Doạ sảy thai là gì? Dấu hiệu nhận biết, mức độ nguy hiểm và cách xử trí đúng

Trong thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng đầu, nhiều phụ nữ gặp tình trạng ra máu hoặc đau bụng và lo lắng không biết có phải sảy thai hay không. Trên thực tế, không phải trường hợp nào cũng dẫn đến mất thai. Hiểu đúng về doạ sảy thai sẽ giúp mẹ bầu bình tĩnh, thăm khám kịp thời và tránh những quyết định sai lầm ảnh hưởng đến thai kỳ. Vậy dọa sảy thai là gì?

Doạ sảy thai là gì?

Doạ sảy thai là tình trạng thai kỳ xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ sảy thai trong giai đoạn sớm (thường dưới 20 tuần, phổ biến nhất là 3 tháng đầu) nhưng thai nhi vẫn còn sống và nằm trong buồng tử cung. Khác với sảy thai (thai đã chết hoặc cổ tử cung mở rộng), doạ sảy thai vẫn có khả năng hồi phục nếu được can thiệp kịp thời.

Các đặc điểm chính của dọa sảy thai bao gồm:

• Thai vẫn nằm chắc chắn trong buồng tử cung, chưa bị bong ra.
• Tim thai còn hoạt động rõ ràng (nếu thai đã đủ tuần để siêu âm thấy tim thai, thường từ tuần 6 - 7).
• Cổ tử cung vẫn đóng kín, chưa có dấu hiệu giãn nở.

Nhìn chung, dọa sảy là tình trạng có nguy cơ cao nhưng chưa phải là sảy thai thực sự. Nếu mẹ bầu nghỉ ngơi đúng cách, tuân thủ điều trị và theo dõi sát sao, phần lớn trường hợp dọa sảy thai có thể ổn định và thai kỳ tiếp tục phát triển bình thường.

Dấu hiệu thường gặp của dọa sảy thai

Doạ sảy thai thường biểu hiện qua một số dấu hiệu đặc trưng, không quá dữ dội nhưng đủ để mẹ bầu nhận biết và cảnh giác. Dưới đây là các biểu hiện phổ biến nhất của tình trạng dọa sảy thai, bạn đọc có thể tham khảo:

Ra máu âm đạo bất thường

Đây là dấu hiệu phổ biến và dễ nhận biết nhất của dọa sảy thai. Máu có thể màu hồng nhạt (máu mới pha loãng), nâu sẫm (máu cũ đã oxy hóa) hoặc đỏ tươi. Lượng máu thường ít, chỉ thấm băng vệ sinh hoặc rỉ rả kéo dài vài ngày, khác với ra máu nhiều kèm cục đông lớn như sảy thai hoàn toàn. 

Trên thực tế, không phải mọi trường hợp ra máu đều là dọa sảy thai (có thể do làm tổ hoặc thay đổi nội tiết) nhưng đây luôn là dấu hiệu cần thăm khám ngay để siêu âm kiểm tra tình trạng thai và loại trừ nguy cơ nghiêm trọng.

Đau bụng dưới hoặc đau lưng

Mẹ bầu thường cảm nhận đau âm ỉ, kéo dài ở vùng bụng dưới hoặc lan ra vùng thắt lưng. Cảm giác này giống như nặng bụng, khó chịu liên tục, khác với đau sinh lý thông thường do tử cung lớn dần (thường nhẹ và thoáng qua). Đau trong doạ sảy thai không quá dữ dội như đau chuyển dạ hay sảy thai hoàn toàn nhưng nếu kéo dài nhiều giờ mà không giảm khi nghỉ ngơi, đây là dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm để tránh tiến triển xấu.

Co cứng bụng nhẹ

Bụng đột ngột căng cứng từng cơn nhẹ kèm cảm giác khó chịu vùng chậu hoặc nặng bụng. Đây là biểu hiện của tử cung co bóp bất thường nhưng chưa mạnh mẽ. Tình trạng co cứng có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, lặp lại nhiều lần trong ngày. Nếu kết hợp với ra máu hoặc đau lưng, nguy cơ dọa sảy thai cao hơn và mẹ bầu cần nằm nghỉ tuyệt đối đồng thời liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn sử dụng thuốc giãn cơ tử cung nếu cần thiết.

Nguyên nhân gây dọa sảy thai

Doạ sảy thai có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:

• Bất thường nhiễm sắc thể của thai nhi: Chiếm tỷ lệ lớn nhất (khoảng 50 - 70% trường hợp sảy thai sớm), thường ngẫu nhiên và không lặp lại ở thai kỳ sau.
• Rối loạn nội tiết: Thiếu hụt progesterone - hormone cần thiết để duy trì thai làm tổ và phát triển.
• Nhiễm trùng đường sinh dục: Viêm âm đạo, cổ tử cung hoặc nhiễm khuẩn từ các tác nhân như liên cầu khuẩn nhóm B, chlamydia…
• Tử cung bất thường: U xơ tử cung, polyp cổ tử cung, tử cung dị dạng (tử cung đôi, có vách ngăn…).
• Yếu tố từ mẹ: Làm việc nặng nhọc, stress kéo dài, chấn thương bụng, tuổi mẹ cao, bệnh lý nền như tiểu đường, rối loạn tuyến giáp.

Theo các tài liệu sản khoa quốc tế, 3 tháng đầu là giai đoạn có nguy cơ sảy thai cao nhất, tuy nhiên không phải tất cả trường hợp dọa sảy thai đều tiến triển thành sảy thai nếu được xử trí đúng và kịp thời.

Doạ sảy thai có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của dọa sảy thai phụ thuộc vào nguyên nhân, thời điểm phát hiện và cách đáp ứng điều trị. Trong đó:

• Trường hợp nhẹ: Thai vẫn phát triển bình thường, tim thai rõ, kích thước thai tương ứng tuổi thai, cổ tử cung đóng kín. Trong trường hợp này, mẹ bầu chỉ cần nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường, hạn chế vận động và theo dõi định kỳ, tình trạng thường ổn định nhanh chóng.
• Trường hợp nguy cơ cao: Ra máu nhiều kèm cục máu đông, đau bụng tăng dần, cổ tử cung bắt đầu giãn hoặc tim thai yếu dần. Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành sảy thai không tránh khỏi hoặc sảy thai nhiễm khuẩn, gây nguy hiểm cho sức khỏe mẹ (mất máu, nhiễm trùng). Nguy cơ càng cao nếu mẹ có bệnh lý nền hoặc dọa sảy tái phát nhiều lần.

Tóm lại, dọa sảy thai không phải lúc nào cũng nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu chủ quan bỏ qua dấu hiệu sẽ dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Cần làm gì khi có dấu hiệu dọa sảy thai?

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào nghi ngờ dọa sảy thai, đặc biệt ra máu hoặc đau bụng kéo dài, mẹ bầu cần bình tĩnh thực hiện ngay các bước sau:

• Đi khám sản khoa khẩn cấp: Siêu âm kiểm tra tim thai, vị trí thai, lượng máu tụ (nếu có) và tình trạng cổ tử cung.
• Nghỉ ngơi tuyệt đối theo chỉ định: Nằm tại giường, hạn chế đi lại, không bê vác nặng, tránh leo cầu thang.
• Không tự ý dùng thuốc giữ thai: Một số thuốc Progesterone hoặc giãn cơ tử cung chỉ được chỉ định dựa trên xét nghiệm cụ thể, tự ý dùng có thể gây tác dụng phụ.
• Tránh quan hệ tình dục khi có ra máu hoặc đau bụng để giảm nguy cơ kích thích tử cung co bóp.
• Tuân thủ tái khám và theo dõi sát: Có thể cần siêu âm định kỳ, xét nghiệm beta-hCG liên tục để đánh giá sự phát triển của thai.
• Giữ tâm lý ổn định cũng rất quan trọng vì stress nặng có thể làm tình trạng xấu đi.

Doạ sảy thai là tình trạng cảnh báo quan trọng trong thai kỳ, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Nhận biết sớm các dấu hiệu, thăm khám kịp thời và tuân thủ hướng dẫn y tế sẽ giúp tăng khả năng giữ thai và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Nếu bạn đang gặp bất kỳ biểu hiện bất thường nào, hãy đến cơ sở sản khoa gần nhất để được tư vấn và theo dõi phù hợp.