má, trán hoặc đau đầu âm ỉ.

Các cơn đau có xu hướng rõ rệt hơn khi thời tiết lạnh hoặc thay đổi thất thường, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Giảm khả năng ngửi

Polyp xoang hàm có thể cản trở luồng không khí đi qua mũi và ảnh hưởng đến hoạt động của dây thần kinh khứu giác. Vì vậy, người bệnh thường bị giảm khả năng cảm nhận mùi hoặc mất ngửi trong thời gian dài.

Nếu tình trạng viêm và tắc nghẽn kéo dài, chức năng hô hấp và khứu giác của mũi có thể suy giảm đáng kể.

Ngủ ngáy

Người bị polyp xoang hàm thường có hiện tượng ngủ ngáy do đường thở bị thu hẹp. Khi không khí lưu thông khó khăn qua các khe hẹp trong hốc mũi, tiếng ngáy sẽ xuất hiện trong lúc ngủ.

Triệu chứng này có thể khiến giấc ngủ bị gián đoạn, gây mệt mỏi và thiếu tỉnh táo vào ban ngày.

Polyp xoang hàm gây nên những biến chứng gì?

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, polyp xoang hàm có thể tiến triển nặng và gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hằng ngày.

• Suy giảm trí nhớ: Khi khối polyp phát triển lớn và tình trạng viêm lan rộng lên các xoang lân cận hoặc ảnh hưởng đến vùng thần kinh quanh não, người bệnh có thể gặp tình trạng đau đầu kéo dài, giảm tập trung và suy giảm trí nhớ.
• Tổn thương vùng tai mũi họng: Dịch viêm và chất nhầy tích tụ trong xoang có thể lan sang các khu vực xung quanh như hốc mũi, họng hoặc tai. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như viêm họng, viêm amidan, viêm VA hoặc viêm xoang kéo dài.
• Ảnh hưởng cấu trúc xoang mũi: Khi polyp phát triển quá mức, áp lực trong hốc xoang tăng cao có thể gây tổn thương hoặc làm yếu vách xoang mũi. Tình trạng viêm kéo dài còn khiến các mô vùng mặt bị ảnh hưởng, gây đau nhức và khó chịu kéo dài.
• Suy giảm chức năng hô hấp và khứu giác: Đường thở bị cản trở lâu ngày có thể khiến người bệnh khó thở bằng mũi, giảm khả năng ngửi và ngủ ngáy thường xuyên, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Polyp xoang hàm là bệnh lý tai mũi họng có thể tiến triển âm thầm nhưng gây ảnh hưởng đáng kể đến hô hấp và chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách. Việc nhận biết sớm các triệu chứng như nghẹt mũi kéo dài, đau nhức vùng mặt hay giảm khứu giác sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và hạn chế biến chứng nguy hiểm. Khi có dấu hiệu nghi ngờ polyp xoang hàm, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra và điều trị phù hợp.