Khoét chóp cổ tử cung: Khi nào cần thực hiện và các lưu ý

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến, nhưng hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả. Một trong những can thiệp quan trọng trong chẩn đoán và điều trị các tổn thương tiền ung thư chính là khoét chóp cổ tử cung. Đây là một thủ thuật y khoa tương đối đơn giản nhưng mang lại ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ sức khỏe và khả năng sinh sản của phụ nữ.

Khoét chóp cổ tử cung là gì?

Khoét chóp cổ tử cung là một thủ thuật ngoại khoa nhằm cắt bỏ một phần mô hình nón hoặc hình chóp từ cổ tử cung. Phần mô này chứa vùng chuyển tiếp, là khu vực các tế bào bất thường hoặc tiền ung thư thường phát triển.

Thủ thuật này có hai mục đích chính. Thứ nhất là chẩn đoán, mẫu mô được lấy ra sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh để kiểm tra dưới kính hiển vi. Điều này giúp xác định chính xác bản chất và mức độ lan rộng của các tế bào bất thường. Thứ hai là điều trị, việc loại bỏ hoàn toàn vùng mô bệnh cũng chính là một phương pháp điều trị hiệu quả, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ các tế bào này tiến triển thành ung thư xâm lấn.

Khoét chóp cổ tử cung được chỉ định khi nào?

Bác sĩ sẽ cân nhắc và chỉ định thực hiện thủ thuật này dựa trên kết quả thăm khám và các xét nghiệm sàng lọc. Ung thư biểu mô tuyến tại chỗ (Adenocarcinoma in situ - AIS) gồm:

• Mô bệnh học xác nhận tổn thương HSIL/CIN 2-3, hoặc trong một số tình huống có kết quả sàng lọc và soi cổ tử cung cho thấy nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

• Chẩn đoán ung thư cổ tử cung ở giai đoạn rất sớm (giai đoạn IA) hoặc ung thư biểu mô tại chỗ.

• Kết quả sinh thiết cổ tử cung và xét nghiệm Pap không tương thích với nhau, cần một mẫu mô lớn hơn để có chẩn đoán cuối cùng.

• Không thể quan sát được toàn bộ vùng chuyển tiếp khi soi cổ tử cung, đặc biệt ở phụ nữ mãn kinh.

Tuy nhiên, thủ thuật thường không được khuyến cáo ở phụ nữ đang mang thai để tránh rủi ro sảy thai hoặc sinh non, ngoại trừ trường hợp bác sĩ nghi ngờ có tổn thương ung thư xâm lấn, thủ thuật sẽ được trì hoãn thực hiện ở người đang có tình trạng viêm nhiễm cấp tính ở vùng chậu, hoặc người có các bệnh lý nội khoa nặng chưa được kiểm soát ổn định như rối loạn đông máu, bệnh tim mạch.

Các phương pháp khoét chóp cổ tử cung

Hiện nay có 3 phương pháp cắt bỏ: Dao mổ, vòng điện (LEEP), và laser. Dù laser ít phổ biến hơn do chi phí và kỹ thuật. Hai kỹ thuật phổ biến được áp dụng, mỗi phương pháp có những ưu và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của người bệnh mà bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.

Khoét chóp bằng vòng điện LEEP/LLETZ

Đây là phương pháp phổ biến nhất hiện nay, có tên đầy đủ là Loop Electrosurgical Excision Procedure (Thủ thuật cắt bỏ bằng vòng điện). Bác sĩ sẽ sử dụng một quai điện có hình vòng, mảnh, được đốt nóng bằng dòng điện tần số cao để cắt và lấy đi phần mô hình chóp ở cổ tử cung. Ưu điểm của phương pháp này là thực hiện nhanh chóng, ít gây chảy máu do nhiệt từ vòng điện giúp cầm máu ngay lập tức, và chi phí hợp lý.

Khoét chóp bằng dao lạnh

Đây là phương pháp truyền thống, sử dụng dao mổ chuyên dụng để cắt bỏ phần mô cổ tử cung. Phương pháp này cho phép lấy được mẫu mô có bờ rìa không bị tổn thương do nhiệt, giúp việc đánh giá giải phẫu bệnh chính xác hơn. Tuy nhiên, khoét chóp bằng dao lạnh thường có nguy cơ chảy máu cao hơn và đòi hỏi bác sĩ phải có tay nghề cao.

Quy trình khoét chóp cổ tử cung

Quy trình thực hiện thủ thuật thường diễn ra trong khoảng 30 - 60 phút và bao gồm các bước chính sau:

• Chuẩn bị: Người bệnh được tư vấn kỹ về thủ thuật, các nguy cơ có thể xảy ra. Bạn cần thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông. Thủ thuật thường được lên lịch thực hiện sau khi sạch kinh và bạn có thể được yêu cầu nhịn ăn vài giờ trước đó.

• Gây tê hoặc gây mê: Tùy thuộc vào phương pháp và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể gây tê tại chỗ ở cổ tử cung hoặc gây mê toàn thân nhẹ để bạn không cảm thấy đau đớn.

• Thực hiện thủ thuật: Bạn sẽ nằm ở tư thế khám phụ khoa. Bác sĩ sẽ đặt mỏ vịt vào âm đạo để bộc lộ rõ cổ tử cung, sau đó sử dụng LEEP hoặc dao lạnh để cắt bỏ phần mô hình chóp.

• Cầm máu và kết thúc: Sau khi lấy mô, bác sĩ sẽ tiến hành cầm máu tại vị trí cắt. Mẫu mô được bảo quản và gửi đi xét nghiệm mô bệnh học. Bạn sẽ được theo dõi tại khu vực hồi sức trong vài giờ trước khi có thể ra về.

Nguy cơ xảy ra sau khoét chóp cổ tử cung

Mặc dù là một thủ thuật tương đối an toàn, khoét chóp vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ và biến chứng. Các biến chứng tức thì có thể gặp là chảy máu nhiều, nhiễm trùng với các triệu chứng như sốt, đau bụng dưới, dịch âm đạo có mùi hôi.

Về lâu dài, một số phụ nữ có thể gặp phải các biến chứng muộn như hẹp lỗ cổ tử cung, gây đau bụng khi hành kinh hoặc khó thụ thai. Một nguy cơ khác là suy yếu cổ tử cung (hở eo tử cung), làm tăng nhẹ nguy cơ sảy thai hoặc sinh non trong những lần mang thai sau này. Do đó, việc tái khám định kỳ là vô cùng quan trọng để theo dõi và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Chăm sóc sau khoét chóp cổ tử cung

Để đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi và giảm thiểu nguy cơ biến chứng, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chăm sóc của bác sĩ. Sau điều trị tổn thương tiền ung thư, người bệnh vẫn cần được tầm soát ung thư cổ tử cung lâu dài bằng xét nghiệm HPV và/hoặc tế bào học theo hướng dẫn của bác sĩ; không nên ngừng tầm soát chỉ vì vết thương đã lành.

• Nghỉ ngơi hợp lý trong vài ngày đầu, tránh làm việc nặng.

• Có thể xuất hiện dịch tiết âm đạo màu nâu sẫm hoặc ra máu nhẹ trong khoảng 2 - 4 tuần, đây là hiện tượng bình thường.

• Tuyệt đối không thụt rửa âm đạo, không sử dụng tampon, và kiêng quan hệ tình dục trong ít nhất 4 - 6 tuần hoặc cho đến khi có chỉ định của bác sĩ.

• Tái khám theo lịch hẹn để kiểm tra sự lành thương và nhận kết quả giải phẫu bệnh.

• Liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu bất thường như: Chảy máu đỏ tươi lượng nhiều, sốt cao, đau bụng dữ dội, hoặc dịch âm đạo có mùi hôi.

Khoét chóp cổ tử cung là thủ thuật có vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị một số tổn thương tiền ung thư cổ tử cung. Việc thực hiện thủ thuật cần dựa trên kết quả thăm khám và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Sau thủ thuật, người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn chăm sóc, tái khám đúng lịch và tiếp tục tầm soát theo khuyến cáo để theo dõi sức khỏe cổ tử cung, phát hiện sớm những bất thường nếu có.