Tháng nào trong năm nên tiêm vắc xin cúm mùa?

Vắc xin cúm mùa cần được tiêm nhắc hằng năm vì virus cúm có thể thay đổi theo thời gian. Chọn đúng thời điểm tiêm giúp cơ thể có sự chuẩn bị tốt hơn trước giai đoạn cúm lưu hành mạnh.

Tháng nào trong năm nên tiêm vắc xin cúm mùa?

Thời điểm tiêm vắc xin cúm mùa phù hợp là trước giai đoạn cúm có xu hướng tăng lưu hành khoảng 2 đến 4 tuần, để cơ thể có thời gian tạo đáp ứng miễn dịch. Theo CDC, tháng 9 - 10 thường là thời điểm được khuyến nghị trong bối cảnh mùa cúm tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tại Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm nên thời điểm tiêm cần linh hoạt hơn, không nên chỉ giới hạn trong một vài tháng cố định.

Người chưa tiêm trong năm vẫn nên chủ động tiêm khi có vắc xin phù hợp và đủ điều kiện sức khỏe, đặc biệt trước mùa lạnh, trước giai đoạn trẻ đi học, trước khi đi du lịch hoặc khi thường xuyên đến nơi đông người.

Nếu đã qua thời điểm thường được khuyến nghị nhưng virus cúm vẫn đang lưu hành, việc tiêm vắc xin cúm vẫn có thể mang lại lợi ích bảo vệ. Người tiêm nên mang theo sổ tiêm chủng hoặc trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.

Vì sao nên tiêm vắc xin cúm trước mùa dịch?

Thời điểm tiêm quan trọng vì vắc xin cần thời gian để kích hoạt đáp ứng miễn dịch. Sau khi tiêm, cơ thể thường cần khoảng 2 tuần để tạo kháng thể bảo vệ ở mức phù hợp. Nếu tiêm quá sát thời điểm cúm bùng phát, cơ thể có thể chưa kịp hình thành hàng rào miễn dịch cần thiết.

Cúm mùa không chỉ gây sốt, ho, đau họng hay mệt mỏi. Ở một số người, bệnh có thể dẫn đến viêm phổi, làm nặng bệnh nền hoặc cần nhập viện. Nguy cơ này cao hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính.

Một lý do khác khiến cần tiêm hằng năm là virus cúm thường thay đổi. WHO theo dõi virus cúm lưu hành và đưa ra khuyến nghị thành phần vắc xin theo mùa để phù hợp hơn với các chủng dự báo. Vì vậy, mũi tiêm của năm trước không nên được xem là đủ bảo vệ cho năm sau.

Ai nên ưu tiên tiêm vắc xin cúm mùa?

Vắc xin cúm mùa được khuyến nghị cho hầu hết mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên, trừ một số trường hợp có chống chỉ định. Việc tiêm chủng đặc biệt quan trọng với nhóm có nguy cơ biến chứng nặng khi mắc cúm. CDC khuyến nghị mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm vắc xin cúm mỗi mùa, với một số ngoại lệ hiếm gặp.

Những nhóm sau nên chủ động tiêm sớm khi đến lịch:

• Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, đặc biệt là trẻ đi học, trẻ thường xuyên tiếp xúc đông người hoặc có bệnh nền.
• Người từ 65 tuổi trở lên do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi và nguy cơ biến chứng cao hơn.
• Phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai, vì cúm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai kỳ.
• Người mắc bệnh mạn tính như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch.
• Nhân viên y tế, người chăm sóc trẻ nhỏ, người chăm sóc người cao tuổi hoặc người sống cùng người có nguy cơ cao.
• Người thường xuyên đi công tác, du lịch, học tập hoặc làm việc trong môi trường đông người.

Với các nhóm nguy cơ cao, không nên đợi đến khi xung quanh có nhiều người mắc cúm mới tiêm. Việc tiêm sớm giúp cơ thể có thời gian chuẩn bị tốt hơn. Nếu đang có bệnh cấp tính, sốt cao hoặc từng phản ứng nặng sau tiêm, người tiêm cần khai báo rõ với nhân viên y tế.

Lịch tiêm vắc xin cúm mùa theo từng độ tuổi

Lịch tiêm vắc xin cúm có thể khác nhau tùy độ tuổi và tiền sử tiêm trước đó. Người lớn thường chỉ cần 1 liều mỗi năm. Riêng trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ từ 6 tháng đến 8 tuổi, có thể cần 2 liều trong cùng một mùa cúm nếu chưa từng tiêm hoặc chưa tiêm đủ trước đó.

Trẻ cần 2 liều nên được tiêm liều đầu càng sớm càng phù hợp khi có vắc xin trong năm. Điều này giúp trẻ có đủ thời gian hoàn thành liều thứ hai trước khi cúm lưu hành mạnh. Phụ huynh nên mang theo sổ tiêm chủng để nhân viên y tế kiểm tra tiền sử tiêm chính xác.

Lỡ thời điểm tốt thì có nên tiêm vắc xin cúm nữa không?

Có, người chưa tiêm vẫn nên cân nhắc tiêm dù đã qua tháng 9 hoặc tháng 10. Cúm có thể tiếp tục lưu hành trong nhiều tháng, đặc biệt ở nơi đông người hoặc khi thời tiết thay đổi. Tiêm muộn có thể không phải thời điểm tốt, nhưng vẫn tốt hơn là không tiêm nếu bạn còn nguy cơ phơi nhiễm.

Tại Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm nên việc chọn thời điểm tiêm cần linh hoạt hơn. Người đi du lịch, trẻ chuẩn bị nhập học, người cao tuổi vào mùa lạnh hoặc người bệnh nền có thể được khuyên tiêm ngay khi đủ điều kiện. Không nên trì hoãn chỉ vì đã bỏ lỡ “tháng đẹp”.

Điều quan trọng là cần tiêm nhắc hằng năm. Miễn dịch sau tiêm có thể giảm dần theo thời gian, trong khi chủng virus cúm lưu hành có thể thay đổi. Nếu không nhớ lần tiêm gần đây, bạn nên kiểm tra sổ tiêm hoặc liên hệ cơ sở tiêm chủng để được tư vấn lịch phù hợp.

Tháng nào trong năm nên tiêm vắc xin cúm mùa? Thời điểm phù hợp thường là tháng 9 đến tháng 10, trước khi cúm có xu hướng lưu hành mạnh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm nên người chưa tiêm vẫn nên chủ động tiêm khi đủ điều kiện, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Để được tư vấn lịch tiêm phù hợp và đặt lịch tiêm vắc xin cúm mùa, bạn có thể liên hệ Tiêm chủng Long Châu hoặc đến cơ sở gần để được hỗ trợ.