Cách sơ cứu ngộ độc rượu và các bước cấp cứu kịp thời

Ngộ độc rượu (say rượu nặng) xảy ra khi một người uống quá nhiều rượu trong thời gian ngắn, khiến gan không kịp đào thải độc tố, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh trung ương, nhịp thở và nhịp tim. Nhiều người thường nhầm lẫn giữa say rượu thông thường và ngộ độc, dẫn đến sự chủ quan trong việc sơ cứu ngộ độc rượu.

Tại sao việc sơ cứu ngộ độc rượu lại quan trọng đối với tính mạng? 

Ngộ độc rượu không đơn thuần là một cơn say quá đà. Khi nồng độ cồn trong máu tăng quá cao, nó có thể dẫn đến ngừng thở, co giật, hạ đường huyết hoặc hít sặc chất nôn vào phổi gây tử vong.

• Bảo vệ đường hô hấp: Người ngộ độc rượu dễ bị nôn trong trạng thái hôn mê, dẫn đến tắc nghẽn đường thở nếu không được đặt nằm đúng tư thế.
• Ngăn ngừa hạ thân nhiệt: Rượu làm giãn mạch nhưng lại gây mất nhiệt nhanh chóng, việc sơ cứu ngộ độc rượu kịp thời giúp giữ ấm cơ thể.
• Hạn chế biến chứng não: Hạ đường huyết do rượu có thể gây tổn thương não vĩnh viễn nếu không được bổ sung năng lượng sớm.

Một sai lầm phổ biến là để người ngộ độc rượu "ngủ cho tỉnh". Thực tế, nồng độ cồn vẫn có thể tiếp tục tăng lên ngay cả khi họ đã ngừng uống hoặc đã lịm đi.

Hướng dẫn các bước sơ cứu ngộ độc rượu an toàn tại nhà 

Khi phát hiện một người có dấu hiệu ngộ độc (thở chậm, da tái xanh, hôn mê, co giật), bạn cần thực hiện ngay các bước cách xử lý ngộ độc rượu sau đây trước khi nhân viên y tế đến: 

Đặt người bệnh nằm đúng tư thế

Đây là bước quan trọng nhất trong sơ cứu ngộ độc rượu. Hãy đặt người bệnh nằm nghiêng sang một bên, đầu hơi cao và nghiêng về phía trước. Tư thế này giúp nếu người bệnh nôn, chất nôn sẽ thoát ra ngoài, không bị chảy ngược vào đường thở gây sặc phổi. 

Giữ ấm và kiểm tra hơi thở 

Rượu làm hạ thân nhiệt. Hãy đắp chăn ấm cho họ và liên tục kiểm tra nhịp thở. Nếu thấy người bệnh thở yếu (dưới 8 lần/phút) hoặc ngưng thở, cần thực hiện hô hấp nhân tạo ngay lập tức.

Bổ sung nước và đường

Nếu người bệnh còn nhận thức được, hãy cho họ uống nước ấm, nước chanh đường hoặc nước gừng để tránh mất nước và hạ đường huyết. Tuy nhiên, tuyệt đối không ép uống nếu họ đang hôn mê vì rất dễ gây sặc.

Những sai lầm tai hại trong cách xử lý ngộ độc rượu cần tránh 

Nhiều người vẫn áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng để giải rượu, nhưng trong trường hợp ngộ độc, những cách này có thể gây nguy hiểm:

• Tự ý gây nôn: Ép người bệnh nôn khi họ không tỉnh táo có thể khiến dịch dạ dày tràn vào phổi.
• Cho uống thuốc giải rượu tùy tiện: Các loại thuốc này đôi khi làm tăng gánh nặng cho gan vốn đang bị tổn thương do cồn.
• Tắm nước lạnh: Việc tắm nước lạnh khi đang ngộ độc rượu khiến thân nhiệt hạ đột ngột, dễ gây đột quỵ hoặc sốc nhiệt.
• Uống cà phê đen: Caffeine làm tăng tình trạng mất nước và không hề giúp giảm nồng độ cồn trong máu.

Hiểu đúng về cách xử lý ngộ độc rượu giúp chúng ta tránh được những hành động sai lầm, từ đó bảo vệ sức khỏe cho người thân và bạn bè hiệu quả hơn.

Khi nào cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức?

Dù đã thực hiện các bước sơ cứu ngộ độc rượu, bạn vẫn cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất nếu thấy các biểu hiện sau:

• Hôn mê sâu: Gọi hỏi không phản ứng, không thể lay tỉnh.
• Rối loạn hô hấp: Thở khò khè, nhịp thở không đều hoặc có khoảng ngừng thở dài.
• Co giật: Người bệnh có biểu hiện gồng người, trợn mắt hoặc co quắp chân tay.
• Da xanh tái: Da nhợt nhạt, môi và đầu ngón tay tím tái do thiếu oxy.
• Nôn mửa liên tục: Không thể giữ được bất kỳ chất lỏng nào trong cơ thể.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của ngộ độc rượu

Không phải ai uống rượu cũng bị ngộ độc ở cùng một mức độ. Có nhiều yếu tố tác động đến khả năng dung nạp cồn của cơ thể:

• Tình trạng sức khỏe: Người có bệnh lý về gan, thận hoặc tiểu đường thường dễ bị ngộ độc nặng hơn.
• Chế độ dinh dưỡng: Uống rượu khi bụng đói khiến cồn hấp thụ vào máu nhanh gấp nhiều lần.
• Tốc độ uống: Uống quá nhanh khiến nồng độ cồn tăng vọt trước khi cơ thể kịp phản ứng.
• Loại rượu: Sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, rượu giả chứa Methanol là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Trong thực hành lâm sàng, cách xử lý ngộ độc rượu đối với rượu chứa Methanol phức tạp hơn nhiều và đòi hỏi phải lọc máu cấp cứu. Do đó, việc quan sát kĩ loại đồ uống người bệnh đã sử dụng cũng là thông tin quan trọng cho bác sĩ.

Sơ cứu ngộ độc rượu là biện pháp tình thế, điều quan trọng nhất vẫn là sự chủ động trong việc kiểm soát lượng cồn nạp vào cơ thể. Việc hiểu rõ các chỉ số sức khỏe và giới hạn của bản thân sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro không đáng có. 

Các bước cách xử lý ngộ độc rượu cần được thực hiện bình tĩnh, chính xác và không nên tự suy đoán hay chủ quan khi thấy người bệnh đã ngủ thiếp đi. Hãy luôn ghi nhớ rằng một lần xét nghiệm hay kiểm tra y tế kịp thời có thể thay đổi hoàn toàn tiên lượng của người bệnh. 

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu luôn đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc sức khỏe toàn diện. Chủ động thăm khám và trang bị kiến thức sơ cứu là bước quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình.