Trẻ sơ sinh bị sặc nước khi tắm có nguy hiểm không? Cách xử trí an toàn

Tắm cho trẻ là hoạt động quen thuộc nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ nếu trẻ bị trượt, úp mặt xuống nước hoặc nước bất ngờ vào mũi, miệng. Trẻ nhỏ còn hạn chế khả năng kiểm soát đầu và cổ, vì vậy chỉ cần mũi và miệng bị ngập trong nước cũng có thể gây cản trở hô hấp. Người chăm sóc cần nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường để xử trí phù hợp.

Trẻ sơ sinh bị sặc nước khi tắm có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào mức độ nước ảnh hưởng đến đường thở và hô hấp của trẻ. Một ít nước vào miệng có thể khiến trẻ ho rồi nhanh chóng hồi phục. Tuy nhiên, nếu trẻ hít nước vào đường thở và xuất hiện suy hô hấp, tình trạng thiếu oxy có thể xảy ra và cần được xử trí kịp thời.

Trẻ sơ sinh đặc biệt dễ gặp nguy hiểm trong môi trường nước do khả năng vận động và kiểm soát đầu, cổ còn hạn chế. Trẻ có thể gặp sự cố ngay cả khi nước trong chậu khá nông. Vì vậy, người lớn cần giám sát liên tục và luôn giữ trẻ trong tầm tay trong suốt thời gian tắm.

Một số biểu hiện cần chú ý sau khi trẻ bị nước vào mũi hoặc miệng gồm:

• Ho hoặc sặc kéo dài;
• Thở nhanh, khó thở hoặc có dấu hiệu gắng sức khi thở;
• Môi hoặc da tím tái;
• Lờ đờ, phản ứng kém hoặc khó đánh thức;
• Bú kém bất thường;
• Không thở hoặc chỉ thở ngáp.

Nếu trẻ xuất hiện khó thở, tím tái, giảm phản ứng hoặc không thở bình thường, đây là tình trạng cấp cứu và cần xử trí ngay.

Cách xử trí khi trẻ sơ sinh bị sặc nước khi tắm

Khi xảy ra sự cố, mục tiêu quan trọng nhất là nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước, đánh giá khả năng thở và duy trì hô hấp nếu cần.

Đưa trẻ ra khỏi nước và đánh giá tình trạng

Ngay lập tức đưa trẻ ra khỏi chậu tắm và đặt trẻ trên bề mặt chắc, an toàn. Lau khô nhanh để hạn chế mất nhiệt, đồng thời kiểm tra xem trẻ có phản ứng và có thở bình thường hay không.

Nếu trẻ vẫn tỉnh, khóc được và thở bình thường sau một đợt ho ngắn, cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi sát. Không cần thực hiện các thao tác nhằm cố “đẩy nước ra ngoài” khi trẻ đang tự thở tốt.

Nếu trẻ không thở bình thường, cần cấp cứu ngay

Nếu trẻ không phản ứng, không thở hoặc chỉ thở ngáp, cần gọi cấp cứu ngay và tiến hành hồi sức tim phổi theo kỹ thuật dành cho trẻ sơ sinh nếu người chăm sóc đã được huấn luyện.

Trong tình huống liên quan đến đuối nước, thổi ngạt kết hợp ép ngực đặc biệt quan trọng vì thiếu oxy thường là nguyên nhân chính dẫn đến ngừng tim. Người đã được đào tạo sơ cứu nên thực hiện hồi sức theo hướng dẫn phù hợp cho trẻ sơ sinh và tiếp tục cho đến khi trẻ có dấu hiệu hồi phục hoặc nhân viên y tế tiếp nhận.

Không trì hoãn việc đánh giá hô hấp hoặc hồi sức để dốc ngược, rung lắc hay tìm cách làm nước chảy ra khỏi cơ thể trẻ.

Không vỗ lưng hoặc ấn ngực chỉ để lấy nước ra

Vỗ lưng và ấn ngực là những kỹ thuật được sử dụng trong xử trí dị vật đường thở ở trẻ sơ sinh trong một số tình huống, không phải thao tác mặc định khi trẻ vừa bị sặc nước.

Không nên dùng miệng hút mạnh mũi hoặc miệng trẻ, dốc ngược, bế xốc hoặc rung lắc trẻ chỉ nhằm mục đích làm nước chảy ra ngoài. Những thao tác này có thể làm chậm việc đánh giá và hỗ trợ hô hấp khi cần.

Nếu nhìn thấy dị vật rõ ràng trong miệng và có thể lấy ra dễ dàng, người chăm sóc có thể loại bỏ. Không dùng ngón tay móc mù trong miệng vì có thể đẩy dị vật vào sâu hơn.

Sau khi trẻ sặc nước cần theo dõi dấu hiệu nào?

Ngay cả khi trẻ nhanh chóng hồng hào và thở bình thường trở lại, cha mẹ vẫn nên tiếp tục theo dõi tình trạng hô hấp và phản ứng của trẻ.

Cần đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện:

• Ho kéo dài hoặc tăng dần;
• Thở nhanh, khó thở hoặc co kéo lồng ngực;
• Khò khè hoặc xuất hiện tiếng thở bất thường;
• Bú kém rõ rệt;
• Nôn nhiều;
• Lừ đừ, ngủ nhiều bất thường hoặc phản ứng khác thường.

Nếu trẻ từng bất tỉnh, ngừng thở, tím tái hoặc cần hồi sức sau khi bị ngập nước, cần được nhân viên y tế đánh giá ngay cả khi sau đó có vẻ đã hồi phục.

Không nên dựa vào việc trẻ đã ho hoặc nước đã chảy ra ngoài để kết luận trẻ hoàn toàn ổn. Nếu xuất hiện dấu hiệu suy hô hấp hoặc giảm ý thức, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Làm sao phòng tránh trẻ bị sặc nước khi tắm?

Phòng ngừa là biện pháp quan trọng nhất vì tai nạn liên quan đến nước có thể xảy ra nhanh và đôi khi gần như không gây tiếng động. Không nên để trẻ sơ sinh một mình trong bồn hoặc chậu tắm, dù chỉ trong thời gian rất ngắn.

Cha mẹ và người chăm sóc nên lưu ý:

• Chuẩn bị khăn, quần áo, tã và các vật dụng cần thiết trước khi bắt đầu tắm.
• Luôn giữ trẻ trong tầm tay và duy trì sự chú ý liên tục.
• Dùng một tay hỗ trợ đầu, cổ và thân trên của trẻ khi tắm.
• Giữ đầu và mặt trẻ cao hơn mặt nước.
• Không giao trẻ nhỏ cho anh chị lớn giám sát khi đang tắm.
• Không phụ thuộc vào ghế hoặc vòng hỗ trợ tắm để thay thế sự giám sát của người lớn.
• Nếu cần rời khỏi khu vực tắm, hãy đưa trẻ ra khỏi nước và mang theo.
• Kiểm tra nhiệt độ nước bằng cổ tay hoặc khuỷu tay, bảo đảm nước ấm nhưng không nóng.
• Xả hết nước khỏi chậu ngay sau khi sử dụng.

Trẻ sơ sinh bị sặc nước khi tắm có thể chỉ ho thoáng qua nhưng cũng có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp nếu nước đi vào đường thở. Cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước, đánh giá khả năng thở và phản ứng, đồng thời gọi cấp cứu và thực hiện hồi sức đúng kỹ thuật nếu trẻ không thở bình thường. Giám sát liên tục trong suốt thời gian tắm là biện pháp quan trọng để hạn chế sự cố.