Xét nghiệm vi chất cho bé là gì? Bao lâu xét nghiệm một lần?

Thiếu hụt vi chất ở trẻ em có thể tác động tiêu cực đến sự phát triển lâu dài cả về thể lực lẫn trí tuệ. Do đó, cha mẹ cần chú ý theo dõi những biểu hiện cảnh báo tình trạng thiếu vi chất ở trẻ. Bên cạnh đó, việc thực hiện xét nghiệm vi chất sẽ giúp xác định nguyên nhân cụ thể và có biện pháp can thiệp kịp thời, góp phần hỗ trợ trẻ phát triển một cách toàn diện và tối ưu.

Xét nghiệm vi chất cho bé là gì? Khi nào xét nghiệm vi chất cho bé?

Xét nghiệm vi chất cho bé là các xét nghiệm nhằm đánh giá tình trạng thiếu hoặc dư các vi chất dinh dưỡng quan trọng trong cơ thể trẻ như sắt, kẽm, vitamin D, canxi, i-ốt hoặc một số vitamin và khoáng chất khác. Thông qua mẫu máu (phổ biến nhất) hoặc đôi khi là nước tiểu, xét nghiệm giúp phát hiện sớm nguy cơ thiếu vi chất - nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng thể chất, phát triển trí tuệ và miễn dịch của trẻ - từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng theo dõi và can thiệp dinh dưỡng phù hợp.

Việc phát hiện sớm tình trạng thiếu hoặc thừa vi chất giúp bác sĩ có hướng can thiệp kịp thời, từ đó hỗ trợ sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ cho trẻ.

Cha mẹ có thể cho trẻ xét nghiệm vi chất vào bất kỳ thời điểm nào để kiểm tra tình trạng phát triển. Tuy nhiên, việc xét nghiệm nên được thực hiện sớm nếu trẻ xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Trẻ chậm tăng cân, chậm phát triển chiều cao, còi xương so với trẻ cùng độ tuổi.
• Mọc răng muộn, dễ chảy máu chân răng.
• Rụng tóc vùng sau gáy, da xanh xao hoặc nhợt nhạt.
• Biếng ăn, ăn uống kém ngon miệng.
• Hay quấy khóc về đêm, ngủ không sâu giấc, dễ giật mình hoặc ra nhiều mồ hôi trộm.
• Thường xuyên mắc bệnh, đặc biệt là các bệnh về hô hấp và tiêu hóa.
• Hay bị chuột rút.
• Ít vận động, ngại chơi đùa, thường than mỏi hoặc đau nhức cơ thể.
• Xương sọ mềm hoặc có dấu hiệu biến dạng hộp sọ.
• Trẻ sinh non, nhẹ cân, tăng trưởng nhanh sau sinh hoặc mẹ bị thiếu vi chất trong thai kỳ khiến trẻ thiếu hụt nguồn dự trữ vi chất.

Khi nhận thấy những biểu hiện trên, phụ huynh nên đưa trẻ đi xét nghiệm vi chất sớm để kịp thời đánh giá tình trạng dinh dưỡng và có hướng bổ sung phù hợp, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và toàn diện.

Bao lâu nên làm xét nghiệm vi chất cho trẻ?

Theo khuyến cáo của các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng, xét nghiệm vi chất nhằm phòng ngừa tình trạng thiếu hụt vitamin và khoáng chất quan trọng cho sự phát triển, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không phải tất cả trẻ em đều cần xét nghiệm định kỳ.

Riêng với những trẻ đang có dấu hiệu thiếu vi chất, mắc bệnh lý hoặc cần theo dõi điều trị, tần suất xét nghiệm sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo chỉ định cụ thể của bác sĩ để kịp thời cải thiện tình trạng sức khỏe của trẻ.

Xét nghiệm vi chất có cần nhịn ăn không?

Trên thực tế, xét nghiệm máu bao gồm nhiều loại khác nhau, do đó việc nhịn ăn hay không sẽ phụ thuộc vào từng xét nghiệm cụ thể. Tuy nhiên, để đảm bảo độ chính xác cao nhất cho kết quả xét nghiệm vi chất, trẻ thường được khuyến cáo nhịn ăn ít nhất 8 giờ trước khi lấy máu. Điều này giúp hạn chế ảnh hưởng của thức ăn đến các chỉ số xét nghiệm. Việc lấy mẫu máu thường được thực hiện vào buổi sáng để thuận tiện và cho kết quả tin cậy hơn.

Những ảnh hưởng của tình trạng thiếu vi chất ở trẻ em

Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và quá trình tăng trưởng, phát triển toàn diện của trẻ, cụ thể như sau:

Thiếu vitamin A

Vitamin A giữ vai trò thiết yếu trong sự phát triển bình thường, giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ mắt, da và niêm mạc. Khi thiếu vitamin A, trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như tiêu chảy, viêm đường hô hấp, đồng thời có nguy cơ gặp các vấn đề về mắt như khô giác mạc, giảm thị lực, thậm chí mù lòa.

Còi xương do thiếu canxi và vitamin D

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi tại ruột. Khi thiếu vitamin D, khả năng hấp thu canxi giảm, buộc cơ thể phải huy động canxi từ xương vào máu, dẫn đến rối loạn quá trình khoáng hóa xương. Trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện như quấy khóc, ngủ không yên, nôn trớ, ra nhiều mồ hôi, rụng tóc, đầu to, mọc răng chậm, chậm biết đi, xương biến dạng và nguy cơ thấp chiều cao khi trưởng thành.

Thiếu máu do thiếu sắt

Sắt là thành phần quan trọng của hemoglobin và tham gia vào quá trình vận chuyển oxy trong cơ thể. Thiếu sắt khiến trẻ dễ bị thiếu máu, mệt mỏi, giảm sức đề kháng, từ đó tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp.

Thiếu i-ốt gây bướu cổ

I-ốt cần thiết cho hoạt động bình thường của tuyến giáp. Khi cơ thể thiếu i-ốt, tuyến giáp có thể phì đại gây bướu cổ. Ở trẻ em, tình trạng này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ, khiến trẻ chậm lớn, suy giảm nhận thức, thậm chí dẫn đến thiểu năng trí tuệ.

Thiếu kẽm liên quan đến suy dinh dưỡng thấp còi

Kẽm đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thể chất và chức năng miễn dịch. Thiếu kẽm khiến trẻ dễ biếng ăn, giảm sức đề kháng, hay mắc bệnh nhiễm trùng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng và chiều cao của trẻ.

Gợi ý lựa chọn thực phẩm giúp bổ sung vi chất dinh dưỡng cho trẻ

Việc xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân đối đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp đầy đủ vi chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Dưới đây là một số nhóm vi chất quan trọng và các thực phẩm giàu dưỡng chất mà cha mẹ nên ưu tiên:

Vitamin C

Thiếu vitamin C có thể làm suy giảm sức đề kháng của trẻ. Vitamin này có tác dụng chống oxy hóa, tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, giúp da, răng và nướu khỏe mạnh, đồng thời tăng cường hấp thu sắt và nâng cao khả năng chống nhiễm trùng. Nguồn vitamin C dồi dào có trong rau xanh và trái cây tươi như bông cải xanh, ớt chuông xanh - đỏ, cải bẹ xanh, giá đỗ, cam, chanh, bưởi, dâu tây…

Sắt

Sắt cần thiết để phòng ngừa thiếu máu, hỗ trợ phát triển não bộ và tăng cường hệ miễn dịch. Khi thiếu sắt, trẻ dễ mệt mỏi, giảm sức đề kháng và chậm phát triển thể chất, trí tuệ. Các thực phẩm giàu sắt bao gồm thịt đỏ, trứng, rau lá xanh đậm, các loại đậu, ngũ cốc và thực phẩm tăng cường sắt.

Kẽm

Kẽm đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng, miễn dịch, tái tạo tế bào và phát triển sinh lý. Trẻ thiếu kẽm thường biếng ăn, dễ mắc bệnh nhiễm trùng và chậm phát triển. Nguồn kẽm tốt có trong thịt, hải sản, sữa và các sản phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt.

Canxi

Canxi cần thiết cho sự phát triển của xương và răng, đồng thời hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và hệ miễn dịch. Thiếu canxi có thể dẫn đến còi xương và chậm lớn. Các thực phẩm giàu canxi gồm sữa và chế phẩm từ sữa, bông cải xanh, bông cải xoăn, bắp cải, đậu hũ, cá mòi, cá hồi.

Vitamin D

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu và sử dụng canxi, phốt pho, từ đó hỗ trợ xương và răng chắc khỏe. Thiếu vitamin D có thể gây còi xương, rối loạn chuyển hóa canxi. Nguồn vitamin D có trong trứng, phô mai, gan cá, bơ thực vật; ngoài ra, cơ thể còn tự tổng hợp vitamin D khi da tiếp xúc hợp lý với ánh nắng mặt trời.

Vitamin A

Vitamin A cần thiết cho sự phát triển của mắt, da và hệ miễn dịch. Thiếu vitamin A có thể gây khô mắt, viêm giác mạc, thậm chí ảnh hưởng thị lực nghiêm trọng. Các thực phẩm giàu vitamin A gồm rau lá xanh đậm và các loại quả chín màu vàng, cam.

Thực tế, các vi chất như vitamin D, sắt, i-ốt và kẽm là những dưỡng chất trẻ em dễ bị thiếu hụt nhất, ngay cả khi trẻ không có biểu hiện suy dinh dưỡng. Nguyên nhân thường do chế độ ăn chưa cân đối hoặc cách nuôi dưỡng chưa phù hợp. Vì vậy, cha mẹ nên cho trẻ khám sức khỏe định kỳ để đánh giá tình trạng vi chất, từ đó có hướng bổ sung kịp thời.

Bên cạnh chế độ ăn hằng ngày, trẻ có thể được bổ sung thêm các sản phẩm hỗ trợ chứa vitamin và khoáng chất thiết yếu như kẽm, lysine, crom, selen… nhằm đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng, hỗ trợ tiêu hóa, tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng và phát triển tốt hơn.

Trên đây là những thông tin cơ bản về xét nghiệm vi chất cho bé và các vấn đề cha mẹ cần lưu ý. Việc xét nghiệm vi chất đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ, vì vậy phụ huynh nên chủ động đưa con đến các cơ sở y tế uy tín để kiểm tra. Qua đó, cha mẹ có thể nắm rõ sức khỏe của trẻ và kịp thời áp dụng các biện pháp can thiệp phù hợp. Đừng quên theo dõi Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để cập nhật thêm nhiều kiến thức sức khỏe hữu ích cho gia đình.