icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Thông lệ đạo là gì? Khi nào trẻ cần thực hiện thủ thuật này?

Phạm Thị Trâm20/11/2026
bac_si_pham_uyen_trinh_fc7f50ef9c
Bác sĩ

Phạm Uyển Trinh

Đã kiểm duyệt nội dung

Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

Xem thêm

Hiện tượng trẻ thường xuyên chảy nước mắt hoặc có dịch tiết khiến nhiều cha mẹ phân vân giữa việc massage tại nhà và thực hiện thông lệ đạo. Khi nào thủ thuật này trở thành lựa chọn bắt buộc để điều trị tắc ống lệ mũi bẩm sinh?

Khi trẻ nhỏ bị chảy nước mắt thường xuyên hoặc có dịch tiết, cha mẹ thường băn khoăn về việc can thiệp y khoa. Vậy thông lệ đạo là gì, khi nào cần thực hiện và cha mẹ nên chăm sóc trẻ như thế nào sau thủ thuật? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Thông lệ đạo là gì?

Thông lệ đạo là thủ thuật y khoa sử dụng một que thông chuyên dụng để mở đường dẫn nước mắt bị tắc nghẽn, giúp nước mắt lưu thông bình thường xuống mũi. Thủ thuật này thường được chỉ định cho trẻ em bị tắc ống lệ mũi bẩm sinh khi các biện pháp massage không hiệu quả hoặc khi trẻ đạt đến độ tuổi can thiệp phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

Tắc ống lệ mũi bẩm sinh thường do màng ngăn chưa thoái triển hoàn toàn tại van Hasner, nằm ở đoạn cuối ống lệ mũi. Ngoài ra, một số trẻ có thể bị hẹp ống lệ hoặc bất thường cấu trúc khác của hệ thống dẫn lệ. Khi đó, nước mắt không thể thoát xuống mũi, gây ra hiện tượng chảy nước mắt liên tục và có thể kèm theo dịch mủ.

Việc sử dụng que thông trong thủ thuật thông lệ đạo nhằm mục đích phá vỡ màng ngăn hoặc mở rộng vùng bị hẹp, tái lập đường dẫn lưu tự nhiên. Trong một số trường hợp tắc nghẽn tái phát, bác sĩ có thể cân nhắc đặt một ống silastic tạm thời để duy trì độ mở của đường dẫn nước mắt.

Thủ thuật thông lệ đạo sử dụng que thông để mở đường dẫn nước mắt bị tắc
Thủ thuật thông lệ đạo sử dụng que thông để mở đường dẫn nước mắt bị tắc

Khi nào trẻ có thể cần thông lệ đạo?

Thời điểm thực hiện thông lệ đạo phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và sự hiện diện của các biến chứng viêm nhiễm. Bác sĩ sẽ đánh giá khả năng tự hồi phục của cơ thể trước khi quyết định can thiệp xâm lấn.

Theo dõi tắc ống lệ mũi bẩm sinh

Trong giai đoạn đầu sau sinh, nhiều trẻ bị tắc ống lệ mũi bẩm sinh có khả năng tự mở mà không cần can thiệp phẫu thuật. Việc theo dõi tự nhiên thường được áp dụng vì màng ngăn ở đầu ống lệ mũi có thể tự tiêu biến theo thời gian. Trong thời gian này, các biện pháp hỗ trợ như massage túi lệ thường được khuyến khích để thúc đẩy quá trình lưu thông.

Cân nhắc can thiệp khi triệu chứng kéo dài hoặc có biến chứng

Phần lớn trẻ bị tắc ống lệ mũi bẩm sinh có thể tự cải thiện trong năm đầu đời. Nếu tình trạng chảy nước mắt, đọng ghèn vẫn kéo dài khi trẻ lớn hơn, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ đánh giá để cân nhắc thông lệ đạo. Thời điểm can thiệp thường được lựa chọn dựa trên tuổi của trẻ, mức độ triệu chứng, đáp ứng với điều trị bảo tồn và nguy cơ biến chứng, thay vì áp dụng một mốc tuổi cố định cho mọi trường hợp. Việc can thiệp trở nên cần thiết khi các triệu chứng kéo dài không thuyên giảm, khiến trẻ khó chịu hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Nếu trẻ thường xuyên chảy nước mắt, đọng ghèn hoặc tái phát viêm kết mạc, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt để đánh giá tình trạng tắc lệ đạo. Trường hợp nghi ngờ viêm túi lệ cấp, đặc biệt khi vùng góc trong mắt sưng, đỏ, đau hoặc trẻ sốt, cần được khám sớm để điều trị nhiễm trùng. Bác sĩ sẽ cân nhắc thời điểm thông lệ đạo sau khi đánh giá tình trạng viêm và nguyên nhân tắc nghẽn.

Thông lệ đạo khác các thủ thuật khác thế nào?

Thông lệ đạo là một thủ thuật điều trị, khác biệt rõ rệt với các phương pháp thăm dò chẩn đoán hoặc các ca phẫu thuật tạo hình phức tạp hơn. Tùy vào mục đích là "tìm nguyên nhân" hay "chữa trị" mà bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật tương ứng.

Bơm rửa đánh giá đường dẫn nước mắt

Bơm rửa hệ thống lệ là kỹ thuật đưa dung dịch qua đường lệ để đánh giá sự thông thoáng và hỗ trợ xác định tình trạng tắc nghẽn. Kết quả bơm rửa giúp bác sĩ định hướng vị trí và mức độ cản trở dòng chảy của nước mắt. Tuy nhiên, kỹ thuật này không tương đương với thông lệ đạo bằng que, vốn nhằm đưa que thông qua vị trí tắc để tái lập đường dẫn lưu.

Thông bằng que và phẫu thuật nối thông

Thông lệ đạo bằng que là thủ thuật can thiệp qua đường tự nhiên của hệ thống dẫn lệ. Tùy độ tuổi, mức độ hợp tác của trẻ và điều kiện thực hiện, bác sĩ có thể lựa chọn gây mê toàn thân hoặc phương pháp vô cảm phù hợp khác. Ở trẻ nhỏ, thủ thuật thường được thực hiện trong phòng mổ để bảo đảm trẻ nằm yên và hạn chế tổn thương đường lệ.

Ngược lại, phẫu thuật nối thông túi lệ - mũi (DCR) tạo một đường dẫn lưu mới giữa túi lệ và khoang mũi. Ở trẻ em, phương pháp này thường dành cho những trường hợp tắc nghẽn phức tạp hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị ít xâm lấn hơn, như thông lệ đạo, đặt ống silicone hoặc nong bóng. Quyết định phẫu thuật phụ thuộc vào nguyên nhân, vị trí tắc và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

Cha mẹ cần chuẩn bị gì trước thủ thuật?

Chuẩn bị kỹ lưỡng trước thủ thuật giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo quy trình diễn ra an toàn cho trẻ. Cha mẹ cần phối hợp chặt chẽ với nhân viên y tế trong việc cung cấp thông tin và tuân thủ chế độ sinh hoạt của trẻ.

Thông tin bệnh sử và thuốc đang dùng

Cha mẹ cần cung cấp chi tiết bệnh sử của trẻ cho bác sĩ, bao gồm tất cả các bệnh lý nền hoặc các lần điều trị trước đó. Đặc biệt, thông tin về tiền sử dị ứng thuốc hoặc dị ứng thực phẩm cần được khai báo chính xác để bác sĩ lựa chọn thuốc gây mê và thuốc hỗ trợ phù hợp.

Ngoài ra, danh sách các loại thuốc trẻ đang sử dụng, kể cả thuốc bôi mắt hay thuốc uống, phải được thông báo đầy đủ. Điều này giúp tránh tương tác thuốc không mong muốn trong quá trình thực hiện thủ thuật và hồi sức sau gây mê.

Hướng dẫn ăn uống và gây mê nếu có

Nếu trẻ cần gây mê toàn thân, cha mẹ phải tuân thủ chính xác hướng dẫn nhịn ăn, nhịn uống của bác sĩ gây mê. Thời gian nhịn phụ thuộc vào loại thức ăn hoặc đồ uống trẻ sử dụng và quy trình của cơ sở y tế. Không tự ý cho trẻ ăn, uống hoặc kéo dài thời gian nhịn ăn ngoài hướng dẫn vì có thể ảnh hưởng đến an toàn gây mê và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Cha mẹ sẽ được nhân viên y tế giải thích rõ về quy trình gây mê, từ lúc khởi mê đến khi trẻ tỉnh lại. Việc hiểu rõ quy trình giúp phụ huynh phối hợp tốt hơn trong việc trấn an trẻ và theo dõi trẻ sau khi ra khỏi phòng thủ thuật.

Cha mẹ cung cấp bệnh sử và danh sách thuốc trẻ đang dùng trước khi thực hiện thủ thuật
Cha mẹ cung cấp bệnh sử và danh sách thuốc trẻ đang dùng trước khi thực hiện thủ thuật

Chăm sóc trẻ sau thông lệ đạo

Sau khi thực hiện thông lệ đạo, trẻ cần được theo dõi sát sao để đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm các phản ứng bất thường. Sự chăm sóc đúng cách tại nhà giúp quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn.

Theo dõi chảy nước mắt và dịch tiết

Cha mẹ cần quan sát mức độ chảy nước mắt của trẻ hàng ngày để xem tình trạng này có giảm dần hay không. Việc ghi chép lại tần suất chảy nước mắt giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ thành công của thủ thuật trong lần tái khám.

Đồng thời, cần chú ý màu sắc và tính chất của dịch tiết từ mắt trẻ. Sau thủ thuật, trẻ có thể còn chảy nước mắt hoặc xuất hiện một ít dịch tiết trong thời gian ngắn. Cha mẹ cần theo dõi diễn tiến và vệ sinh mắt theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu dịch mủ tăng lên, mắt đỏ nhiều, mí mắt hoặc vùng góc trong mắt sưng đau, hoặc trẻ sốt, cần liên hệ cơ sở điều trị để được kiểm tra.

Dấu hiệu cần liên hệ cơ sở điều trị

Hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sưng đỏ bất thường vùng góc trong mắt hoặc mí mắt. Sưng nề kèm theo nóng đỏ là biểu hiện của viêm nhiễm cấp tính cần được xử lý kịp thời.

Cha mẹ cần liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở đã thực hiện thủ thuật nếu trẻ có tình trạng chảy mủ tăng lên, mắt đỏ nhiều, chảy nước mắt không cải thiện hoặc triệu chứng tái phát. Đưa trẻ đi khám ngay nếu vùng góc trong mắt hoặc mí mắt sưng đỏ, đau, đặc biệt khi kèm sốt. Nếu trẻ lừ đừ, khó đánh thức, sưng đỏ lan nhanh quanh mắt hoặc có biểu hiện toàn thân nghiêm trọng, cần đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu.

Theo dõi tình trạng chảy nước mắt và dịch tiết của trẻ sau can thiệp
Theo dõi tình trạng chảy nước mắt và dịch tiết của trẻ sau can thiệp

Nếu thông lệ đạo chưa hiệu quả thì sao?

Trong một số trường hợp, thông lệ đạo có thể không giải quyết triệt để tình trạng tắc nghẽn hoặc bị tái phát sau một thời gian. Khi đó, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá lại để tìm phương án can thiệp phù hợp hơn.

Đánh giá lại nguyên nhân và vị trí tắc

Khi thủ thuật đầu tiên không hiệu quả, bác sĩ sẽ thực hiện các thăm dò sâu hơn để xác định chính xác vị trí tắc nghẽn hiện tại. Việc xác định lại giúp phân biệt giữa tắc nghẽn do màng ngăn đơn thuần hay do những nguyên nhân thứ phát như hẹp ống dẫn, xơ hóa hoặc dị dạng cấu trúc giải phẫu.

Khi triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát sau thông lệ đạo, bác sĩ sẽ khám lại để đánh giá tình trạng dẫn lưu nước mắt và xác định khả năng tắc nghẽn còn tồn tại. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc bơm rửa, thăm dò hệ thống lệ hoặc chỉ định chẩn đoán hình ảnh khi nghi ngờ bất thường cấu trúc hay nguyên nhân phức tạp.

Các lựa chọn can thiệp tiếp theo

Nếu thông lệ đạo thất bại, có nhiều lựa chọn điều trị thay thế tùy theo tình trạng của bệnh nhân. Các phương pháp phổ biến bao gồm:

  • Đặt ống silicone: Bác sĩ đặt một ống silicone nhỏ trong hệ thống dẫn lệ nhằm duy trì đường lưu thông nước mắt trong thời gian hồi phục. Ống thường được lưu lại trong một khoảng thời gian nhất định và được lấy ra theo kế hoạch của bác sĩ.
  • Nong bằng bóng: Sử dụng một bóng nhỏ luồn vào vị trí hẹp và bơm căng để mở rộng đường dẫn nước mắt.
  • Phẫu thuật tạo hình: Thực hiện phẫu thuật tạo một đường nối mới giữa túi lệ và mũi khi các phương pháp thông bằng que không còn tác dụng.

Việc lựa chọn phương pháp nào sẽ dựa trên sự cân nhắc của bác sĩ về độ tuổi, mức độ tắc nghẽn và tiền sử can thiệp của trẻ.

Đặt stent là một trong những lựa chọn can thiệp tiếp theo nếu phương pháp trước đó không hiệu quả
Đặt stent là một trong những lựa chọn can thiệp tiếp theo nếu phương pháp trước đó không hiệu quả

Thông lệ đạo là một giải pháp can thiệp hiệu quả cho trẻ bị tắc ống lệ mũi bẩm sinh, giúp tái lập đường lưu thông nước mắt và ngăn ngừa biến chứng viêm nhiễm. Tuy nhiên, hiệu quả của thủ thuật phụ thuộc vào thời điểm can thiệp và đặc điểm giải phẫu của từng trẻ. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt khi thấy dấu hiệu chảy nước mắt kéo dài hoặc có dịch mủ để được tư vấn về thời điểm thông lệ đạo phù hợp.

Phụ huynh có thể đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa Mắt để được đánh giá tình trạng của trẻ và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

icon_starBài viết có hữu ích với bạn?

NGUỒN THAM KHẢO

Chủ đề:
Chia sẻ:

NỘI DUNG LIÊN QUAN