Sáng ngủ dậy bị đau xương ức là do đâu? Cách phòng ngừa hiệu quả

Nhiều người thức dậy vào buổi sáng với cảm giác khó chịu ở giữa ngực, đôi khi đau nhói hoặc âm ỉ, khiến việc hít thở sâu hay cử động trở nên vất vả. Cơn đau xương ức vào buổi sáng có thể chỉ thoáng qua, nhưng cũng có thể kéo dài nhiều ngày, ảnh hưởng đến sinh hoạt và tâm lý người bệnh. Việc hiểu rõ vì sao bị đau vùng xương ức khi thức dậy buổi sáng, khi nào cần theo dõi thêm và khi nào nên đi khám sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe và giảm bớt lo lắng không cần thiết.

Sáng ngủ dậy bị đau xương ức là do đâu?

Tình trạng đau xương ức khi vừa thức dậy khá phổ biến, đa phần liên quan đến cơ - xương - khớp, nhưng cũng có những nguyên nhân tiềm ẩn cần đặc biệt lưu ý để xử trí kịp thời.

Đau xương ức do tư thế ngủ sai

Nguyên nhân thường gặp nhất của tình trạng đau xương ức khi thức dậy buổi sáng là tư thế ngủ không phù hợp. Nằm sấp, gối quá cao hoặc quá thấp, hoặc nằm nghiêng lệch một bên trong thời gian dài có thể gây chèn ép vùng ngực trước. Khi ngủ, các cơ và khớp vùng ngực bị căng hoặc chịu áp lực kéo dài. Đến sáng, khi cử động trở lại, người bệnh cảm nhận rõ cơn đau, đặc biệt khi hít sâu hoặc xoay người. Đây là lý do nhiều người trẻ tuổi hoặc nhân viên văn phòng hay gặp phải tình trạng này sau những đêm ngủ không đúng tư thế.

Viêm khớp sụn ức - sườn

Viêm khớp sụn ức - sườn là tình trạng viêm tại vị trí nối giữa xương ức và xương sườn. Đây là nguyên nhân khá phổ biến gây đau xương ức vào buổi sáng.

Cơn đau thường:

• Tăng khi ấn vào xương ức;
• Đau rõ khi hít sâu, ho hoặc cử động thân trên;
• Thường giảm dần sau khi vận động nhẹ.

Tình trạng này không nguy hiểm đến tim, nhưng dễ gây nhầm lẫn với đau tim, khiến người bệnh lo lắng. Theo các tài liệu y khoa, viêm khớp sụn ức - sườn thường tự khỏi sau vài tuần đến vài tháng, nhưng có thể tái phát nếu không điều chỉnh thói quen.

Căng cơ ngực hoặc chấn thương nhẹ

Ho kéo dài, vận động mạnh, mang vác nặng hoặc tập thể dục sai cách có thể làm căng cơ vùng ngực. Khi nghỉ ngơi ban đêm, cơ bị co cứng, dẫn đến đau xương ức khi thức dậy.

Đặc điểm của đau do căng cơ:

• Đau âm ỉ hoặc nhói;
• Tăng khi xoay người, giơ tay;
• Giảm khi nghỉ ngơi hoặc xoa bóp.

Nhiều trường hợp sau một đêm ngủ, cơ ngực bị cứng hơn do tư thế cố định lâu, khiến buổi sáng trở nên khó chịu.

Trào ngược dạ dày - thực quản

Ít người ngờ rằng trào ngược dạ dày cũng có thể gây đau xương ức vào buổi sáng. Khi nằm ngủ, axit dạ dày trào ngược lên thực quản gây kích thích vùng sau xương ức.

Dấu hiệu gợi ý:

• Đau rát sau xương ức;
• Ợ chua, ợ nóng;
• Đắng miệng khi mới ngủ dậy.

Tình trạng này thường tệ hơn vào ban đêm vì tư thế nằm ngang, khiến axit dễ trào lên, dẫn đến cảm giác đau khi thức giấc.

Nguyên nhân nghiêm trọng cần lưu ý

Trong một số trường hợp hiếm gặp, đau xương ức vào buổi sáng có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn cần được thăm khám sớm.

• Bệnh tim mạch như đau thắt ngực, viêm màng ngoài tim;
• Bệnh phổi như viêm phổi, tràn khí màng phổi;
• Các tình trạng viêm nhiễm vùng ngực gây đau kéo dài.

Cơn đau do nguyên nhân này thường không giảm khi thay đổi tư thế, có thể kèm theo khó thở, vã mồ hôi, choáng váng, mệt nhiều. Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, cần đi khám ngay để loại trừ nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng.

Phải làm sao nếu bị đau xương ức sau khi thức dậy?

Đau xương ức vào buổi sáng có thể do nguyên nhân lành tính như tư thế ngủ sai, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến bệnh lý cần theo dõi. 

Theo dõi đặc điểm cơn đau

Việc quan sát kỹ tính chất cơn đau giúp bạn đánh giá mức độ nghiêm trọng và hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn khi cần thăm khám.

• Cơn đau kéo dài bao lâu, xuất hiện trong vài phút hay âm ỉ suốt buổi sáng;
• Đau có tăng lên khi hít sâu, ho, xoay người hoặc vận động không;
• Có kèm theo triệu chứng khác như khó thở, buồn nôn, hồi hộp hay choáng váng.

Điều chỉnh tư thế ngủ

Tư thế ngủ không phù hợp là nguyên nhân thường gặp gây đau xương ức sau khi thức dậy, đặc biệt ở người ngồi nhiều hoặc ít vận động.

• Nằm ngửa với gối có độ cao vừa phải để tránh gập cổ và chèn ép vùng ngực;
• Tránh nằm sấp vì dễ tạo áp lực trực tiếp lên xương ức và lồng ngực;
• Giữ cột sống, cổ và ngực ở tư thế tự nhiên, có thể dùng gối hỗ trợ lưng hoặc cổ nếu cần.

Vận động nhẹ nhàng sau khi thức dậy

Sau một đêm dài ít vận động, các cơ vùng ngực và vai có thể bị co cứng, gây cảm giác đau khi thức dậy.

• Thực hiện các động tác vươn vai, xoay khớp nhẹ nhàng;
• Hít thở sâu, chậm để giúp giãn cơ ngực và tăng tuần hoàn máu;
• Bắt đầu với các động tác chậm rãi, tránh vận động mạnh ngay khi vừa thức dậy.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Không phải mọi trường hợp đau xương ức buổi sáng đều nguy hiểm, nhưng bạn nên chủ động thăm khám nếu có dấu hiệu bất thường kéo dài.

• Cơn đau kéo dài nhiều ngày và không có xu hướng giảm;
• Đau tăng dần về cường độ hoặc xuất hiện thường xuyên hơn;
• Có tiền sử bệnh tim mạch, phổi hoặc các bệnh mạn tính;
• Kèm theo khó thở, đau lan ra tay trái, chóng mặt hoặc buồn nôn.

Đau xương ức khi thức dậy buổi sáng có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp đau xương ức khi thức dậy buổi sáng không nguy hiểm, đặc biệt khi liên quan đến cơ - xương - khớp hoặc tư thế ngủ. Theo các tài liệu y khoa, đau ngực do nguyên nhân cơ xương chiếm tỷ lệ cao hơn so với đau do tim mạch, đặc biệt ở người trẻ và người không có bệnh nền.

Tuy nhiên, việc phân biệt đau lành tính và đau do bệnh lý nghiêm trọng là rất quan trọng. Người bệnh không nên tự chẩn đoán, mà cần dựa vào:

• Tính chất cơn đau: Đau âm ỉ, đau nhói, đau khi ấn vào hay đau lan ra vùng khác.
• Yếu tố làm tăng hoặc giảm đau: Đau tăng khi vận động, hít sâu, ho hoặc giảm khi nghỉ ngơi, thay đổi tư thế.
• Triệu chứng đi kèm: Khó thở, buồn nôn, chóng mặt, hồi hộp, đau lan tay trái hoặc hàm.

Nếu cơn đau có dấu hiệu bất thường hoặc kéo dài, người bệnh nên thăm khám sớm để được đánh giá chính xác và đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Cách phòng ngừa bị đau xương ức khi thức dậy buổi sáng

Để giảm thiểu tình trạng này, bạn có thể áp dụng ngay từ hôm nay những thói quen đơn giản sau:

• Tư thế ngủ: Duy trì nằm ngửa hoặc nghiêng nhẹ với gối có độ cao phù hợp (khoảng 10 - 15cm), tránh nằm sấp hoặc gối quá cao để giảm áp lực lên vùng ngực.
• Sử dụng gối và nệm: Chọn gối ôm hoặc gối hỗ trợ cổ, kết hợp nệm có độ đàn hồi tốt để giữ cột sống thẳng hàng.
• Không ăn quá no hoặc ăn khuya trước khi ngủ: Ăn tối sớm ít nhất 2 - 3 giờ, tránh thực phẩm cay nóng, chua, đồ chiên xào để phòng trào ngược dạ dày.
• Tập thể dục đều đặn: Các bài tập giãn cơ ngực, yoga hoặc đi bộ nhẹ nhàng giúp tăng cường sức khỏe cơ xương, tránh vận động quá sức gây căng cơ.
• Giữ ấm vùng ngực khi thời tiết lạnh: Thời tiết lạnh có thể làm cơ co cứng, dẫn đến đau, hãy mặc ấm hoặc dùng khăn quàng khi ngủ.
• Điều trị sớm các bệnh ho kéo dài, trào ngược dạ dày: Nếu có triệu chứng tiêu hóa, hãy khám và điều trị kịp thời để tránh biến chứng.
• Khám sức khỏe định kỳ nếu có bệnh nền tim mạch: Người có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm.

Sáng ngủ dậy bị đau xương ức là triệu chứng khá phổ biến và đa số không nguy hiểm. Nguyên nhân thường liên quan đến tư thế ngủ, căng cơ hoặc viêm khớp sụn ức - sườn. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan nếu cơn đau kéo dài hoặc kèm triệu chứng bất thường. Việc theo dõi, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và đi khám đúng lúc sẽ giúp bảo vệ sức khỏe một cách an toàn và hiệu quả. Hãy lắng nghe cơ thể mình để có những ngày mới tràn đầy năng lượng!