Nguyên nhân siêu âm đầu dò bị chảy máu và cách xử trí

Siêu âm qua ngả âm đạo giúp bác sĩ quan sát rõ các cơ quan vùng chậu trong nhiều trường hợp sản phụ khoa. Tuy nhiên, việc phát hiện vệt máu trên giấy hoặc đồ lót sau khi thăm khám có thể gây hoang mang. Mức độ đáng lo phụ thuộc vào lượng máu, thời gian kéo dài, tình trạng mang thai và các triệu chứng đi kèm. 

Nguyên nhân siêu âm đầu dò bị chảy máu

Siêu âm đầu dò là kỹ thuật tương đối an toàn. Đầu dò được bọc bằng bao bảo vệ, thoa gel và đưa nhẹ vào âm đạo, không đi qua cổ tử cung hay vào buồng tử cung. Máu xuất hiện sau siêu âm có thể liên quan đến quá trình thực hiện hoặc một tình trạng đã có từ trước.

Sự tiếp xúc và ma sát của đầu dò

Mặc dù đầu dò được bọc bằng bao bảo vệ và thoa gel bôi trơn, quá trình đưa hoặc điều chỉnh đầu dò vẫn có thể tạo áp lực nhẹ lên niêm mạc âm đạo, gây trầy xước và ra một ít máu. Tâm lý căng thẳng có thể khiến các cơ vùng chậu co lại, làm người bệnh khó chịu hơn trong khi thực hiện.

Niêm mạc âm đạo khô, mỏng hoặc đang trong kỳ kinh

Niêm mạc âm đạo khô hoặc mỏng có thể dễ chảy máu hơn dù chỉ chịu tác động nhẹ. Nếu đang hành kinh, lượng máu xuất hiện sau siêu âm cũng có thể là máu kinh đọng trong âm đạo được đẩy ra ngoài, không nhất thiết là dấu hiệu đầu dò gây tổn thương.

Âm đạo hoặc cổ tử cung có viêm, tổn thương sẵn

Viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, lộ tuyến cổ tử cung, polyp cổ tử cung hoặc teo niêm mạc âm đạo có thể khiến mô dễ chảy máu khi tiếp xúc. Người bệnh có thể đồng thời gặp các biểu hiện như ngứa, đau rát, khí hư bất thường, có mùi hoặc đau vùng chậu.

Chảy máu liên quan đến thai kỳ

Ở người mang thai, chảy máu sau siêu âm có thể tình cờ xuất hiện cùng thời điểm với dọa sảy thai, thai ngoài tử cung hoặc bất thường bánh nhau, tùy giai đoạn thai kỳ. Siêu âm đầu dò không gây ra những tình trạng này. Bác sĩ cần căn cứ vào tuổi thai, lượng máu, triệu chứng đi kèm và kết quả kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Siêu âm đầu dò bị ra máu có sao không?

Một ít máu hoặc dịch màu hồng sau siêu âm đầu dò thường không đáng lo nếu lượng máu giảm dần và không kèm triệu chứng bất thường. Máu màu nâu hoặc sẫm thường là máu cũ, không nhất thiết là dấu hiệu nguy hiểm.

Người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế nếu có một trong các biểu hiện sau:

• Máu ra nhiều như hoặc nhiều hơn kỳ kinh.
• Xuất hiện cục máu đông lớn.
• Chảy máu kéo dài, tăng dần hoặc tái diễn.
• Đau bụng dưới dữ dội, đau quặn hoặc đau lệch một bên.
• Chóng mặt, choáng váng, ngất hoặc da xanh tái.
• Sốt, khí hư có mùi khó chịu hoặc đau rát vùng kín.

Người đang mang thai nên thông báo cho bác sĩ khi xuất hiện chảy máu.

Cách xử trí khi bị ra máu sau siêu âm đầu dò

Nếu lượng máu ít và không có dấu hiệu cảnh báo, người bệnh có thể theo dõi tại nhà bằng những biện pháp sau:

• Dùng băng vệ sinh để theo dõi lượng và màu sắc của máu.
• Không dùng tampon hoặc cốc nguyệt san khi đang chảy máu.
• Vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài vùng kín bằng nước sạch.
• Giữ vùng kín khô thoáng và không thụt rửa âm đạo.
• Không tự dùng dung dịch sát khuẩn, thuốc đặt, kháng sinh hoặc thuốc chống nấm.
• Có thể sinh hoạt bình thường nếu cảm thấy khỏe và nghỉ ngơi khi khó chịu.
• Tạm tránh quan hệ tình dục nếu gây đau hoặc làm lượng máu tăng lên.

Nếu cần thăm khám, bác sĩ sẽ xác định nguồn chảy máu và điều trị theo nguyên nhân. Kích ứng nhẹ thường chỉ cần theo dõi, trong khi viêm hoặc nhiễm trùng cần dùng thuốc phù hợp với kết quả khám và xét nghiệm.

Đối với người mang thai, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm β-hCG, siêu âm lại hoặc theo dõi diễn biến. Progesterone chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp phù hợp và không nên tự sử dụng “thuốc an thai”. Thai ngoài tử cung có thể được theo dõi, điều trị bằng methotrexate hoặc phẫu thuật tùy tình trạng cụ thể.

Khi nào cần đi siêu âm đầu dò?

Siêu âm đầu dò cung cấp hình ảnh chi tiết về tử cung, nội mạc tử cung, cổ tử cung, buồng trứng và phần phụ. Phương pháp này có thể được chỉ định để đánh giá bệnh lý phụ khoa, hỗ trợ điều trị hiếm muộn hoặc theo dõi thai kỳ.

Đánh giá các vấn đề phụ khoa

Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm đầu dò nhằm:

• Tìm nguyên nhân gây đau vùng chậu, đau bụng dưới hoặc đau khi quan hệ.
• Đánh giá kinh nguyệt không đều, rong kinh hoặc chảy máu âm đạo bất thường.
• Phát hiện và theo dõi u xơ tử cung, polyp nội mạc tử cung, u nang hoặc khối bất thường ở buồng trứng.
• Khảo sát nội mạc, hình dạng tử cung và một số bất thường bẩm sinh.
• Hỗ trợ đánh giá lạc nội mạc tử cung hoặc biến chứng viêm vùng chậu.
• Theo dõi nang noãn trong quá trình canh trứng và điều trị hiếm muộn.
• Kiểm tra vị trí dụng cụ tử cung khi nghi ngờ vòng tránh thai bị lệch.

Đánh giá các vấn đề trong thai kỳ

Trong thai kỳ, siêu âm đầu dò có thể được sử dụng để:

• Xác định vị trí thai trong hoặc ngoài tử cung ở giai đoạn sớm.
• Ước tính tuổi thai và xác định số lượng thai.
• Đánh giá sự phát triển ban đầu và hoạt động tim của phôi.
• Kiểm tra khi thai phụ bị chảy máu hoặc đau bụng.
• Theo dõi trường hợp thai chưa xác định vị trí hoặc nghi ngờ thai ngoài tử cung.
• Đo chiều dài cổ tử cung khi cần đánh giá nguy cơ sinh non.
• Xác định vị trí bánh nhau trong trường hợp cần thiết.
• Khảo sát bổ sung khi hình ảnh siêu âm qua thành bụng chưa đáp ứng yêu cầu.

Thời điểm nhìn thấy túi thai hoặc hoạt động tim thai có thể khác nhau tùy cách tính tuổi thai, thời điểm rụng trứng và sự phát triển của phôi. Vì vậy, chưa thấy túi thai hoặc tim thai trong một lần siêu âm quá sớm chưa đủ để kết luận thai bất thường.

Qua bài viết bạn đọc đã hiểu về nguyên nhân và cách xử trí khi siêu âm đầu dò bị chảy máu. Người bệnh có thể theo dõi nếu lượng máu ít và giảm dần, nhưng cần thăm khám khi chảy máu tăng, kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường. Người đang mang thai nên thông báo cho bác sĩ để được đánh giá phù hợp.