Tiêm vắc xin cúm bao lâu thì có tác dụng? Cần lưu ý gì?

Tuy nhiên, vắc xin cúm không tạo ra sự bảo vệ ngay sau khi tiêm. Vậy tiêm vắc xin cúm bao lâu thì có tác dụng? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về thời gian cần thiết để vắc xin phát huy tác dụng và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ của vắc xin.

Tiêm vắc xin cúm bao lâu thì có tác dụng?

Sau khi tiêm vắc xin cúm, cơ thể cần khoảng 2 tuần để tạo ra đủ kháng thể chống lại virus cúm.

Vì cúm là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan nhanh và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, việc tiêm phòng đúng thời điểm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Thời điểm tiêm vắc xin cúm hợp lý

Thời điểm tiêm vắc xin cúm nên được lựa chọn dựa trên mùa lưu hành cúm tại từng khu vực. Ở Bắc bán cầu, cúm mùa thường gia tăng từ khoảng tháng 10 đến tháng 3 năm sau; trong khi ở Nam bán cầu, cúm thường tăng từ khoảng tháng 4 đến tháng 9. Do đó, thời điểm tiêm chủng nên trước giai đoạn virus cúm bắt đầu lưu hành mạnh. Ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có nước ta, virus cúm có thể lưu hành quanh năm hoặc xuất hiện nhiều đợt gia tăng trong năm.

Hiệu quả bảo vệ và thời gian duy trì miễn dịch

Khả năng bảo vệ của vắc xin cúm có thể suy giảm theo thời gian với mức độ khác nhau tùy thuộc vào tuổi, tình trạng sức khỏe, đáp ứng miễn dịch của từng người. Bên cạnh đó, virus cúm liên tục biến đổi về đặc tính kháng nguyên. Vì vậy mà hằng năm, Tổ chức Y tế thế giới WHO đánh giá và đưa ra khuyến nghị về thành phần vắc xin mỗi 2 lần/năm, cho mùa cúm ở Bắc bán cầu và Nam bán cầu, thành phần vắc xin sẽ được cập nhật khi cần thiết để phù hợp hơn với các virus cúm dự kiến lưu hành.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của vắc xin cúm

Dưới đây là những yếu tố chính có thể tác động đến khả năng bảo vệ của vắc xin cúm.

• Tuổi: Tuổi là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch và hiệu quả bảo vệ của vắc xin cúm. Nhìn chung, trẻ nhỏ và người lớn tuổi có thể có đáp ứng miễn dịch khác với người trưởng thành. Đặc biệt, người cao tuổi có thể tạo ra đáp ứng miễn dịch thấp hơn sau tiêm.
• Tình trạng sức khỏe: Tình trạng sức khỏe tổng thể của một người có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả của vắc xin cúm. Những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc bệnh lý nền thường có phản ứng miễn dịch kém hơn với vắc xin, nhưng vẫn được khuyến cáo tiêm để giảm nguy cơ mắc cúm nặng.
• Loại vắc xin: Hiện nay, có nhiều loại vắc xin cúm khác nhau, và mỗi loại có thể có mức độ hiệu quả khác nhau tùy vào đối tượng sử dụng.
• Sự phù hợp giữa vắc xin và chủng virus cúm đang lưu hành: Vắc xin cúm được sản xuất hàng năm dựa trên dự đoán về các chủng virus cúm có khả năng lưu hành trong mùa cúm sắp tới. Hiệu quả của vắc xin phụ thuộc vào mức độ tương đồng giữa các chủng virus trong vắc xin và virus thực tế gây bệnh.

Những đối tượng cần ưu tiên tiêm phòng vắc xin cúm

Vắc xin cúm được khuyến nghị rộng rãi để phòng ngừa cúm mùa, đặc biệt quan trọng đối với những nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh nặng hoặc gặp biến chứng khi nhiễm virus cúm.

• Người từ 65 tuổi trở lên: Hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác khiến họ dễ mắc cúm nặng và gặp biến chứng như viêm phổi hoặc suy hô hấp.
• Người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch: Cúm có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh lý sẵn có, làm tăng nguy cơ nhập viện.
• Phụ nữ mang thai: Tiêm vắc xin cúm trong thai kỳ giúp bảo vệ người mẹ và tạo kháng thể truyền qua nhau thai, góp phần bảo vệ trẻ trong những tháng đầu sau sinh.
• Trẻ nhỏ: Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ cao gặp biến chứng do cúm, bao gồm viêm tai giữa, biến chứng đường hô hấp và một số biến chứng thần kinh hoặc tim mạch. Trẻ dưới 6 tháng tuổi có nguy cơ đặc biệt cao nhưng chưa đủ tuổi để tiêm vắc xin cúm, do đó việc tiêm phòng cho phụ nữ trong thai kỳ và những người chăm sóc trẻ có vai trò quan trọng.

Lưu ý quan trọng sau khi tiêm vắc xin cúm

Theo dõi phản ứng sau tiêm:

• Sau khi tiêm, nên ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để được theo dõi và xử trí kịp thời nếu xảy ra phản ứng cấp tính. Phản vệ sau tiêm vắc xin là tình trạng hiếm gặp nhưng cần được nhận biết và điều trị ngay.
• Tại nhà, tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe trong 24 - 48 giờ đầu để phát hiện dấu hiệu bất thường.

Phản ứng thường gặp sau tiêm:

• Tại chỗ tiêm: Đau, đỏ, sưng nhẹ.
• Toàn thân: Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, buồn nôn.

Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?

Cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ phản ứng dị ứng nặng như:

• Khó thở, khò khè hoặc cảm giác nghẹn ở họng.
• Sưng nhanh ở môi, mặt, lưỡi.
• Phát ban hoặc mày đay lan rộng kèm theo các triệu chứng toàn thân.
• Chóng mặt nhiều, choáng hoặc ngất.

Chế độ sinh hoạt sau tiêm:

• Nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh 1 - 2 ngày.
• Uống đủ nước, ăn uống đầy đủ, tránh rượu bia và chất kích thích trong 24 giờ.

Những điều không nên làm:

• Không tự ý sử dụng thuốc giảm đau hoặc hạ sốt để phòng ngừa phản ứng sau tiêm. Nếu xuất hiện sốt, đau hoặc khó chịu, có thể trao đổi với nhân viên y tế về việc sử dụng thuốc phù hợp.
• Không cần chườm nóng hoặc chườm lạnh thường quy tại vị trí tiêm.

Lưu ý cho đối tượng nhạy cảm:

• Phụ nữ mang thai: Vắc xin cúm có thể được sử dụng trong thai kỳ và được CDC/ACOG khuyến nghị ở bất kỳ tam cá nguyệt nào. Tiêm phòng giúp giảm nguy cơ mắc cúm nặng ở người mẹ và có thể giúp truyền kháng thể cho trẻ qua nhau thai.
• Người có bệnh mãn tính: Đây là nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng do cúm và đặc biệt được khuyến nghị tiêm phòng. Cần thông báo đầy đủ cho nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe và các thuốc đang sử dụng để được tư vấn phù hợp.

Tóm lại, việc tiêm vắc xin cúm là một biện pháp phòng ngừa cúm mùa hiệu quả, đặc biệt là đối với những người có nguy cơ cao. Hiểu rõ về thời gian vắc xin phát huy tác dụng và những yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là một trong những địa điểm uy tín cung cấp dịch vụ tiêm chủng cho cả người lớn và trẻ em. Trung tâm thường xuyên cập nhật các loại vắc xin phòng bệnh, bao gồm vắc xin cúm và nhiều loại vắc xin khác. Dịch vụ tại đây được đánh giá cao nhờ đội ngũ y bác sĩ chuyên nghiệp, quy trình tiêm chủng an toàn và nguồn vắc xin đảm bảo chất lượng. Để biết chính xác về các loại vắc xin cúm hiện có tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, bạn nên liên hệ trực tiếp với trung tâm qua số điện thoại hoặc website để được tư vấn cụ thể.

Xem thêm:

• Vắc xin tiêm phòng cúm có tác dụng bao lâu?
• Vắc xin cúm giá bao nhiêu? Những lưu ý quan trọng khi tiêm
• Vắc xin cúm của nước nào tốt nhất? Những điều bạn cần biết