Tiêm vắc xin cúm cho người bệnh tim: Những điều cần biết

Người mắc bệnh tim mạch có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng hơn khi mắc cúm so với người khỏe mạnh. Nhiễm cúm không chỉ gây sốt, ho, mệt mỏi mà còn có thể làm tăng gánh nặng cho tim, khiến bệnh tim sẵn có trở nên khó kiểm soát. Vì vậy, tiêm vắc xin cúm cho người mắc bệnh tim là một trong những biện pháp phòng bệnh được các chuyên gia y tế khuyến nghị, bên cạnh việc tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh.

Có nên tiêm vắc xin cúm cho người bệnh tim không?

Có. Người mắc bệnh tim mạch nên chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm nếu không có chống chỉ định hoặc lý do y tế cần trì hoãn. Đây là biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc cúm, hạn chế bệnh diễn biến nặng và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Vắc xin cúm giúp hệ miễn dịch nhận diện virus cúm và tạo khả năng bảo vệ trước những chủng virus được đưa vào vắc xin. Hiệu quả bảo vệ có thể khác nhau theo mùa, độ tuổi và tình trạng sức khỏe, nhưng tiêm phòng vẫn là biện pháp dự phòng quan trọng.

Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ tim mạch hoặc nhân viên y tế để lựa chọn loại vắc xin phù hợp, đặc biệt khi đang điều trị bằng nhiều loại thuốc hoặc có bệnh lý phức tạp. Không nên tự ý ngừng thuốc tim mạch chỉ vì chuẩn bị tiêm chủng.

Bệnh cúm có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch

Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Bệnh có thể gây sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ thể và mệt mỏi. Ở người mắc bệnh tim, cúm không đơn thuần là một đợt nhiễm trùng thông thường mà còn có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố tim mạch.

Ngoài ra, nhiễm trùng hô hấp có thể làm nặng thêm những bệnh lý nền như suy tim và bệnh phổi mạn tính. Vì vậy, phòng cúm có ý nghĩa quan trọng trong kế hoạch chăm sóc toàn diện cho người mắc bệnh tim.

Lợi ích của tiêm vắc xin cúm đối với người mắc bệnh tim

Tiêm phòng cúm không chỉ hướng đến việc hạn chế các triệu chứng hô hấp mà còn giúp giảm nguy cơ biến chứng ở nhóm người có bệnh lý tim mạch.

Giảm nguy cơ mắc cúm và bệnh diễn biến nặng

Đối với người mắc bệnh tim, giảm nguy cơ nhiễm cúm và nhập viện do cúm có thể giúp hạn chế những đợt bệnh gây thêm áp lực lên hệ tim mạch.

Hạn chế nguy cơ nhập viện và gián đoạn điều trị

Khi mắc cúm nặng, người bệnh tim có thể cần nhập viện để theo dõi hô hấp, tuần hoàn và điều chỉnh điều trị. Tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc cúm và một số hậu quả nghiêm trọng của bệnh, qua đó góp phần hạn chế nguy cơ phải điều trị nội trú. 

Khi nào người bệnh tim nên hoãn tiêm vắc xin cúm?

Phần lớn người mắc bệnh tim vẫn có thể tiêm vắc xin cúm. Tuy nhiên, việc tiêm chủng cần được đánh giá cẩn thận trong một số tình huống.

• Người đang mắc bệnh cấp tính mức độ vừa hoặc nặng, đặc biệt khi có sốt hoặc tình trạng toàn thân không ổn định, thường được khuyến nghị hoãn tiêm cho đến khi tình trạng bệnh cải thiện. Việc hoãn tiêm nhằm giúp thuận lợi cho đánh giá sức khỏe và tránh nhầm lẫn giữa triệu chứng của bệnh đang mắc với phản ứng sau tiêm.
• Người từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với vắc xin cúm hoặc thành phần của vắc xin cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ. Việc có thể tiếp tục tiêm hay không phụ thuộc vào loại vắc xin đã sử dụng, thành phần liên quan và tính chất phản ứng trước đây.
• Người đang có bệnh tim mất ổn định như đau ngực mới xuất hiện hoặc tăng lên, khó thở nhiều, rối loạn nhịp tim có triệu chứng hoặc suy tim đang tiến triển cần được khám và đánh giá trước khi tiêm. Trong những trường hợp này, ưu tiên là xử trí tình trạng cấp tính và xác định thời điểm tiêm phù hợp.
• Người bệnh có tiền sử hội chứng Guillain-Barré trong vòng 6 tuần sau 1 liều vắc xin cúm trước đó cũng nên trao đổi với bác sĩ để cân nhắc lợi ích và nguy cơ.

Lưu ý rằng bệnh tim mạch ổn định, tuổi cao hoặc đang sử dụng thuốc tim mạch không phải là lý do tự động để từ chối tiêm. Người bệnh không nên tự quyết định hoãn tiêm kéo dài mà cần được nhân viên y tế tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể.

Lưu ý trước và sau khi tiêm vắc xin cúm cho người bệnh tim

Để việc tiêm chủng diễn ra an toàn, người bệnh tim cần chuẩn bị đầy đủ thông tin sức khỏe và theo dõi cơ thể sau tiêm.

Trước khi tiêm

Cần chú ý những điều sau:

• Thông báo tiền sử bệnh: Cho nhân viên y tế biết bệnh tim đang mắc, tiền sử nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc các bệnh nền khác.
• Cung cấp thông tin về thuốc: Liệt kê các thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu, thuốc chống kết tập tiểu cầu và thuốc điều trị rối loạn nhịp. Không tự ý ngừng thuốc trước khi tiêm.
• Thông báo tiền sử dị ứng: Nêu rõ các phản ứng nghiêm trọng từng gặp sau tiêm chủng hoặc khi sử dụng thuốc, vắc xin.
• Đánh giá tình trạng hiện tại: Nếu đang sốt, mắc bệnh cấp tính hoặc xuất hiện triệu chứng tim mạch bất thường, hãy trao đổi với nhân viên y tế trước khi tiêm.
• Lựa chọn cơ sở tiêm chủng phù hợp: Ưu tiên cơ sở có quy trình khám sàng lọc, theo dõi sau tiêm và khả năng xử trí phản ứng bất lợi.

Sau khi tiêm

Cần chú ý những điều sau:

• Người bệnh cần ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để được theo dõi phản ứng sớm theo hướng dẫn hiện hành. Khi về nhà, nên tiếp tục quan sát sức khỏe trong những ngày tiếp theo.
• Một số phản ứng thường gặp là đau, đỏ hoặc sưng nhẹ tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ hoặc sốt nhẹ. Những biểu hiện này thường tự cải thiện sau một thời gian ngắn. Người bệnh có thể nghỉ ngơi, uống đủ nước nếu không bị bác sĩ hạn chế dịch và chăm sóc vị trí tiêm theo hướng dẫn.
• Nếu có suy tim và đang được yêu cầu hạn chế lượng dịch uống mỗi ngày, người bệnh cần tiếp tục tuân thủ giới hạn này thay vì cố uống nhiều nước sau tiêm.
• Đặc biệt, cần gọi cấp cứu nếu xuất hiện đau ngực dữ dội hoặc kéo dài, khó thở nghiêm trọng, ngất, méo miệng, yếu liệt đột ngột hoặc khó nói. Nếu có dấu hiệu phản ứng dị ứng nặng như sưng môi, lưỡi, họng, khó thở hoặc choáng, cần được cấp cứu ngay.
• Người bệnh cũng nên duy trì lịch tái khám tim mạch, dùng thuốc đúng chỉ định, ăn uống cân đối, vận động phù hợp với khả năng và giữ vệ sinh cá nhân. Tiêm vắc xin cúm không thay thế các biện pháp chăm sóc sức khỏe này mà bổ sung thêm một lớp bảo vệ.

Tiêm vắc xin cúm cho người bệnh tim là biện pháp phòng bệnh quan trọng, giúp giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế một số biến chứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Người bệnh nên tiêm phòng hằng năm theo khuyến nghị, đồng thời trao đổi với bác sĩ để lựa chọn thời điểm và loại vắc xin phù hợp.