Trứng rụng siêu âm có thấy không? Lời giải đáp từ chuyên gia

Siêu âm canh trứng là một phương pháp hỗ trợ sinh sản phổ biến, giúp theo dõi sự phát triển của nang noãn và dự đoán ngày rụng trứng. Tuy nhiên, việc "nhìn thấy" chính xác khoảnh khắc trứng rụng lại là một câu chuyện khác, đòi hỏi sự phân tích tinh tế từ các bác sĩ chuyên khoa.

Trứng rụng siêu âm có thấy không?

Câu trả lời trực tiếp là không. Siêu âm không thể ghi lại được chính xác khoảnh khắc nang trứng vỡ ra và giải phóng noãn (trứng). Quá trình này diễn ra rất nhanh và tế bào trứng có kích thước siêu nhỏ, không thể quan sát được bằng các phương pháp siêu âm thông thường qua ngả bụng hay đầu dò âm đạo.

Thay vào đó, siêu âm là một công cụ vô cùng giá trị để theo dõi các dấu hiệu gián tiếp trước và sau khi quá trình rụng trứng diễn ra. Bác sĩ sẽ dựa vào một chuỗi các hình ảnh thu được qua nhiều lần siêu âm trong một chu kỳ để suy luận và đưa ra kết luận về thời điểm rụng trứng đã hoặc sắp xảy ra. Đây được gọi là kỹ thuật siêu âm theo dõi sự phát triển nang noãn hay siêu âm canh trứng.

Bác sĩ dựa vào những chỉ số nào để đánh giá thời điểm rụng trứng?

Để đưa ra chẩn đoán chính xác nhất, bác sĩ không chỉ dựa vào một dấu hiệu duy nhất mà sẽ kết hợp phân tích nhiều yếu tố thay đổi trong suốt chu kỳ kinh nguyệt của người phụ nữ.

Kích thước nang trứng

Đây là chỉ số quan trọng hàng đầu. Vào đầu chu kỳ, buồng trứng có nhiều nang noãn nhỏ. Dưới tác động của nội tiết tố, một nang sẽ phát triển vượt trội hơn cả, được gọi là nang trội.

Bác sĩ sẽ theo dõi sự phát triển của nang trội này. Khi nang đạt đến một kích thước nhất định, thường là từ 18mm đến 28mm, nó được xem là đã trưởng thành và sẵn sàng cho việc rụng trứng. Việc theo dõi kích thước nang giúp dự đoán khá chính xác khoảng thời gian trứng sắp rụng.

Sự thay đổi của nang sau khi rụng trứng

Đây là dấu hiệu xác nhận trứng đã rụng. Sau khi giải phóng noãn, nang trứng sẽ xẹp lại, không còn là một cấu trúc căng tròn, thành mỏng như trước. Hình ảnh trên siêu âm sẽ cho thấy một cấu trúc có bờ không đều, méo mó, và có thể có ít dịch bên trong.

Cấu trúc này sau đó sẽ phát triển thành hoàng thể, có nhiệm vụ sản xuất progesterone để chuẩn bị cho niêm mạc tử cung đón hợp tử làm tổ. Trên siêu âm Doppler màu, hoàng thể thường có hình ảnh vòng lửa (ring of fire) do sự tăng sinh mạch máu, một dấu hiệu hỗ trợ cho thấy nang đã chuyển sang giai đoạn hoàng thể sau rụng trứng.

Độ dày và đặc điểm niêm mạc tử cung

Niêm mạc tử cung (nội mạc tử cung) cũng thay đổi theo chu kỳ dưới ảnh hưởng của nội tiết tố và là một chỉ số quan trọng. Trước khi rụng trứng, estrogen làm niêm mạc dày lên. Gần thời điểm rụng trứng, niêm mạc thường có hình ảnh 3 lá (trilaminar pattern) hay hình "hạt cà phê" đặc trưng trên siêu âm.

Sau khi trứng rụng, progesterone do hoàng thể tiết ra sẽ làm niêm mạc dày hơn, tăng âm (sáng hơn trên hình ảnh siêu âm) và mất đi hình ảnh 3 lá. Sự thay đổi này cho thấy niêm mạc đã sẵn sàng cho sự làm tổ của phôi thai.

Dịch tự do vùng chậu và các dấu hiệu hỗ trợ khác

Khi nang trứng vỡ, một lượng nhỏ dịch bên trong nang sẽ thoát ra ngoài và chảy vào ổ bụng. Lượng dịch này thường đọng lại ở vị trí thấp nhất là túi cùng Douglas, phía sau tử cung.

Việc phát hiện có một lớp dịch mỏng ở túi cùng trên siêu âm là một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy sự rụng trứng vừa mới xảy ra. Đây là một trong những bằng chứng xác thực nhất mà bác sĩ dùng để khẳng định sự kiện rụng trứng.

Siêu âm chưa thấy trứng rụng có nghĩa là không rụng trứng đúng không?

Không hoàn toàn đúng. Nếu một lần siêu âm chưa thấy các dấu hiệu của việc rụng trứng, có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau chứ không thể kết luận ngay là bạn không rụng trứng.

Một khả năng là thời điểm rụng trứng của bạn chưa tới. Nang trứng có thể cần thêm vài ngày nữa để đạt được kích thước lý tưởng. Chu kỳ của mỗi người là khác nhau, và việc rụng trứng có thể đến sớm hơn hoặc muộn hơn so với dự kiến.

Cũng có thể trứng đã rụng nhưng các dấu hiệu gián tiếp như nang xẹp hay dịch túi cùng còn quá kín đáo và chưa thể hiện rõ ràng trên hình ảnh siêu âm ngay lập tức. Đó là lý do tại sao việc siêu âm cần được thực hiện lặp lại theo lịch hẹn của bác sĩ.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu của một chu kỳ không rụng trứng, thường gặp ở những phụ nữ có rối loạn kinh nguyệt hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Cần theo dõi thêm và thăm khám chuyên sâu để có kết luận chính xác.

Khi nào nên đi khám nếu theo dõi mãi không thấy trứng rụng?

Việc theo dõi nang noãn đôi khi đòi hỏi sự kiên nhẫn. Tuy nhiên, nếu bạn gặp phải những tình huống sau đây, hãy chủ động đi khám tại các cơ sở y tế chuyên về sản phụ khoa hoặc hỗ trợ sinh sản để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời:

• Bạn đã được theo dõi qua nhiều chu kỳ nhưng bác sĩ vẫn nghi ngờ có rối loạn hoặc không rụng trứng.

• Chu kỳ kinh nguyệt của bạn rất không đều: Quá dài (trên 35 ngày), quá ngắn (dưới 21 ngày) hoặc bạn bị mất kinh trong nhiều tháng.

• Vợ chồng bạn đã cố gắng có con tự nhiên trong hơn một năm (12 tháng nếu người vợ dưới 35 tuổi hoặc 6 tháng nếu người vợ từ 35 tuổi trở lên) mà chưa thành công.

• Bạn có các triệu chứng khác đi kèm như rậm lông, mụn trứng cá nặng, béo phì, đau vùng chậu bất thường.

Hành trình tìm con có thể cần sự kiên nhẫn và hỗ trợ từ y khoa. Việc hiểu đúng về việc trứng rụng siêu âm có thấy không, giá trị của siêu âm canh trứng sẽ giúp các cặp đôi có kế hoạch phù hợp và giảm bớt lo âu không cần thiết. Hãy luôn trao đổi cởi mở với bác sĩ để nhận được sự tư vấn tốt nhất cho trường hợp của mình.