Đau ngực là triệu chứng thường gặp nhưng có thể liên quan đến nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau, từ bệnh lý cơ xương khớp đến những vấn đề tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim. Việc xác định người bệnh có nguy cơ gặp biến cố tim mạch nghiêm trọng hay không đóng vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán và điều trị. Để hỗ trợ bác sĩ đưa ra nhận định ban đầu, nhiều công cụ phân tầng nguy cơ đã được xây dựng, trong đó có thang điểm HEART. Vậy công cụ này đánh giá những yếu tố nào và kết quả được diễn giải ra sao?
Thang điểm HEART là gì?
Thang điểm HEART là công cụ được sử dụng trong lâm sàng nhằm đánh giá nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người bệnh có triệu chứng đau ngực. Thông qua việc xem xét 5 yếu tố chính, bác sĩ có thể phân tầng nguy cơ và hỗ trợ đưa ra hướng xử trí phù hợp.
HEART là chữ viết tắt của 5 tiêu chí đánh giá sau:
- History (Tiền sử bệnh): Bác sĩ khai thác tiền sử bệnh lý tim mạch của người bệnh, đồng thời xem xét đặc điểm triệu chứng hiện tại để đánh giá khả năng liên quan đến bệnh tim.
- EKG (Điện tâm đồ): Điện tâm đồ là phương pháp sử dụng các điện cực gắn trên da vùng ngực để ghi nhận hoạt động điện và nhịp đập của tim. Kết quả giúp bác sĩ phát hiện những bất thường có thể liên quan đến thiếu máu cơ tim.
- Age (Tuổi): Tuổi tác là yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ biến cố tim mạch. Nhìn chung, nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch nghiêm trọng có xu hướng tăng theo tuổi.
- Risk factors (Yếu tố nguy cơ): Bác sĩ xem xét những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như hút thuốc lá, cholesterol máu cao, béo phì và tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.
- Troponin (Troponin máu): Troponin là một loại protein có trong cơ tim. Trong điều kiện bình thường, lượng troponin lưu hành trong máu rất thấp. Tuy nhiên, khi cơ tim bị tổn thương, protein này được giải phóng vào máu và nồng độ có thể tăng lên. Mức troponin càng cao có thể phản ánh tình trạng tổn thương cơ tim càng nghiêm trọng.
Việc kết hợp cả 5 tiêu chí trên giúp bác sĩ có cái nhìn tổng thể hơn về nguy cơ biến cố tim mạch ở người bệnh đau ngực, từ đó hỗ trợ lựa chọn phương án theo dõi và điều trị thích hợp.
:format(webp)/thang_diem_heart_la_gi_cach_danh_gia_nguy_co_bien_co_tim_mach_1_f0dc9686d9.png)
Thang điểm HEART hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định lâm sàng như thế nào?
Thang điểm HEART có vai trò quan trọng trong đánh giá người bệnh đến khoa cấp cứu vì đau ngực, đặc biệt trong việc xác định nguy cơ mắc hội chứng mạch vành cấp (ACS). Công cụ này mang lại những giá trị chính sau:
Phân tầng nguy cơ mắc hội chứng mạch vành cấp
Dựa trên kết quả chấm điểm HEART, bác sĩ có thể chia người bệnh thành ba nhóm:
- Nguy cơ thấp: Khả năng mắc ACS thấp.
- Nguy cơ trung bình: Cần được đánh giá và theo dõi thêm tùy tình trạng lâm sàng.
- Nguy cơ cao: Có khả năng mắc ACS cao, cần được chú ý và xử trí phù hợp.
ACS là tình trạng lưu lượng máu đến cơ tim suy giảm đột ngột, gây ảnh hưởng đến hoạt động của cơ tim.
:format(webp)/thang_diem_heart_la_gi_cach_danh_gia_nguy_co_bien_co_tim_mach_2_a6ad5cf702.png)
Dự báo các biến cố tim mạch trong 6 tuần
Thang điểm HEART còn giúp đánh giá nguy cơ xuất hiện biến cố tim mạch bất lợi nghiêm trọng (MACE) trong vòng 6 tuần, bao gồm:
- Nhồi máu cơ tim cấp: Xảy ra khi cơ tim bị tổn thương do nguồn máu và oxy cung cấp không đáp ứng đủ nhu cầu.
- Can thiệp mạch vành qua da: Phương pháp can thiệp nhằm cải thiện lưu thông máu bằng cách mở rộng đoạn động mạch vành bị hẹp hoặc tắc nghẽn.
- Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành: Phẫu thuật tạo một đường lưu thông máu thay thế, giúp máu đi vòng qua đoạn động mạch vành bị tắc nghẽn.
- Tử vong.
:format(webp)/thang_diem_heart_la_gi_cach_danh_gia_nguy_co_bien_co_tim_mach_3_0b36d9797b.png)
Hỗ trợ cân nhắc thời điểm xuất viện
Thông qua kết quả phân tầng nguy cơ, bác sĩ có thêm cơ sở nhận diện những người bệnh thuộc nhóm nguy cơ thấp. Nếu các kết quả thăm khám và đánh giá bổ sung đều phù hợp, người bệnh có thể được cân nhắc xuất viện sớm thay vì tiếp tục nằm viện theo dõi không cần thiết.
Thang điểm HEART được tính như thế nào?
Thang điểm HEART được xây dựng dựa trên 5 tiêu chí nhằm đánh giá khả năng xảy ra hội chứng mạch vành cấp (ACS). Mỗi tiêu chí được chấm từ 0 đến 2 điểm tùy theo đặc điểm của người bệnh. Sau khi hoàn tất đánh giá, tổng điểm thu được nằm trong khoảng 0–10 điểm.
Bảng dưới đây mô tả mức điểm tương ứng với từng tiêu chí:
| 0 điểm | 1 điểm | 2 điểm |
Tiền sử lâm sàng (History) | Không có dấu hiệu đáng chú ý trong tiền sử | Tiền sử xuất hiện một vài đặc điểm liên quan đến ACS | Tiền sử có những biểu hiện đặc trưng của ACS |
Điện tâm đồ (EKG) | Điện tâm đồ bình thường | Có bất thường nhưng chưa xuất hiện một số dấu hiệu đặc trưng của ACS | Xuất hiện những thay đổi đáng kể trên điện tâm đồ |
Độ tuổi (Age) | Chưa đủ 45 tuổi | Từ 45 đến 64 tuổi | Từ 65 tuổi trở lên |
Các yếu tố nguy cơ (Risk factors) | Không ghi nhận yếu tố nguy cơ | Có 1 - 2 yếu tố nguy cơ | Có ít nhất 3 yếu tố nguy cơ hoặc có tiền sử bệnh tim đã được xác định |
Nồng độ Troponin | Trong giới hạn bình thường | Tăng từ 1 đến 3 lần mức bình thường | Tăng trên 3 lần mức bình thường |
Tổng điểm HEART giúp bác sĩ xác định nhóm nguy cơ và lựa chọn hướng theo dõi, xử trí phù hợp. Kết quả được chia thành 3 mức chính:
- 0 - 3 điểm (nguy cơ thấp): Dựa trên kết quả thăm khám và tình trạng thực tế, bác sĩ có thể cân nhắc cho người bệnh xuất viện.
- 4 - 6 điểm (nguy cơ trung bình): Người bệnh thường cần nhập viện để được theo dõi sát và thực hiện thêm các đánh giá cần thiết.
- 7 - 10 điểm (nguy cơ cao): Bác sĩ có thể xem xét tiến hành các biện pháp can thiệp xâm lấn sớm để kiểm soát nguy cơ và cải thiện kết quả điều trị.
:format(webp)/thang_diem_heart_la_gi_cach_danh_gia_nguy_co_bien_co_tim_mach_4_ce4b0ab7ab.png)
Thang điểm HEART là công cụ hữu ích giúp bác sĩ phân tầng nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người bệnh có triệu chứng đau ngực, thông qua 5 tiêu chí gồm tiền sử, điện tâm đồ, tuổi, yếu tố nguy cơ và Troponin. Kết quả giúp định hướng theo dõi, đánh giá bổ sung và lựa chọn phương án xử trí phù hợp. Tuy nhiên, điểm số chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế nhận định chuyên môn và các xét nghiệm cần thiết. Người bệnh cần được thăm khám tại cơ sở y tế khi xuất hiện đau ngực bất thường, đặc biệt khi kèm khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng.
:format(webp)/thang_diem_apgar_la_gi_cac_tieu_chi_va_cach_tinh_thang_diem_apgar_0_472e7a4866.png)
:format(webp)/kham_tien_me_la_gi_nhung_thong_tin_can_biet_truoc_phau_thaut_4_71678c94b9.png)
:format(webp)/kham_co_luc_la_giu_quy_trinh_va_cach_thuc_danh_gia_ket_qua_1_5082b87cb1.png)
:format(webp)/thang_diem_glasgow_o_tre_em_gom_nhung_tieu_chi_danh_gia_nao_1_52d3af05aa.png)