Vắc xin sốt vàng da: Ai nên tiêm và những điều cần biết trước chuyến đi

Sốt vàng là bệnh do virus gây ra và lây truyền qua muỗi đốt. Một số quốc gia yêu cầu du khách phải có giấy chứng nhận tiêm vắc xin sốt vàng da trước khi nhập cảnh. Vì vậy, người chuẩn bị đi du lịch, công tác hoặc sinh sống tại vùng có dịch nên chủ động tìm hiểu và tiêm phòng đúng thời điểm.

Vắc xin sốt vàng da là gì? Khi nào cần tiêm vắc xin sốt vàng?

Vắc xin sốt vàng da là vắc xin giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại virus gây bệnh sốt vàng. Đây là bệnh truyền nhiễm lưu hành tại một số khu vực ở châu Phi và Nam Mỹ, có thể gây sốt cao, tổn thương gan, vàng da và biến chứng nặng trong một số trường hợp.

Người dân thường được khuyến cáo tiêm vắc xin sốt vàng da trước khi đến vùng có nguy cơ lưu hành bệnh hoặc khi quốc gia nhập cảnh yêu cầu chứng nhận tiêm chủng quốc tế.

Vắc xin sốt vàng da phòng bệnh gì?

Vắc xin sốt vàng da được sử dụng để phòng bệnh sốt vàng, một bệnh do virus yellow fever gây ra và lây truyền chủ yếu qua muỗi nhiễm virus.

Một số triệu chứng có thể gặp ở người mắc bệnh gồm:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Đau cơ.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Mệt mỏi.
• Vàng da trong một số trường hợp nặng.

Bệnh có thể diễn tiến nghiêm trọng ở một số người, đặc biệt nếu không được chăm sóc y tế phù hợp. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt vàng, vì vậy tiêm phòng vẫn là biện pháp phòng bệnh quan trọng.

Tiêm vắc xin sốt vàng da trước chuyến đi bao lâu?

Caption: Nên tiêm vắc xin sốt vàng da trước chuyến đi để cơ thể kịp tạo miễn dịch.

Người chuẩn bị đến vùng có nguy cơ sốt vàng thường được khuyến cáo tiêm vắc xin ít nhất 10 ngày trước chuyến đi. Đây là khoảng thời gian cần thiết để cơ thể hình thành đáp ứng miễn dịch và để giấy chứng nhận tiêm chủng quốc tế có hiệu lực theo quy định của nhiều quốc gia.

Một số trường hợp nên chủ động tiêm sớm hơn gồm:

• Người có lịch trình di chuyển dài ngày.
• Người cần hoàn tất hồ sơ nhập cảnh.
• Người cần khám sàng lọc thêm do có bệnh nền.
• Người chưa rõ tiền sử tiêm chủng trước đây.

Nếu chuẩn bị đi công tác hoặc du lịch nước ngoài, bạn nên kiểm tra yêu cầu nhập cảnh của quốc gia đến để tránh ảnh hưởng lịch trình.

Vắc xin sốt vàng da có hiệu lực bao lâu?

Theo nhiều khuyến cáo hiện nay, một liều vắc xin sốt vàng da có thể giúp tạo miễn dịch kéo dài ở đa số người đã tiêm. Theo quy định hiện hành của WHO, giấy chứng nhận tiêm chủng sốt vàng quốc tế có giá trị trọn đời đối với người được tiêm chủng hợp lệ.

Tuy nhiên, một số người có thể được cân nhắc tiêm nhắc lại tùy tình trạng sức khỏe, nguy cơ phơi nhiễm hoặc yêu cầu cụ thể của từng quốc gia.

Bạn nên trao đổi với nhân viên y tế nếu:

• Không nhớ rõ lịch sử tiêm chủng.
• Đã tiêm từ nhiều năm trước.
• Có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch.
• Chuẩn bị đến khu vực nguy cơ cao trong thời gian dài.

Ai cần tiêm vắc xin sốt vàng da?

Không phải ai cũng cần tiêm vắc xin sốt vàng da. Loại vắc xin này thường được chỉ định cho người có nguy cơ tiếp xúc với virus sốt vàng hoặc cần đáp ứng yêu cầu nhập cảnh của một số quốc gia.

Những đối tượng thường được khuyến cáo tiêm gồm:

• Người chuẩn bị du lịch hoặc công tác đến khu vực có lưu hành sốt vàng.
• Người sinh sống hoặc làm việc dài hạn tại vùng nguy cơ.
• Nhân viên y tế, nhân viên phòng thí nghiệm có nguy cơ tiếp xúc với virus.
• Người cần giấy chứng nhận tiêm chủng quốc tế theo yêu cầu nhập cảnh.

Một số trường hợp cần khám sàng lọc kỹ trước khi tiêm gồm:

• Trẻ nhỏ theo độ tuổi khuyến cáo cụ thể.
• Người cao tuổi.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
• Người suy giảm miễn dịch.
• Người có tiền sử dị ứng nặng với thành phần vắc xin.

Không nên tự ý quyết định tiêm nếu có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị kéo dài. Việc khám sàng lọc trước tiêm giúp xác định loại vắc xin phù hợp và đánh giá nguy cơ phản ứng sau tiêm.

Vắc xin sốt vàng da tiêm mấy mũi?

Nhiều người thắc mắc vắc xin sốt vàng da tiêm mấy mũi trước khi đi nước ngoài. Theo khuyến cáo hiện nay, đa số người trưởng thành khỏe mạnh thường cần một liều vắc xin để tạo miễn dịch.

Tuy nhiên, tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể đánh giá thêm dựa trên:

• Độ tuổi.
• Tiền sử tiêm chủng trước đây.
• Tình trạng miễn dịch.
• Quốc gia sắp đến và thời gian lưu trú.
• Nguy cơ phơi nhiễm thực tế.

Sau tiêm, người dân thường được cấp giấy chứng nhận tiêm chủng quốc tế nếu đủ điều kiện theo quy định. Đây là giấy tờ quan trọng với một số quốc gia có yêu cầu kiểm tra khi nhập cảnh.

Để tránh ảnh hưởng kế hoạch di chuyển, người dân nên chủ động tiêm sớm thay vì chờ sát ngày khởi hành.

Các phản ứng sau tiêm vắc xin sốt vàng da

Sau tiêm vắc xin sốt vàng da, cơ thể có thể xuất hiện một số phản ứng thông thường do hệ miễn dịch đáp ứng với vắc xin. Đa số phản ứng ở mức độ nhẹ và có thể cải thiện sau vài ngày.

Một số phản ứng thường gặp gồm:

• Đau hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm.
• Mệt mỏi.
• Đau đầu.
• Đau cơ.
• Sốt nhẹ.

Trong một số ít trường hợp, phản ứng nghiêm trọng hơn có thể xảy ra và cần được xử trí y tế kịp thời. Vì vậy, người tiêm nên theo dõi sức khỏe sau tiêm theo hướng dẫn của cơ sở tiêm chủng.

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Khó thở.
• Phát ban lan rộng.
• Sưng phù nhiều.
• Sốt cao kéo dài.
• Lơ mơ hoặc mệt nhiều bất thường.

Để giúp quá trình tiêm chủng an toàn hơn, người dân nên:

• Khai báo đầy đủ bệnh nền và thuốc đang sử dụng.
• Thông báo tiền sử dị ứng hoặc phản ứng sau tiêm trước đây.
• Nghỉ ngơi phù hợp trước ngày tiêm.
• Ở lại theo dõi sau tiêm theo hướng dẫn.

Vắc xin sốt vàng da là biện pháp giúp phòng bệnh sốt vàng cho người chuẩn bị đến khu vực có nguy cơ lưu hành dịch. Việc tiêm đúng thời điểm, khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm giúp quá trình tiêm chủng an toàn hơn.