Viêm gân cơ vai là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị hiệu quả

Viêm gân cơ vai là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến, thường gặp ở những người lao động tay chân, vận động viên hoặc người có thói quen vận động vai lặp đi lặp lại. Tình trạng này không chỉ gây đau nhức vùng vai mà còn ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. 

Viêm gân cơ vai là gì?

Viêm gân cơ vai là tình trạng các gân và mô mềm quanh khớp vai bị viêm, sưng, thường hình thành sau khi vùng vai chịu chấn thương hoặc quá tải kéo dài. Bệnh hay gặp ở người trong độ tuổi khoảng 40 - 60 và biểu hiện bằng đau nhức kèm theo hạn chế vận động, cứng khớp vai. Theo thời gian, quá trình thoái hóa và bào mòn gân có thể làm giảm đáng kể chức năng vận động của vai. Khớp vai được ổn định bởi nhóm gân thuộc cơ quay và gân cơ nhị đầu; khi những cấu trúc này bị viêm sẽ gây đau, đồng thời làm cản trở các cử động bình thường của vai.

Nguyên nhân gây viêm gân cơ vai

Các nguyên nhân chủ yếu gây viêm gân cơ vai gồm:

• Chấn thương: Gân vùng vai có thể bị tổn thương do va đập mạnh hoặc chịu tải trọng quá mức, thường gặp ở vận động viên hoặc những người lao động phải sử dụng vai và cánh tay lặp đi lặp lại với cường độ cao.
• Thoái hóa hệ cơ xương khớp: Quá trình lão hóa, thoái hóa hoặc lắng đọng calci trong mô xương theo tuổi tác là yếu tố thường gặp, đặc biệt ở người trung niên và lớn tuổi. Tình trạng này có thể làm suy yếu cấu trúc gân và dẫn đến viêm, phổ biến trong nhóm tuổi 40-60.
• Các nguyên nhân khác: Bao gồm các bệnh lý như viêm gân chóp xoay vai, tổn thương cơ chóp xoay, viêm túi hoạt dịch dưới mỏm cùng vai, viêm dính bao khớp vai, viêm bao hoạt dịch gân cơ nhị đầu, cùng với rối loạn dinh dưỡng cơ - gân vùng cánh tay do ảnh hưởng của hệ thần kinh giao cảm.

Triệu chứng thường gặp

Người bị viêm gân bả vai có thể gặp các triệu chứng sau:

• Vai bị căng cứng, khó cử động.
• Đau nhức tại vùng phía trước vai và lan xuống cánh tay.
• Đau tăng lên khi thực hiện các động tác vận động cánh tay.
• Xuất hiện những cơn đau dữ dội gây mất ngủ hoặc ngủ không ngon giấc.
• Vùng gân bị viêm trở nên mềm, kèm theo sưng nhẹ.
• Có tiếng lạo xạo hoặc lách cách ở khớp vai khi cử động.
• Sức mạnh của vai giảm rõ rệt, một số trường hợp nặng có thể hạn chế hoặc mất khả năng vận động vai.
• Các cơn đau kéo dài, tái diễn thường xuyên.

Đối tượng dễ bị viêm gân cơ vai

Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm gân cơ vai gồm:

• Vận động viên: Đặc biệt là những người chơi các môn thể thao như quần vợt, bơi lội hoặc bóng chày, do thường xuyên lặp lại các động tác mạnh và liên tục ở vùng vai.
• Người lao động nặng: Bao gồm thợ mộc, thợ hàn và các ngành nghề đòi hỏi sử dụng nhiều lực từ cánh tay và khớp vai trong thời gian dài.
• Người cao tuổi: Ở nhóm tuổi từ khoảng 50 trở lên, quá trình lão hóa và thoái hóa gân xương diễn ra rõ rệt, làm tăng nguy cơ tổn thương và viêm gân vùng vai.

Phương pháp chẩn đoán viêm gân cơ vai

Để chẩn đoán viêm gân cơ vai, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, triệu chứng và thói quen vận động, đồng thời thăm khám lâm sàng để đánh giá chức năng và mức độ tổn thương khớp vai.

Bên cạnh đó, người bệnh có thể được chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng nhằm hỗ trợ xác định chính xác tình trạng bệnh.

• Chụp X-quang: Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát cấu trúc xương và các mô quanh khớp vai thông qua hình ảnh chẩn đoán. Kết quả X-quang có thể phát hiện các gai xương nhỏ hoặc tình trạng vôi hóa tại gân vai.
• Siêu âm: Siêu âm là kỹ thuật cho hình ảnh rõ nét đối với mô mềm, hỗ trợ đánh giá tình trạng gân, cơ và các tổn thương quanh khớp vai một cách hiệu quả.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo hình ảnh chi tiết của khớp vai. Phương pháp này giúp phát hiện các dấu hiệu viêm, tụ dịch, rách gân hoặc thoái hóa gân với độ chính xác cao.

Người có triệu chứng bất thường ở vai như đau kéo dài, cứng khớp hoặc hạn chế vận động nên đi khám sớm tại cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh bệnh tiến triển nặng hoặc biến chứng.

Với trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể cải thiện bằng thuốc giảm đau hoặc chống viêm, nhưng vẫn cần thăm khám để được hướng dẫn phác đồ điều trị phù hợp.

Điều trị viêm gân cơ vai

Dưới đây là các phương pháp điều trị viêm gân cơ vai hiện nay, tùy thuộc vào mức độ tổn thương và tình trạng cụ thể của người bệnh:

Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa là phương pháp không can thiệp phẫu thuật, thường áp dụng khi tổn thương chưa ảnh hưởng nhiều đến vòng bít xoay. Thời gian điều trị có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy mức độ bệnh và thể trạng từng người.

Các biện pháp thường bao gồm:

• Tập vật lý trị liệu: Giúp cải thiện tầm vận động, phục hồi chức năng và tăng khả năng hoạt động của khớp vai.
• Thuốc giảm đau, chống viêm NSAID: Được chỉ định trong trường hợp đau nhiều, giúp kiểm soát triệu chứng nhưng cần dùng đúng hướng dẫn để tránh tác dụng phụ như viêm loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.
• Tiêm corticoid vào khớp vai: Có tác dụng giảm viêm nhanh tại chỗ, tuy nhiên cần thực hiện đúng kỹ thuật tại cơ sở y tế uy tín để hạn chế biến chứng.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Hạn chế vận động vai và cánh tay nhằm tạo điều kiện cho gân tổn thương hồi phục.

Điều trị ngoại khoa

Trong trường hợp điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc có rách vòng bít xoay, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp phẫu thuật.

Hiện nay, nội soi khớp vai là phương pháp phổ biến, giúp xử lý tổn thương chính xác với mức xâm lấn thấp, thời gian hồi phục nhanh; nhiều trường hợp có thể xuất viện trong ngày.

Bài tập phục hồi và biện pháp phòng ngừa

Sau quá trình điều trị, việc duy trì các bài tập phục hồi kết hợp với biện pháp phòng ngừa đóng vai trò quan trọng giúp cải thiện chức năng khớp vai và hạn chế nguy cơ tái phát. Dưới đây là những khuyến nghị thường được áp dụng:

Biện pháp phòng ngừa viêm gân cơ vai

Viêm gân cơ vai có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt nếu không phòng ngừa đúng cách. Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc và tái phát gồm:

• Vận động đúng kỹ thuật, đặc biệt ở vận động viên.
• Khởi động và giãn cơ trước khi tập luyện.
• Giữ tư thế đúng khi làm việc, nhất là ngồi lâu.
• Tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt vùng vai, lưng.
• Hạn chế nằm nghiêng một bên quá lâu.
• Tránh mang vác nặng hoặc đeo túi lệch vai trong thời gian dài.

Chăm sóc và hồi phục sau điều trị

Người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế vận động mạnh cho đến khi hồi phục hoàn toàn. Khi tập luyện trở lại nên tăng dần cường độ, tránh quá sức và hạn chế các động tác giơ tay quá cao hoặc lặp lại liên tục.

Với trường hợp phẫu thuật, thời gian hồi phục phụ thuộc mức độ tổn thương và phương pháp điều trị, cần tuân theo phác đồ phục hồi chức năng do bác sĩ xây dựng.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng viêm gân cơ vai, từ nguyên nhân, triệu chứng cho đến các phương pháp điều trị và phòng ngừa. Duy trì lối sống lành mạnh, vận động đúng cách và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe khớp vai, giúp duy trì khả năng vận động linh hoạt trong cuộc sống hằng ngày.