Vì sao người mắc COPD cần đặc biệt phòng ngừa virus RSV?

Trước những tác động ngày càng rõ rệt của các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) cần chủ động bảo vệ sức khỏe hơn bao giờ hết. Một số loại virus có thể làm tăng nguy cơ đợt cấp, khiến triệu chứng hô hấp trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Nhận biết sớm các nguy cơ và áp dụng biện pháp phòng ngừa phù hợp là chìa khóa giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

RSV không chỉ gây bệnh ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi cũng có nguy cơ

Virus hợp bào hô hấp (RSV) thường được biết đến là tác nhân gây bệnh ở trẻ nhỏ, nhưng trên thực tế, người lớn tuổi cũng là nhóm có nguy cơ cao gặp phải các biến chứng nghiêm trọng khi nhiễm virus này. Tại Việt Nam, ước tính trong vòng 5 năm có khoảng 4,6 triệu ca nhiễm trùng hô hấp cấp do RSV xảy ra ở người từ 60 tuổi trở lên. RSV hiện được xem là nguyên nhân đứng thứ hai gây viêm phổi do virus ở người cao tuổi, chỉ sau cúm.

Mặc dù vậy, nhận thức của cộng đồng về RSV ở người trưởng thành vẫn còn hạn chế. Một khảo sát cho thấy phần lớn những người thuộc nhóm nguy cơ lo ngại về khả năng mắc RSV nặng, nhưng gần một nửa trong số đó chưa thực sự đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng của căn bệnh này.

RSV còn có khả năng lây lan dễ dàng qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Đáng chú ý, các triệu chứng ban đầu như sổ mũi, ho, đau họng hoặc sốt nhẹ thường tương tự cảm lạnh thông thường, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm phát hiện sớm. Vì vậy, nâng cao nhận thức về RSV, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền, là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe hô hấp lâu dài.

Vì sao người mắc COPD dễ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV?

Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có hệ hô hấp vốn đã bị tổn thương kéo dài do tình trạng viêm mạn tính và luồng khí lưu thông bị hạn chế. Khi nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), phản ứng viêm trong đường thở có thể gia tăng mạnh, làm các triệu chứng như ho, khạc đờm, khó thở trở nên nghiêm trọng hơn và dễ khởi phát đợt cấp COPD.

Bên cạnh đó, khả năng bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp ở bệnh nhân COPD thường suy giảm, khiến cơ thể khó loại bỏ virus và các tác nhân gây bệnh khác. Điều này không chỉ kéo dài thời gian nhiễm trùng mà còn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, viêm phổi và suy hô hấp.

Nhiễm RSV ở người bệnh COPD còn có thể làm giảm chức năng phổi nhanh chóng, dẫn đến nhu cầu nhập viện điều trị. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể cần hỗ trợ hô hấp, thở máy hoặc điều trị tại đơn vị hồi sức tích cực (ICU). Nguy cơ này càng cao ở người lớn tuổi hoặc những người đồng thời mắc các bệnh lý nền như tim mạch, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch.

Do đó, việc chủ động phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, nhận biết sớm triệu chứng và kiểm soát tốt COPD là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV.

Phòng ngừa RSV cho người bệnh COPD nên bắt đầu từ đâu?

Đối với người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), phòng ngừa nhiễm trùng đường hô hấp không chỉ giúp hạn chế các đợt cấp mà còn góp phần giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc phòng ngừa đôi khi vẫn chưa được chú trọng đúng mức.

Tại hội thảo khoa học “Tối ưu sớm điều trị COPD dựa trên chứng cứ và kinh nghiệm lâm sàng” hưởng ứng Ngày COPD toàn cầu 2025, các chuyên gia nhận định đang tồn tại một nghịch lý trong chăm sóc người bệnh COPD: Nguồn lực y tế thường tập trung nhiều vào xử lý hậu quả của bệnh, bao gồm các biến chứng do virus hợp bào hô hấp (RSV), trong khi các biện pháp can thiệp vào yếu tố khởi phát lại chưa được tối ưu. Trong khi đó, một số tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp, bao gồm RSV, hiện đã có các giải pháp dự phòng bằng vắc xin.

Theo các chuyên gia hô hấp, bước đầu tiên trong phòng ngừa RSV là nhận diện đúng nguy cơ. Người mắc COPD, đặc biệt là người từ 60 tuổi trở lên hoặc có kèm các bệnh lý tim mạch, hô hấp mạn tính, là nhóm dễ gặp biến chứng nặng khi nhiễm RSV. Do đó, việc chủ động tìm hiểu thông tin chính thống và xây dựng kế hoạch dự phòng từ sớm có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bên cạnh đó, tình trạng do dự tiêm chủng, ảnh hưởng của thông tin sai lệch và tâm lý hoài nghi về vắc xin vẫn đang là những rào cản khiến nhiều người bệnh bỏ lỡ cơ hội phòng bệnh. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng niềm tin vào các bằng chứng khoa học và những tiến bộ trong công nghệ vắc xin là yếu tố cần thiết để nâng cao hiệu quả dự phòng ở nhóm người có nguy cơ cao.

PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, cho biết nhiễm RSV có thể làm bùng phát đợt cấp COPD và ảnh hưởng đáng kể đến diễn tiến bệnh. Vì vậy, việc đưa chủng ngừa RSV vào chiến lược dự phòng cho người bệnh COPD từ 60 tuổi trở lên, phù hợp với các khuyến cáo hiện hành của GOLD 2025 và Hội Hô hấp Việt Nam, được xem là một giải pháp quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Ngoài chủng ngừa, người bệnh COPD cũng nên duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục phù hợp với tình trạng sức khỏe, tái khám định kỳ và theo dõi sát các triệu chứng hô hấp. Đặc biệt, người bệnh COPD, nhất là những người từ 60 tuổi trở lên hoặc có bệnh tim phổi mạn tính, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và tư vấn về chỉ định tiêm vắc xin RSV phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.

Trên đây là những thông tin chúng tôi cung cấp đến bạn để giải đáp cho thắc mắc "Vì sao người mắc COPD cần đặc biệt phòng ngừa virus RSV?". RSV không chỉ là mối đe dọa đối với trẻ nhỏ mà còn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng ở người lớn tuổi và người mắc các bệnh lý hô hấp mạn tính như COPD. Trong bối cảnh các đợt cấp COPD có thể làm suy giảm chức năng phổi, gia tăng nguy cơ nhập viện và ảnh hưởng đến chất lượng sống, việc chủ động nhận diện nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh, thăm khám định kỳ và áp dụng các biện pháp dự phòng phù hợp là vô cùng cần thiết.

Tiêm vắc xin RSV là một trong những biện pháp chủ động giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng do virus hợp bào hô hấp gây ra, đặc biệt là người cao tuổi và người mắc COPD. Để được tư vấn và tiếp cận các dịch vụ tiêm chủng chất lượng, người dân có thể lựa chọn Trung tâm Tiêm chủng Long Châu - hệ thống tiêm chủng với mạng lưới rộng khắp, cung cấp vắc xin chính hãng, quy trình bảo quản đạt chuẩn, đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế giàu kinh nghiệm cùng dịch vụ khám sàng lọc, tư vấn trước tiêm chu đáo. Bên cạnh đó, hệ thống còn hỗ trợ quản lý lịch tiêm khoa học, giúp khách hàng thuận tiện theo dõi và hoàn thành đầy đủ các mũi tiêm cần thiết. Để được tư vấn và đặt lịch tiêm phù hợp, vui lòng liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu qua hotline miễn phí 1800 6928.