Tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV và những điều cần lưu ý

Vắc xin RSV hiện đang được khuyến cáo rộng rãi nhằm giúp phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus RSV gây ra, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những đối tượng có nguy cơ cao. Bên cạnh hiệu quả bảo vệ đã được chứng minh, các tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV cũng là vấn đề được nhiều phụ huynh và người lớn tuổi quan tâm.

Vì sao nên tiêm vắc xin RSV?

RSV (virus hợp bào hô hấp) là tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp, có thể dẫn đến viêm tiểu phế quản, viêm phổi và đợt cấp của các bệnh phổi mạn tính. Virus này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người mắc bệnh nền như tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch. Ở các nhóm nguy cơ cao, RSV có thể diễn tiến nặng, làm tăng nguy cơ nhập viện, suy hô hấp và biến chứng nghiêm trọng.

Hiện nay, hai vắc xin RSV đã được cấp phép sử dụng cho người lớn là Abrysvo và Arexvy, giúp tạo miễn dịch chủ động chống lại virus RSV:

• Abrysvo (Pfizer): Là vắc xin RSV tái tổ hợp chứa protein F dạng tiền hợp nhất (prefusion F). Vắc xin được chỉ định cho người từ 60 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai từ tuần 24 đến tuần 36 của thai kỳ để giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời. Phác đồ tiêm: 1 liều duy nhất.
• Arexvy (GSK): Là vắc xin RSV tái tổ hợp sử dụng protein F tiền hợp nhất kết hợp với tá dược AS01E nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch. Vắc xin được chỉ định cho người từ 60 tuổi trở lên. Phác đồ tiêm: 1 liều duy nhất.

Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy cả hai vắc xin đều giúp giảm đáng kể nguy cơ RSV đường hô hấp dưới mức độ nặng và giảm tỷ lệ nhập viện ở người lớn tuổi. Mặc dù sau tiêm có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ và thoáng qua như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ, nhưng nhìn chung lợi ích phòng bệnh được đánh giá vượt trội so với nguy cơ có thể gặp.

Tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV

Sau tiêm vắc xin RSV, cơ thể có thể xuất hiện một số phản ứng từ nhẹ đến hiếm gặp, tùy thuộc vào cơ địa và độ tuổi, trong đó phần lớn đều không nguy hiểm và có thể tự khỏi.

Tác dụng phụ thường gặp sau tiêm vắc xin RSV

Phần lớn các tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV đều ở mức độ nhẹ và có thể tự thuyên giảm sau vài ngày. Theo khuyến cáo từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, những phản ứng thường gặp bao gồm:

• Đau tại vị trí tiêm: Đây là phản ứng phổ biến nhất. Vùng tiêm có thể xuất hiện cảm giác đau, đỏ hoặc sưng nhẹ, thường kéo dài trong khoảng 24 - 48 giờ đầu sau tiêm.

• Sốt nhẹ: Một số người, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể bị sốt nhẹ sau tiêm. Nhiệt độ cơ thể thường dưới 38,5°C và sẽ giảm dần trong vòng 1 - 2 ngày.

• Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi, uể oải có thể xuất hiện do hệ miễn dịch đang kích hoạt để tạo kháng thể bảo vệ cơ thể.

• Đau cơ, nhức đầu: Ở một số trường hợp ít gặp hơn, người được tiêm có thể cảm thấy đau cơ hoặc nhức đầu nhẹ. Các triệu chứng này thường không kéo dài và tự cải thiện.

• Quấy khóc ở trẻ nhỏ: Sau tiêm, trẻ có thể quấy khóc hoặc khó chịu hơn bình thường. Đây là phản ứng tạm thời, thường chỉ kéo dài vài giờ.

Nhìn chung, những phản ứng trên không nguy hiểm và cho thấy cơ thể đang đáp ứng miễn dịch với vắc xin.

Tác dụng phụ ít gặp nhưng cần theo dõi sát

Dù hiếm gặp, vẫn có một số phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra sau tiêm vắc xin RSV. Người được tiêm cần được đưa đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng (sốc phản vệ)

Biểu hiện có thể bao gồm:

• Khó thở;
• Sưng mặt, môi hoặc lưỡi;
• Phát ban lan rộng;
• Tim đập nhanh, bất thường.

Sốc phản vệ là tình trạng cấp cứu y tế và cần được xử trí ngay lập tức.

Sốt cao kéo dài

Trường hợp sốt trên 39°C kéo dài quá 24 - 48 giờ sau tiêm cần được thăm khám để loại trừ các phản ứng bất thường hoặc nhiễm trùng khác.

Mệt lả, li bì bất thường

Nếu người được tiêm có biểu hiện lơ mơ, li bì nhiều, không tỉnh táo như các phản ứng sốt thông thường, cần nhanh chóng đưa đến bệnh viện để được đánh giá kịp thời.

Khi nào cần đặc biệt lưu ý về tác dụng phụ sau tiêm?

Người được tiêm vắc xin RSV cần được đưa đi khám ngay hoặc liên hệ cơ sở y tế khẩn cấp nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Khó thở, thở gấp hoặc có hiện tượng rút lõm lồng ngực.
• Sốt rất cao, khó hạ hoặc xuất hiện co giật do sốt.
• Da, môi hoặc móng tay chuyển màu tím tái.
• Đau nhiều tại vị trí tiêm hoặc vùng tiêm sưng đỏ lan rộng, bất thường.
• Có biểu hiện nghi ngờ phản ứng dị ứng toàn thân như phát ban lan rộng, sưng mặt, môi, lưỡi.

Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, cần được thăm khám và xử trí y tế kịp thời để đảm bảo an toàn cho người được tiêm.

Cách giúp giảm nhẹ tác dụng phụ sau tiêm tại nhà

Trong trường hợp người được tiêm vắc xin RSV chỉ gặp các phản ứng nhẹ, bạn có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản dưới đây để giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục và cảm thấy dễ chịu hơn:

Chườm lạnh tại vị trí tiêm

Chườm lạnh nhẹ nhàng lên vùng tiêm trong khoảng 10 - 15 phút, thực hiện vài lần mỗi ngày, có thể giúp giảm sưng và cảm giác đau tại chỗ.

Nghỉ ngơi hợp lý

Khuyến khích trẻ hoặc người lớn nghỉ ngơi nhiều hơn, đặc biệt trong 24 - 48 giờ đầu sau tiêm, để cơ thể có thời gian phục hồi.

Bổ sung đủ nước

Uống đủ nước giúp duy trì hoạt động bình thường của cơ thể và hỗ trợ hệ miễn dịch trong quá trình đáp ứng với vắc xin.

Theo dõi và kiểm soát thân nhiệt

Khi xuất hiện sốt nhẹ, có thể áp dụng các biện pháp hạ sốt không dùng thuốc như:

• Uống nhiều nước;
• Chườm mát vùng trán;
• Giữ phòng ở thông thoáng, nhiệt độ phù hợp.

Trường hợp cần sử dụng thuốc hạ sốt, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi dùng, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.

Tiêm vắc xin RSV có an toàn không?

Theo CDC và các tổ chức y tế uy tín, các vắc xin RSV hiện nay, trong đó có Abrysvo và Arexvy đã trải qua quá trình nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt để đánh giá độ an toàn và hiệu quả trước khi được cấp phép sử dụng. Phần lớn người tiêm chỉ gặp phản ứng nhẹ, thoáng qua như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ và tự khỏi sau vài ngày.

Quan trọng hơn, lợi ích của việc tiêm vắc xin RSV rất rõ ràng, đặc biệt trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, nhập viện và biến chứng nghiêm trọng do RSV. Vì vậy, tiêm vắc xin Abrysvo và Arexvy được xem là an toàn và đáng khuyến khích, nhất là với người lớn tuổi, người có bệnh nền và các nhóm nguy cơ cao theo khuyến cáo y tế.

Hầu hết tác dụng phụ sau tiêm vắc xin RSV đều nhẹ và thoáng qua, như đau chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi, cho thấy hệ miễn dịch đang đáp ứng với vắc xin. Dù vậy, các phản ứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng vẫn cần được theo dõi và xử trí kịp thời. Khi hiểu được những phản ứng có thể xảy ra, bạn sẽ thấy yên tâm hơn với vắc xin RSV và dễ dàng giữ gìn sức khỏe cho mình và người thân.

Chủ động phòng ngừa RSV ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước nguy cơ bệnh hô hấp diễn tiến nặng. Hiện tại, Tiêm chủng Long Châu đã triển khai đầy đủ vắc xin RSV Abrysvo và Arexvy, với quy trình tiêm chủng an toàn, đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống bảo quản đạt chuẩn. Hãy liên hệ hoặc đặt lịch tiêm sớm để được tư vấn và lựa chọn vắc xin phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nhu cầu bảo vệ của bạn.