Xét nghiệm tế bào cổ tử cung là gì? Nên thực hiện ở thời điểm nào?

Xét nghiệm Pap là phương pháp sàng lọc quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường do virus HPV gây ra trước khi tiến triển thành ung thư. Nhờ được áp dụng rộng rãi, sàng lọc định kỳ đã góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung. Tại Việt Nam, khi số ca mắc vẫn có xu hướng gia tăng, xét nghiệm này giữ vai trò then chốt trong phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe phụ nữ.

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung là xét nghiệm gì?

Xét nghiệm Pap hay Pap smear là thủ thuật lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung để kiểm tra dưới kính hiển vi nhằm phát hiện tế bào bất thường, tiền ung thư hoặc ung thư. Xét nghiệm này thường được thực hiện trong khám phụ khoa, có thể kết hợp với xét nghiệm HPV để tăng độ chính xác.

Phương pháp này an toàn, nhanh chóng và không gây đau đớn đáng kể. Các chuyên gia y tế coi xét nghiệm Pap là tiêu chuẩn vàng để phòng ngừa ung thư cổ tử cung vì nó giúp phát hiện những thay đổi tế bào cổ tử cung trước khi chúng có thể chuyển thành ung thư. Phát hiện các tế bào tiền ung thư hoặc ung thư càng sớm càng tốt, giúp tăng cơ hội chiến thắng căn bệnh liên quan đến tế bào cổ tử cung.

Thời điểm nào nên thực hiện xét nghiệm?

Xét nghiệm này được khuyến cáo để sàng lọc ung thư cổ tử cung, đặc biệt ở phụ nữ có nguy cơ cao như hút thuốc, quan hệ tình dục sớm, nhiều bạn tình hoặc nhiễm HPV kéo dài. Tần suất làm xét nghiệm Pap phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tiền sử bệnh và kết quả xét nghiệm Pap hoặc HPV gần nhất. Tần suất làm xét nghiệm Pap theo độ tuổi được khuyến cáo như sau:

• Dưới 21 tuổi: Không cần thực hiện xét nghiệm Pap vì nguy cơ ung thư cổ tử cung ở nhóm tuổi này rất thấp.
• Từ 21 - 29 tuổi: Nên thực hiện xét nghiệm Pap định kỳ mỗi 3 năm một lần.
• Từ 30 - 65 tuổi: Xét nghiệm Pap đơn thuần (3 năm một lần) hoặc xét nghiệm Pap kết hợp HPV (5 năm một lần).
• Trên 65 tuổi: Có thể ngừng xét nghiệm Pap nếu không có tiền sử bất thường tế bào cổ tử cung hay ung thư cổ tử cung, hoặc đã có 3 kết quả xét nghiệm Pap bình thường liên tiếp trong vòng 10 năm gần nhất.

Các tổn thương tiền ung thư hiếm khi gây ra triệu chứng. Đó là lý do tại sao việc tầm soát ung thư cổ tử cung thường xuyên rất quan trọng, ngay cả khi bạn đã được tiêm phòng HPV. Tuy nhiên, nếu có triệu chứng như chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ hoặc tiết dịch lạ, bạn nên đi xét nghiệm sớm nhất có thể.

Quy trình làm xét nghiệm Pap diễn ra như thế nào?

Quy trình xét nghiệm cần được diễn ra tại các cơ sở y tế uy tín, kéo dài 5 - 10 phút. Người bệnh nằm ngửa, chân đặt vào giá đỡ, bác sĩ sử dụng mỏ vịt mở âm đạo để quan sát cổ tử cung. Sau đó, dùng que hoặc bàn chải mềm quét nhẹ lấy tế bào, đặt vào dung dịch bảo quản gửi đến phòng thí nghiệm. Bạn có thể cảm thấy hơi căng tức hoặc khó chịu nhẹ trong lúc làm nhưng thường không gây đau. Ngoài ra, để có kết quả chính xác nhất, bạn nên thực hiện những việc sau đây:

• Không quan hệ tình dục qua đường âm đạo trong hai ngày trước khi khám.
• Không sử dụng băng vệ sinh, thuốc đặt âm đạo, bọt hoặc gel tránh thai, chất bôi trơn, dung dịch vệ sinh phụ nữ trong ít nhất hai ngày trước khi xét nghiệm.
• Nếu bạn có kinh nguyệt vào ngày khám hoặc nghi ngờ mình sẽ có kinh, hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn chính xác việc cần thực hiện.

Kết quả xét nghiệm và theo dõi sức khỏe

Kết quả xét nghiệm thường có sau khoảng 1 đến 3 tuần và được chia thành các nhóm sau:

• Bình thường: Không phát hiện tế bào bất thường, bạn chỉ cần tiếp tục khám và xét nghiệm định kỳ.
• Kết quả chưa rõ ràng: Có thể cần làm lại xét nghiệm để theo dõi thêm.
• Bất thường: Phát hiện tế bào tiền ung thư mức độ thấp, mức độ cao hoặc nghi ngờ ung thư.

Khi có kết quả bất thường, bác sĩ có thể chỉ định soi tươi cổ tử cung hoặc sinh thiết để kiểm tra kỹ hơn và xác định chính xác tình trạng. Cần lưu ý rằng xét nghiệm Pap chỉ có vai trò sàng lọc, không dùng để chẩn đoán ung thư. Ngay cả khi kết quả âm tính, nguy cơ vẫn chưa được loại trừ hoàn toàn do có thể xảy ra sai sót, ví dụ như lấy mẫu chưa đủ tế bào. Vì vậy, khám và xét nghiệm định kỳ rất quan trọng, giúp phát hiện bệnh sớm và có thể nâng cao khả năng điều trị khỏi lên đến 90% nếu phát hiện ung thư ở giai đoạn đầu.

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung là biện pháp quan trọng giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa ung thư và kiểm soát sức khỏe sinh sản. Khi được thực hiện đúng và định kỳ, phương pháp này góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng, đặc biệt khi kết hợp với lối sống lành mạnh và tiêm phòng đầy đủ. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin hữu ích nhằm khuyến khích bạn đọc hành động kịp thời cho sức khỏe bản thân.

Bên cạnh việc sàng lọc định kỳ theo khuyến cáo, tiêm vắc xin HPV là giải pháp quan trọng giúp tăng cường khả năng phòng ngừa bệnh. Hãy đến Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng sớm nhất, hỗ trợ bạn chủ động chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện.