Ung thư cổ tử cung và những câu chuyện chưa kể: Vì sao nhiều phụ nữ phát hiện bệnh quá muộn?

Không ít người vẫn cho rằng ung thư cổ tử cung là căn bệnh “xa vời”, chỉ xảy ra với người lớn tuổi hoặc những ai có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Thực tế, đây là bệnh lý có liên quan trực tiếp đến virus HPV - một loại virus lây truyền rất phổ biến - và có thể ảnh hưởng đến phụ nữ ở nhiều độ tuổi khác nhau.

Ung thư cổ tử cung là ung thư xuất phát từ các tế bào ở cổ tử cung - phần nối giữa tử cung và âm đạo. Phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến nhiễm virus papilloma ở người (HPV), đặc biệt là các chủng HPV nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18.

Đây là loại ung thư có diễn tiến chậm, thường trải qua giai đoạn tiền ung thư kéo dài nhiều năm. Trong khoảng thời gian này, nếu được tầm soát và can thiệp kịp thời, bệnh hoàn toàn có thể được ngăn chặn trước khi tiến triển thành ung thư xâm lấn.

Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều phụ nữ chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị.

Tại Việt Nam, không khó để bắt gặp những trường hợp phụ nữ chỉ đến bệnh viện khi các triệu chứng đã trở nên rõ rệt. Có người là lao động chính trong gia đình, luôn ưu tiên chăm sóc chồng con mà quên mất sức khỏe của chính mình. Có người mang tâm lý ngại ngùng khi nhắc đến các vấn đề phụ khoa, dẫn đến việc trì hoãn thăm khám trong nhiều năm.

Không ít phụ nữ chia sẻ rằng họ chưa từng tầm soát ung thư cổ tử cung vì “không thấy đau”, “không có biểu hiện bất thường” hoặc “nghĩ rằng mình còn trẻ nên chưa cần thiết”. Đến khi xuất hiện tình trạng ra máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu kéo dài hoặc đau khi quan hệ, bệnh đã tiến triển sang giai đoạn khó điều trị hơn.

Những câu chuyện này không phải là cá biệt, mà phản ánh một thực trạng chung: Ung thư cổ tử cung vẫn đang bị xem nhẹ, dù đây là căn bệnh có thể phòng ngừa nếu phụ nữ được tiếp cận thông tin đúng và chủ động bảo vệ sức khỏe của mình sớm hơn.

Một trong những lý do khiến ung thư cổ tử cung nguy hiểm là bởi bệnh hầu như không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Trong giai đoạn tiền ung thư hoặc giai đoạn sớm, các tổn thương ở cổ tử cung thường không gây đau hay khó chịu, khiến người bệnh chủ quan và bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe.

Tuy nhiên, khi các triệu chứng này xuất hiện, ung thư cổ tử cung thường đã bước sang giai đoạn xâm lấn. Đây chính là lý do các tổ chức y tế uy tín như WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (US CDC) đều nhấn mạnh rằng không nên chờ có triệu chứng mới đi khám, mà cần tầm soát định kỳ ngay cả khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

Ung thư cổ tử cung là bệnh lý có thể phòng ngừa hiệu quả thông qua hai biện pháp chính: Tiêm vắc xin HPV và tầm soát định kỳ.

Vắc xin HPV - Hàng rào bảo vệ từ sớm

HPV là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung. Hiện nay, virus này chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, do đó việc tiêm vắc xin phòng HPV được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất.

Tầm soát định kỳ - Phát hiện sớm trước khi quá muộn

Bên cạnh vắc xin, tầm soát ung thư cổ tử cung bằng các phương pháp như xét nghiệm Pap smear hoặc xét nghiệm HPV giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư. Việc phát hiện và điều trị ở giai đoạn này có thể ngăn chặn bệnh tiến triển thành ung thư xâm lấn, giảm đáng kể nguy cơ tử vong.

Tại Việt Nam, dù các phương pháp tầm soát đã được triển khai trong nhiều năm, tỷ lệ phụ nữ tiếp cận dịch vụ này vẫn còn hạn chế, đặc biệt ở các khu vực nông thôn và nhóm phụ nữ có thu nhập thấp.

Ung thư cổ tử cung có thể được điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm. Ở giai đoạn này, người bệnh có thể được điều trị triệt căn bằng phẫu thuật hoặc xạ trị, với tiên lượng tốt và chất lượng cuộc sống được bảo toàn.

Ngược lại, khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, thường phải kết hợp nhiều phương pháp như xạ trị, hóa trị và các liệu pháp hỗ trợ khác. Mục tiêu điều trị chính lúc này là điều trị triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Ung thư cổ tử cung không chỉ là một chẩn đoán y khoa, mà còn là câu chuyện về nhận thức, sự chủ động và những cơ hội đã bị bỏ lỡ. Khi phụ nữ hiểu đúng về căn bệnh này, dám đối diện và chia sẻ những “câu chuyện chưa kể”, ung thư cổ tử cung sẽ không còn là nỗi sợ thầm lặng. Chủ động tiêm vắc xin, tầm soát định kỳ và tiếp cận thông tin y tế chính thống chính là cách mỗi phụ nữ tự bảo vệ sức khỏe của mình trước khi căn bệnh kịp “lên tiếng”.