Xét nghiệm gout​ bao gồm những gì? Khi nào cần xét nghiệm?

Xét nghiệm bệnh gout là bước then chốt giúp chẩn đoán chính xác căn bệnh, hiện nay đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Dưới tác động của lối sống hiện đại và chế độ ăn giàu đạm, số ca mắc gout có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn. Vậy xét nghiệm gout bao gồm những gì và được thực hiện như thế nào? Mời bạn theo dõi bài viết chi tiết dưới đây để hiểu rõ hơn.

Xét nghiệm bệnh gout gồm những gì?

Xét nghiệm bệnh gout là phương pháp phân tích các yếu tố trong mẫu bệnh phẩm nhằm đánh giá nồng độ axit uric trong cơ thể, từ đó hỗ trợ chẩn đoán bệnh. Hàm lượng axit uric thường được xác định thông qua các loại xét nghiệm sau:

Xét nghiệm máu

• Axit uric máu: Giúp đo nồng độ axit uric trong máu, chỉ số tăng cao có thể gợi ý nguy cơ mắc gout.
• C-Reactive Protein (CRP): Phản ánh mức độ viêm trong cơ thể - tình trạng thường gặp ở người bị gout.

Xét nghiệm nước tiểu

• Axit uric niệu: Đánh giá lượng axit uric được đào thải qua nước tiểu, từ đó xác định nguy cơ lắng đọng axit uric gây gout.
• Tinh thể urat: Quan sát mẫu nước tiểu dưới kính hiển vi để phát hiện tinh thể urat - dấu hiệu có giá trị trong chẩn đoán gout.

Xét nghiệm dịch khớp

Phân tích dịch khớp dưới kính hiển vi nhằm xác định sự hiện diện của tinh thể urat trong khớp hoặc các mô xung quanh. Đây là tiêu chí chẩn đoán quan trọng và có độ đặc hiệu cao đối với bệnh gout.

Tùy vào từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm phù hợp dựa trên triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Mục đích xét nghiệm gout

Xét nghiệm gout là quá trình kiểm tra và đánh giá các chỉ số liên quan đến bệnh gout - một dạng viêm khớp xảy ra do nồng độ axit uric trong cơ thể tăng cao. Axit uric được tạo ra trong quá trình chuyển hóa purin, chất có mặt tự nhiên trong các mô của cơ thể và nhiều loại thực phẩm như thịt đỏ, nội tạng, một số hải sản, măng tây, nấm, bia…

Mục tiêu chính của xét nghiệm gout là phát hiện tình trạng tăng axit uric máu, hỗ trợ chẩn đoán bệnh và theo dõi hiệu quả điều trị. Thông qua các kết quả xét nghiệm, bác sĩ có thể phân biệt gout với những bệnh lý xương khớp khác, đồng thời xác định nguyên nhân khiến nồng độ axit uric gia tăng.

Dựa trên nguyên nhân cụ thể, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và theo dõi đáp ứng điều trị thông qua các chỉ số axit uric trong máu, từ đó đánh giá mức độ hiệu quả của phương pháp đang áp dụng.

Bên cạnh vai trò chẩn đoán và theo dõi bệnh, xét nghiệm gout còn có nhiều ứng dụng khác như:

• Đánh giá ảnh hưởng của chế độ ăn uống và lối sống đến nồng độ axit uric trong cơ thể.
• Theo dõi tác động của thuốc điều trị gout và các biện pháp hỗ trợ khác.
• Nghiên cứu mối liên quan giữa gout với các bệnh lý như tim mạch, thận và đái tháo đường.
• Phân tích dữ liệu nhằm hiểu rõ hơn về cơ chế hình thành và tiến triển của bệnh gout.

Trường hợp nào nên đi xét nghiệm gout?

Xét nghiệm gout thường được chỉ định khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ gout như đau, sưng và viêm khớp, đặc biệt thường gặp ở khớp ngón chân cái. Cụ thể, xét nghiệm gout có thể được thực hiện trong những trường hợp sau:

• Đau khớp kèm sưng, nóng, đỏ tại một hoặc nhiều khớp.
• Cơn đau dữ dội xảy ra ở khớp gốc ngón chân cái.
• Tình trạng viêm tái phát ở vòm trong bàn chân.
• Các cơn đau và triệu chứng khởi phát đột ngột, sau đó có thể tự thuyên giảm.
• Người có nguy cơ cao hoặc tiền sử gia đình mắc gout.
• Người có chế độ ăn giàu purin.
• Người mắc tiểu đường, béo phì hoặc các bệnh tim mạch.
• Người đang điều trị gout cần theo dõi đáp ứng điều trị và đánh giá diễn tiến bệnh.

Việc thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm giúp chẩn đoán chính xác và hỗ trợ kiểm soát bệnh gout hiệu quả hơn.

Những lưu ý khi tiến hành xét nghiệm Gout

Trước khi tiến hành xét nghiệm gout, người bệnh cần chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác và phản ánh đúng tình trạng sức khỏe. Cụ thể, người bệnh nên lưu ý những vấn đề sau:

• Nhịn ăn trước xét nghiệm: Trong vòng ít nhất 4 giờ trước khi lấy mẫu xét nghiệm, người bệnh không nên ăn bất kỳ loại thực phẩm nào. Việc nhịn ăn giúp hạn chế sự ảnh hưởng của thức ăn đến nồng độ axit uric trong máu và các chỉ số liên quan.
• Tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc: Không tự ý sử dụng thuốc hoặc các loại thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi một số loại thuốc có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm.
• Tránh đồ uống có cồn và chất kích thích: Không uống rượu, bia hay các đồ uống chứa cồn. Đồng thời hạn chế các chất kích thích như cà phê, thuốc lá… vì chúng có thể làm tăng nồng độ axit uric hoặc ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Trước ngày xét nghiệm, nên hạn chế các thực phẩm chứa nhiều tinh bột, chất béo và đặc biệt là các món ăn giàu đạm, nhằm tránh làm tăng axit uric máu.
• Hạn chế thực phẩm nhiều đường: Tránh sử dụng bánh kẹo, đồ ngọt và các thực phẩm chứa hàm lượng đường cao vì chúng có thể tác động gián tiếp đến kết quả xét nghiệm.
• Thông báo về việc dùng thuốc kháng sinh: Nếu đang sử dụng kháng sinh hoặc các thuốc điều trị bệnh khác, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để được tư vấn có nên tạm ngưng thuốc trước khi xét nghiệm hay không.
• Duy trì sinh hoạt hợp lý: Uống đủ nước, nghỉ ngơi đầy đủ và giữ tinh thần thoải mái trước khi xét nghiệm để cơ thể ở trạng thái ổn định nhất.

Việc chuẩn bị đúng cách không chỉ giúp kết quả xét nghiệm gout chính xác hơn mà còn hỗ trợ bác sĩ đánh giá và đưa ra hướng điều trị phù hợp cho người bệnh.

Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm gout

Trong quá trình xét nghiệm gout, kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố sau:

Yếu tố liên quan đến mẫu xét nghiệm

Xét nghiệm gout thường dựa trên mẫu máu hoặc nước tiểu. Việc thu thập, bảo quản mẫu không đúng cách, cũng như việc sử dụng rượu bia hoặc ăn thực phẩm giàu đạm trước khi xét nghiệm, có thể làm sai lệch kết quả.

Yếu tố kỹ thuật xét nghiệm

Quy trình xét nghiệm cần được thực hiện đúng tiêu chuẩn. Sai sót hoặc thay đổi trong kỹ thuật và các bước thực hiện có thể dẫn đến kết quả không chính xác.

Yếu tố sinh học của người xét nghiệm

Tuổi, giới tính, nồng độ axit uric, cũng như sự tương tác sinh học trong cơ thể và cơ chế giải phóng axit uric từ mô mỡ đều có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm gout. 

Trên đây là những thông tin cơ bản về xét nghiệm gout. Dựa vào các yếu tố được kiểm tra, kết quả xét nghiệm sẽ cung cấp những chỉ số cần thiết giúp đánh giá tình trạng bệnh của người thực hiện. Tuy nhiên, các chỉ số và phương pháp xét nghiệm có thể khác nhau tùy theo quy trình và tiêu chuẩn của từng cơ sở y tế. Vì vậy, người bệnh nên trực tiếp trao đổi với bác sĩ để được tư vấn cụ thể và hiểu rõ hơn về các xét nghiệm gout phù hợp với tình trạng của mình.