Trẻ sơ sinh là từ mấy tháng đến mấy tháng? Giải đáp chi tiết

Những ngày đầu đời của trẻ luôn là giai đoạn chứa đựng nhiều thay đổi. Bé vừa rời môi trường tử cung để bắt đầu thích nghi với thế giới bên ngoài. Đó cũng là lý do cha mẹ thường lo lắng không biết cách chăm sóc, theo dõi sức khỏe và nhận diện những biểu hiện bình thường của trẻ. Hiểu rõ từng giai đoạn phát triển sẽ giúp cha mẹ tự tin hơn khi nuôi dưỡng bé. Đây chính là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bé trong những năm đầu đời.

Trẻ sơ sinh là từ mấy tháng đến mấy tháng tuổi?

Về mặt định nghĩa, trẻ sơ sinh là trẻ trong khoảng thời gian từ lúc chào đời cho đến khi đủ 28 ngày tuổi. Đây là giai đoạn mà các cơ quan trong cơ thể bé còn rất non nớt và cần được chăm sóc đặc biệt. Từ sau ngày thứ 28 trở đi, bé được xếp vào nhóm nhũ nhi, nghĩa là trẻ dưới 12 tháng tuổi.

Việc hiểu đúng khoảng thời gian này rất quan trọng vì nhu cầu dinh dưỡng, giấc ngủ, khả năng đề kháng và cách theo dõi sức khỏe của trẻ sơ sinh hoàn toàn khác so với các giai đoạn tiếp theo. Nhiều biểu hiện như vàng da sinh lý, ngủ nhiều, bú ít trong vài ngày đầu hay hay giật mình đều là những hiện tượng bình thường ở trẻ 0 đến 28 ngày. Tuy nhiên khi cha mẹ không hiểu rõ định nghĩa trẻ sơ sinh, đôi khi những biểu hiện bình thường lại khiến bạn lo lắng quá mức hoặc ngược lại, dễ bỏ qua những dấu hiệu bất thường.

Trong tháng đầu đời, trẻ phải học cách thở, giữ thân nhiệt, tiêu hóa sữa và thích nghi với môi trường hoàn toàn khác biệt. Đây cũng là thời điểm nhiều vấn đề sức khỏe có thể xuất hiện. Vì vậy việc nắm rõ mốc tuổi này giúp cha mẹ chăm sóc bé đúng cách và có phản ứng phù hợp trong từng tình huống.

Những đặc điểm nổi bật ở trẻ sơ sinh

Giai đoạn sơ sinh mang những đặc điểm rất riêng mà chỉ xuất hiện trong 28 ngày đầu đời. Dù bé có thể sinh đủ tháng hoặc thiếu tháng, mỗi nhóm đều có những dấu hiệu đặc trưng cần được cha mẹ hiểu rõ. Điều này giúp bạn nhận biết đâu là dấu hiệu bình thường và đâu là biểu hiện cần được theo dõi kỹ hơn.

Trẻ sơ sinh đủ tháng

Trẻ đủ tháng là trẻ chào đời trong khoảng từ tuần 37 đến tuần 42 của thai kỳ. Đây là nhóm trẻ có sự phát triển hoàn chỉnh hơn so với trẻ sinh non. Về cân nặng, trẻ đủ tháng thường nặng từ 2,5 đến 4 kg. Làn da của bé hồng hào và có khả năng giữ nhiệt khá tốt. Một số bé có thể còn lớp bã trắng trên da, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường và sẽ biến mất trong những ngày đầu sau sinh.

Trẻ đủ tháng có một số phản xạ nguyên thủy như phản xạ bú, phản xạ nắm, phản xạ tìm vú mẹ và phản xạ giật mình. Các phản xạ này giúp bé sống sót và thích nghi trong giai đoạn đầu đời. Ngoài ra trẻ ngủ rất nhiều. Thời gian ngủ trung bình dao động từ 16 đến 20 giờ mỗi ngày. Bé chỉ thức chủ yếu để bú hoặc khi cảm thấy không thoải mái. Đối với nhiều cha mẹ đây có thể là điều bất ngờ nhưng ngủ nhiều là yếu tố cần thiết giúp bé phát triển não bộ.

Hệ tiêu hóa của trẻ đủ tháng vẫn còn non nớt. Bé dễ bị nôn trớ trong những tuần đầu vì van dạ dày chưa hoạt động trơn tru. Những biểu hiện này phần lớn đều bình thường và sẽ cải thiện dần theo thời gian. Dù vậy cha mẹ vẫn cần quan sát kỹ vì nếu nôn nhiều hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường thì cần đưa bé đến cơ sở y tế.

Trẻ sơ sinh thiếu tháng

Trẻ sinh non chào đời trước tuần thứ 37 của thai kỳ. Do chưa hoàn thiện đầy đủ trong bụng mẹ nên trẻ sinh non có nhiều đặc điểm đặc trưng khiến cha mẹ cần lưu ý hơn. Về ngoại hình trẻ thường nhẹ cân hơn mức trung bình. Da của bé mỏng và dễ bị mất nhiệt. Điều này khiến trẻ sinh non có nguy cơ cao bị hạ thân nhiệt nếu không được giữ ấm đúng cách.

Hệ hô hấp của trẻ sinh non hoạt động chưa ổn định. Bé có thể thở nhanh hơn bình thường và đôi khi kém linh hoạt trong việc phối hợp bú đúng cách. Khả năng tiêu hóa của trẻ sinh non cũng yếu hơn. Bé dễ gặp tình trạng đầy bụng và bú kém. Vì vậy việc cho bú cần được điều chỉnh dựa theo khả năng của từng bé.

Ngoài ra hệ miễn dịch của trẻ sinh non chưa phát triển đầy đủ. Trẻ dễ bị nhiễm khuẩn và cần được theo dõi sát sao trong thời gian đầu. Tuy nhiên điều này không có nghĩa rằng cha mẹ phải quá lo lắng. Khi được chăm sóc đúng hướng, trẻ sinh non vẫn có thể phát triển khỏe mạnh và bắt kịp trẻ đủ tháng trong những năm sau đó.

Những lưu ý quan trọng khi chăm trẻ sơ sinh

Giai đoạn 28 ngày đầu đời là thời điểm rất quan trọng. Cách chăm sóc của cha mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ. Những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn chăm bé an toàn và hiệu quả hơn.

Dinh dưỡng và bú mẹ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất cho trẻ sơ sinh. Trong những ngày đầu, sữa non chứa nhiều kháng thể và dưỡng chất giúp bé chống lại các tác nhân gây bệnh. Bé cần được bú theo nhu cầu. Khi bé đói, bé sẽ có những biểu hiện như quay đầu tìm vú, mút tay hoặc phát ra những tiếng rên nhỏ. Cha mẹ không nên ép bé bú khi bé không có nhu cầu. Một dấu hiệu bé đã bú đủ là bé tự nhả vú mẹ và cơ thể bé trở nên thả lỏng.

Trẻ sơ sinh thường bú nhiều cữ trong ngày. Khoảng cách giữa các lần bú có thể không đều. Điều này là hoàn toàn bình thường. Bé cần thời gian để điều chỉnh những nhịp sinh học đầu tiên của mình.

Giữ ấm và theo dõi thân nhiệt

Trẻ sơ sinh rất dễ bị lạnh. Khả năng tự điều hòa thân nhiệt của bé còn yếu nên cha mẹ cần theo dõi thường xuyên. Cách kiểm tra đúng là đặt tay lên ngực hoặc lưng bé thay vì kiểm tra tay chân. Tay chân bé có thể lạnh dù thân nhiệt vẫn bình thường. Khi mặc đồ cho bé bạn nên chọn quần áo mềm và giữ ấm hơn người lớn một lớp tùy theo thời tiết.

Cha mẹ cũng cần tránh quấn bé quá chặt. Điều này có thể khiến bé khó thở và không thoải mái khi ngủ. Môi trường ngủ của bé nên kín gió nhưng vẫn thông thoáng để bé dễ thở.

Vệ sinh rốn an toàn

Cuống rốn là vị trí nhạy cảm và dễ nhiễm khuẩn trong những ngày đầu. Cha mẹ cần giữ rốn khô và tránh bôi các chất lạ. Không nên che kín rốn bằng khăn vì có thể gây ẩm và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Rốn sẽ tự khô và rụng trong khoảng từ 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên nếu có các dấu hiệu như rốn đỏ lan rộng, chảy dịch vàng hoặc có mùi, cha mẹ nên đưa bé đi khám ngay.

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều phần vì đây là giai đoạn não bộ phát triển mạnh mẽ. Bé không có thói quen ngày và đêm như người lớn. Điều này có thể khiến cha mẹ hơi mệt mỏi trong thời gian đầu nhưng sẽ cải thiện theo thời gian. Để bé ngủ an toàn, bạn nên đặt bé nằm ngửa trên nệm phẳng. Không đặt gối mềm, chăn dày hoặc thú bông gần đầu bé để tránh nguy cơ ngạt thở.

Những dấu hiệu bất thường cần đưa trẻ đi khám

Trẻ sơ sinh cần được theo dõi sát sao vì nhiều vấn đề sức khỏe có thể tiến triển nhanh. Những dấu hiệu cha mẹ cần chú ý gồm bú ít hoặc bỏ bú, thở nhanh, co lõm lồng ngực, sốt, vàng da đậm, ngủ li bì hoặc khó đánh thức. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.

Qua những thông tin trên bạn đã hiểu rõ trẻ sơ sinh là từ mấy tháng đến mấy tháng và những đặc điểm quan trọng của giai đoạn 0 đến 28 ngày đầu đời. Đây là giai đoạn nhạy cảm nên bé cần sự chăm sóc cẩn thận và sự quan sát kỹ lưỡng từ cha mẹ. Khi hiểu đúng đặc điểm sinh lý và nhu cầu của trẻ, cha mẹ sẽ tự tin hơn và dễ dàng đồng hành cùng bé trong những bước phát triển đầu tiên. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm sẽ giúp hạn chế các nguy cơ và bảo đảm an toàn cho bé.