Đa hồng cầu sống được bao lâu? Tiên lượng và yếu tố ảnh hưởng cần biết

Đa hồng cầu là một rối loạn về máu không hiếm gặp nhưng thường bị bỏ sót ở giai đoạn sớm do triệu chứng không rõ ràng. Khi số lượng hồng cầu tăng bất thường, máu trở nên đặc hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không được kiểm soát. Việc hiểu đúng bản chất bệnh và tiên lượng sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong điều trị và chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Đa hồng cầu sống được bao lâu?

Theo chuyên gia y tế, đa hồng cầu là bệnh mạn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát lâu dài nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách.

Theo đó, thời gian sống của người mắc đa hồng cầu không cố định, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như nguyên nhân gây bệnh, mức độ tăng hồng cầu, khả năng tuân thủ điều trị và việc phòng ngừa biến chứng. Khi được chẩn đoán sớm và quản lý tốt, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt, làm việc và duy trì chất lượng cuộc sống trong thời gian dài. 

Ngược lại, nếu bệnh không được phát hiện hoặc không được theo dõi thường xuyên, nguy cơ biến chứng liên quan đến tim mạch, huyết khối hoặc các cơ quan quan trọng sẽ tăng lên, từ đó ảnh hưởng đến tiên lượng chung. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào “sống được bao lâu”, người bệnh cần quan tâm nhiều hơn đến việc kiểm soát bệnh như thế nào.

Vì sao bệnh đa hồng cầu có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ?

Đa hồng cầu là tình trạng cơ thể sản xuất quá nhiều hồng cầu so với nhu cầu bình thường. Hồng cầu có vai trò vận chuyển oxy đi khắp cơ thể, nhưng khi số lượng tăng quá mức, máu sẽ trở nên đặc và sệt hơn, làm cản trở quá trình lưu thông.

Theo chuyên gia, đa hồng cầu được chia thành hai nhóm chính:

• Đa hồng cầu nguyên phát: Xuất phát từ rối loạn của tủy xương, khiến cơ thể tự sản xuất hồng cầu quá mức.
• Đa hồng cầu thứ phát: Xảy ra do các yếu tố bên ngoài như thiếu oxy kéo dài, bệnh phổi, tim mạch hoặc một số nguyên nhân khác khiến cơ thể “hiểu nhầm” rằng cần sản xuất thêm hồng cầu.

Bệnh đa hồng cầu khiến máu trở nên đặc hơn, từ đó dẫn đến:

• Dòng máu lưu thông chậm lại
• Nguy cơ hình thành cục máu đông tăng lên
• Tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể

Những thay đổi này làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng như:

• Tắc mạch;
• Tai biến mạch máu não;
• Các vấn đề tim mạch.

Chính các biến chứng này là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng và thời gian sống, chứ không phải bản thân việc tăng hồng cầu đơn thuần.

Những yếu tố quyết định tiên lượng ở người mắc đa hồng cầu

Không phải tất cả người bệnh đa hồng cầu đều có diễn tiến giống nhau. Trên thực tế, tiên lượng có thể rất khác biệt tùy từng trường hợp, dựa trên nhiều yếu tố kết hợp. Dưới đây là những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống của người mắc bệnh đa hồng cầu, cụ thể như sau:

• Thời điểm phát hiện bệnh: Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm mang lại lợi thế lớn. Khi đó, số lượng hồng cầu chưa tăng quá cao, chưa xuất hiện hoặc rất ít biến chứng, đồng thời việc kiểm soát bệnh đơn giản và hiệu quả hơn. Ngược lại, nếu chỉ phát hiện khi đã có biến chứng, việc điều trị sẽ phức tạp và tiên lượng có thể kém hơn.
• Loại đa hồng cầu: Theo chuyên gia, đa hồng cầu thứ phát thường cải thiện khi nguyên nhân nền được kiểm soát. Trong khi đó, đa hồng cầu nguyên phát cần theo dõi lâu dài hơn vì liên quan đến rối loạn tại tủy xương. Việc xác định đúng loại bệnh giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp, từ đó cải thiện tiên lượng.
• Mức độ tuân thủ điều trị và theo dõi: Người bệnh tái khám đúng hẹn, thực hiện đầy đủ xét nghiệm theo chỉ định và tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ có nguy cơ biến chứng thấp hơn so với người bỏ theo dõi hoặc tự ý ngưng điều trị. Đây là yếu tố quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ.
• Bệnh lý nền và lối sống: Các bệnh đi kèm như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính có thể làm bệnh diễn tiến phức tạp hơn. Bên cạnh đó, lối sống ít vận động, hút thuốc lá hoặc không kiểm soát sức khỏe tổng thể cũng làm tăng nguy cơ biến chứng.

Theo dõi và điều trị có vai trò thế nào trong việc kéo dài thời gian sống?

Mặc dù đa hồng cầu là bệnh mạn tính, nhưng việc theo dõi và điều trị đúng cách đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe lâu dài cho người bệnh. Cụ thể:

Vai trò của theo dõi định kỳ

Theo dõi định kỳ không chỉ đơn thuần là việc đi khám cho có, mà giúp:

• Kiểm soát số lượng hồng cầu;
• Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường;
• Điều chỉnh kế hoạch điều trị kịp thời.

Các xét nghiệm máu định kỳ là công cụ quan trọng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và nguy cơ biến chứng.

Điều trị giúp kiểm soát nguy cơ biến chứng

Mục tiêu chính của điều trị đa hồng cầu là:

• Giảm độ đặc của máu;
• Hạn chế nguy cơ hình thành cục máu đông;
• Bảo vệ tim, não và các cơ quan quan trọng.

Việc điều trị cần được cá nhân hóa cho từng người bệnh, dựa trên loại bệnh, mức độ nặng và tình trạng sức khỏe tổng thể. Người bệnh không nên tự ý áp dụng bất kỳ phương pháp nào mà chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Chủ động chăm sóc sức khỏe lâu dài

Ngoài điều trị y tế, người bệnh cần:

• Duy trì lối sống lành mạnh;
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể;
• Chủ động trao đổi với nhân viên y tế khi có triệu chứng mới.

Sự chủ động này góp phần quan trọng trong việc giữ bệnh ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nhìn chung, đa hồng cầu sống được bao lâu không có một con số cố định cho tất cả mọi người. Đây là bệnh mạn tính có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm, theo dõi đều đặn và điều trị đúng hướng. Thay vì quá lo lắng về thời gian sống, người bệnh nên tập trung vào việc tuân thủ điều trị, phòng ngừa biến chứng và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe lâu dài.