Viêm gan cấp ở trẻ: Nhận biết sớm để tránh suy gan nguy hiểm

Viêm gan cấp không phải là bệnh lý diễn tiến âm thầm mà thường khởi phát đột ngột với tốc độ tổn thương gan nhanh. Ở trẻ nhỏ, khả năng bù trừ của gan còn hạn chế nên nguy cơ biến chứng cao hơn người lớn. Nếu phụ huynh chậm trễ trong việc đưa trẻ đi khám, bệnh có thể chuyển nặng trong thời gian rất ngắn. Vì vậy, nhận diện đúng bản chất bệnh là bước quan trọng đầu tiên.

Viêm gan cấp ở trẻ là gì và mức độ nguy hiểm ra sao?

Viêm gan cấp ở trẻ là tình trạng gan bị viêm và tổn thương đột ngột trong một khoảng thời gian ngắn, thường chỉ kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Bệnh được nhận biết qua sự gia tăng nhanh của men gan, rối loạn chức năng gan và có thể tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình chuyển hóa, giải độc của cơ thể trẻ.

Khác với viêm gan mạn tính tiến triển chậm theo thời gian, viêm gan cấp có diễn biến nhanh và khó dự đoán hơn. Mức độ nguy hiểm của viêm gan cấp không chỉ nằm ở bản chất tổn thương gan cấp tính, mà còn bắt nguồn từ nhiều yếu tố cốt lõi liên quan đến vai trò sống còn của gan, tốc độ tiến triển nhanh của bệnh và khả năng nhận biết triệu chứng còn hạn chế ở trẻ em, cụ thể bao gồm:

• Tổn thương lan tỏa khi gan bị viêm cấp: Khi gan bị viêm và tổn thương đột ngột, nhiều chức năng thiết yếu như chuyển hóa, giải độc và tổng hợp protein bị suy giảm cùng lúc, khiến cơ thể trẻ nhanh chóng rơi vào tình trạng mất cân bằng.

• Hạn chế trong việc nhận biết triệu chứng ở trẻ nhỏ: Trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ, chưa có khả năng diễn đạt rõ ràng các biểu hiện bất thường của cơ thể, dẫn đến việc phát hiện bệnh thường chậm hơn và dễ bỏ sót giai đoạn sớm.

Trong những trường hợp bệnh diễn tiến nặng hoặc không được phát hiện và can thiệp kịp thời, viêm gan cấp có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều cơ quan quan trọng và đe dọa an toàn sức khỏe, thậm chí tính mạng của trẻ, bao gồm:

• Rối loạn đông máu: Gan suy giảm khả năng tổng hợp các yếu tố đông máu, làm tăng nguy cơ chảy máu kéo dài hoặc xuất huyết nội nguy hiểm.

• Não gan: Các độc chất không được gan đào thải tích tụ trong máu, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương và gây rối loạn ý thức.

• Suy gan tối cấp: Chức năng gan suy giảm nhanh chóng trong thời gian ngắn, có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Chính vì những nguy cơ tiềm ẩn này, dù không phải là bệnh lý phổ biến, viêm gan cấp vẫn được xem là tình trạng cần được theo dõi sát sao và xử trí nghiêm ngặt tại các cơ sở y tế để hạn chế tối đa biến chứng cho trẻ.

Nguyên nhân gây viêm gan cấp xuất hiện ở trẻ em hiện nay

Nguyên nhân gây viêm gan cấp khá đa dạng, bao gồm cả các yếu tố nhiễm trùng và không nhiễm trùng. Trên thực tế, nhiều trường hợp không thể xác định nguyên nhân cụ thể ngay từ giai đoạn đầu, đòi hỏi phải theo dõi và đánh giá chuyên sâu.

• Nhóm nguyên nhân do virus: Virus là tác nhân thường gặp nhất gây viêm gan. Các loại virus viêm gan A, B, C và E có thể lây qua đường tiêu hóa hoặc đường máu, trực tiếp tấn công tế bào gan và gây phản ứng viêm cấp tính. Ngoài ra, một số virus khác như adenovirus, enterovirus hay Epstein-Barr virus cũng có thể gây tổn thương gan thứ phát. Ở trẻ có hệ miễn dịch suy giảm, Cytomegalovirus là tác nhân đáng lưu ý do khả năng gây viêm gan tiến triển nhanh và nặng.

• Nhóm nguyên nhân không nhiễm trùng: Bên cạnh virus, gan của trẻ có thể bị tổn thương cấp tính do nhiều yếu tố khác. Việc sử dụng thuốc không phù hợp lứa tuổi, dùng quá liều hoặc tự ý dùng thuốc kéo dài có thể dẫn đến ngộ độc gan. Trẻ tiếp xúc với hóa chất, thuốc trừ sâu, dung môi công nghiệp hoặc ăn phải thực phẩm nhiễm độc, chứa chất bảo quản vượt ngưỡng an toàn cũng làm tăng nguy cơ viêm gan cấp. Ngoài ra, một số bệnh lý chuyển hóa bẩm sinh hoặc rối loạn miễn dịch có thể khiến hệ miễn dịch tấn công nhầm vào tế bào gan.

Đáng chú ý, trong một tỷ lệ không nhỏ trường hợp viêm gan cấp, nguyên nhân không được xác định rõ ràng. Những trường hợp này cần được theo dõi sát, làm xét nghiệm chuyên sâu và quản lý chặt chẽ tại cơ sở y tế để kịp thời phát hiện biến chứng.

Dấu hiệu giúp nhận biết sớm viêm gan cấp

Dấu hiệu viêm gan cấp ở trẻ thường khởi phát đột ngột và có xu hướng tiến triển nhanh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, các biểu hiện ban đầu đôi khi không rõ ràng, khiến phụ huynh dễ nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường khác. Những triệu chứng thường gặp ở trẻ mắc viêm gan cấp bao gồm:

Vàng da, vàng mắt: Mức độ có thể từ nhẹ đến rõ rệt, phản ánh tình trạng bilirubin trong máu tăng cao do gan suy giảm chức năng đào thải. Dấu hiệu này thường tiến triển dần và dễ nhận thấy nhất ở củng mạc mắt và lòng bàn tay.

Nước tiểu sẫm màu kéo dài: Màu nước tiểu đậm bất thường xuất hiện liên tục trong nhiều ngày là dấu hiệu sớm cho thấy gan đang bị tổn thương. Tình trạng này thường không cải thiện dù trẻ uống đủ nước.

Phân nhạt màu hoặc bạc màu: Hiện tượng này xảy ra khi mật không được bài tiết bình thường vào đường tiêu hóa. Phân có thể nhạt màu rõ rệt và đi kèm rối loạn tiêu hóa kéo dài.

Đau bụng vùng hạ sườn phải: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc trở nên rõ ràng hơn khi gan sưng to và bị viêm. Trẻ thường khó chịu khi vận động hoặc khi ấn vào vùng bụng phải.

Rối loạn tiêu hóa: Trẻ dễ buồn nôn, nôn mửa, chán ăn hoặc bỏ bữa, khiến lượng thức ăn nạp vào giảm đáng kể. Hệ quả là trẻ nhanh mệt, sụt cân và suy giảm thể trạng.

Biểu hiện toàn thân: Trẻ uể oải, giảm vận động và ít tham gia các hoạt động thường ngày. Tùy nguyên nhân gây bệnh, trẻ có thể kèm theo sốt nhẹ hoặc sốt cao kéo dài.

Trong các dấu hiệu trên, vàng da kèm nước tiểu sẫm màu được xem là cảnh báo quan trọng, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời. 

Đối với trẻ nhỏ, triệu chứng viêm gan cấp có thể không đầy đủ hoặc khó nhận biết. Trẻ có thể chỉ quấy khóc, ăn kém, ngủ nhiều hơn bình thường, vì vậy phụ huynh cần chú ý quan sát kỹ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.

Viêm gan cấp ở trẻ là bệnh lý nguy hiểm với diễn tiến nhanh và nhiều biến chứng tiềm ẩn. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, điều trị kịp thời và theo dõi sát đóng vai trò then chốt trong bảo vệ chức năng gan cho trẻ. Phụ huynh cần chủ động phòng ngừa bằng tiêm vắc xin, vệ sinh an toàn thực phẩm và khám định kỳ. Chủ động từ sớm chính là cách giảm thiểu rủi ro nghiêm trọng cho trẻ.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả giúp cơ thể tạo hàng rào bảo vệ, giảm nguy cơ mắc và lây lan các bệnh truyền nhiễm như viêm gan, từ đó bảo vệ sức khỏe cho cả bản thân và cộng đồng. Tại Tiêm Chủng Long Châu, bạn sẽ được phục vụ bởi đội ngũ chuyên môn tận tâm với đầy đủ các loại vắc xin chất lượng, quy trình tiêm chủng an toàn và chính xác. Đừng ngần ngại, hãy liên hệ với Tiêm chủng Long Châu qua số hotline miễn phí 1800 6928 để đặt lịch hẹn ngay hôm nay!