Ung thư lá lách là gì? Triệu chứng và những điều cần biết

Ung thư lá lách là bệnh lý ác tính hiếm gặp, có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc máu và hỗ trợ miễn dịch của cơ thể. Bệnh thường liên quan đến các dạng ung thư hạch bạch huyết hoặc tình trạng di căn từ cơ quan khác đến lách. Ở giai đoạn đầu, các biểu hiện có thể không rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết. Vì vậy, việc tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu cảnh báo và phương pháp chẩn đoán có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát hiện, theo dõi và điều trị bệnh.

Ung thư lá lách là gì?

Ung thư lá lách là tình trạng các tế bào bất thường phát triển tại lách hoặc di căn từ những cơ quan khác đến cơ quan này, làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ thể. Lách nằm ở vùng hạ sườn trái, phía sau lồng xương sườn và là cơ quan có kích thước lớn nhất thuộc hệ bạch huyết, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động miễn dịch.

Dựa trên vị trí khởi phát của tế bào ung thư, bệnh được phân thành hai dạng:

• Ung thư lách nguyên phát: Xảy ra khi tế bào ung thư bắt đầu hình thành và phát triển ngay tại lách.
• Ung thư lách thứ phát: Xuất hiện khi tế bào ung thư từ các cơ quan khác lan đến lách thông qua quá trình di căn.

Trong đó, ung thư lách thứ phát thường gặp hơn. Hai nhóm bệnh có liên quan phổ biến là u lympho (lymphoma) và bệnh bạch cầu (leukemia).

Triệu chứng thường gặp của ung thư lá lách

Ung thư lá lách có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng bệnh và mức độ ảnh hưởng đến cơ thể. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Lách to: Lách tăng kích thước bất thường, có thể gây cảm giác căng tức hoặc đau ở vùng bụng trên bên trái.
• Đầy bụng: Cảm giác bụng căng tức hoặc nhanh no sau khi ăn.
• Đau bụng: Thường bắt đầu ở vùng hạ sườn trái, sau đó có thể lan ra toàn bộ ổ bụng.
• Dễ xuất huyết hoặc bầm tím: Người bệnh có thể xuất hiện các vết bầm tím không rõ nguyên nhân, chảy máu chân răng hoặc chảy máu kéo dài khi số lượng tiểu cầu giảm do bệnh lý huyết học liên quan.
• Thiếu máu: Da xanh xao, cơ thể mệt mỏi, hoa mắt và chóng mặt.
• Mệt mỏi, sụt cân: Thể trạng suy giảm, cân nặng giảm không rõ nguyên nhân. Trọng lượng cơ thể giảm trên 10% dù không có sự thay đổi rõ rệt về chế độ ăn uống hoặc sinh hoạt.
• Nổi hạch: Các hạch bạch huyết có thể sưng to bất thường.
• Sốt, ớn lạnh: Người bệnh có thể bị sốt hoặc thường xuyên cảm thấy lạnh.
• Đổ mồ hôi nhiều: Đặc biệt có thể xuất hiện tình trạng đổ mồ hôi nhiều.
• Chướng bụng: Bụng căng to hoặc tăng kích thước bất thường.

Ai có nguy cơ cao mắc ung thư lá lách?

Một số nhóm đối tượng có thể có nguy cơ mắc ung thư lá lách cao hơn do tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh lý hoặc yếu tố môi trường, bao gồm:

• Người bị suy giảm miễn dịch: Chẳng hạn như người nhiễm HIV hoặc đã trải qua phẫu thuật ghép tạng.
• Người hút thuốc lá: Thường xuyên tiếp xúc với các chất độc hại trong khói thuốc.
• Người nhiễm virus hoặc vi khuẩn: Đặc biệt là virus Epstein-Barr (EBV) và vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).
• Người có tiền sử gia đình: Có người thân từng mắc ung thư lách.
• Người làm việc trong môi trường công nghiệp độc hại: Đặc biệt là công nhân thường xuyên tiếp xúc với hóa chất công nghiệp.

Những phương pháp chẩn đoán ung thư lá lách

Để xác định bệnh và đánh giá tình trạng tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp thăm dò và xét nghiệm sau:

• Xét nghiệm máu: Giúp kiểm tra số lượng và thành phần các tế bào máu, bao gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu khi nghi ngờ người bệnh mắc ung thư lá lách.
• Xét nghiệm tủy xương: Chọc hút tủy xương (tủy đồ) hoặc sinh thiết tủy có thể được thực hiện nếu có dấu hiệu nghi ngờ bệnh bạch cầu cấp.
• Sinh thiết hạch: Chọc hút tế bào hạch và xét nghiệm hạch đồ được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ u lympho.
• Sinh thiết mô và xét nghiệm giải phẫu bệnh: Ở một số trường hợp, bác sĩ có thể cần phẫu thuật cắt bỏ lách để lấy mẫu mô phục vụ chẩn đoán giải phẫu bệnh.
• Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bụng giúp đánh giá kích thước và cấu trúc lách. Chụp CT hoặc PET/CT có thể được chỉ định để xác định mức độ tổn thương, khảo sát sự lan rộng của bệnh đến các hạch bạch huyết và cơ quan khác, đồng thời hỗ trợ phân giai đoạn lymphoma.

Các phương pháp điều trị và chăm sóc bệnh nhân ung thư lá lách

Việc điều trị ung thư lá lách cần được xây dựng dựa trên tình trạng bệnh cụ thể. Ngoài các biện pháp can thiệp y tế, người bệnh cũng cần chú trọng điều chỉnh lối sống và nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng. 

Những phương pháp điều trị ung thư lá lách

Phác đồ điều trị ung thư lách phụ thuộc vào loại tế bào ác tính, giai đoạn bệnh, mức độ ảnh hưởng đến các cơ quan và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Đối với lymphoma tại lách, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi chủ động, điều trị bằng thuốc, phẫu thuật hoặc kết hợp nhiều phương pháp tùy từng trường hợp.

• Phẫu thuật: Phẫu thuật cắt lách có thể được cân nhắc trong một số trường hợp nhằm kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng do lách to hoặc hỗ trợ chẩn đoán khi cần thiết.
• Xạ trị: Sử dụng tia bức xạ để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Hóa trị: Sử dụng thuốc hóa học nhằm tiêu diệt hoặc kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư.
• Ghép tế bào gốc: Phương pháp này được cân nhắc ở một số bệnh nhân mắc lymphoma hoặc bệnh lý huyết học ác tính có nguy cơ cao, tái phát hoặc không đáp ứng với điều trị ban đầu. Tế bào gốc tạo máu giúp tái lập hệ thống tạo máu sau quá trình điều kiện hóa bằng hóa trị liều cao hoặc các phương pháp điều trị phù hợp.
• Liệu pháp sinh học hoặc miễn dịch: Tận dụng hoạt động của hệ miễn dịch để nhận diện và chống lại tế bào ung thư.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hỗ trợ kiểm soát bệnh

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị, người bệnh nên duy trì lối sống khoa học để cải thiện sức khỏe tổng thể:

• Sinh hoạt tình dục an toàn: Giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm viêm gan C và các tác nhân liên quan đến một số bệnh lý như u lympho.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Kiểm soát cân nặng hợp lý và thường xuyên vận động để nâng cao thể trạng.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp: Bổ sung đầy đủ dưỡng chất theo hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

Ung thư lá lách là nhóm bệnh lý ác tính hiếm gặp, có thể bắt nguồn từ mô lympho tại lách hoặc do tế bào ung thư di căn từ cơ quan khác. Bệnh thường khó nhận biết ở giai đoạn đầu vì triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường. Khi xuất hiện tình trạng đau bụng trái kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt hoặc mệt mỏi dai dẳng, người bệnh nên chủ động thăm khám. Chẩn đoán chính xác và lựa chọn phác đồ phù hợp giúp kiểm soát bệnh, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.