Polyp trực tràng có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Phát hiện polyp trực tràng khi nội soi có thể khiến nhiều người lo lắng về nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, polyp trực tràng gồm nhiều loại khác nhau và không phải polyp nào cũng nguy hiểm. Một số tổn thương có nguy cơ ác tính rất thấp, trong khi polyp tuyến và một số tổn thương răng cưa có khả năng tiến triển thành ung thư theo thời gian.

Polyp trực tràng có nguy hiểm không?

Không phải tất cả polyp trực tràng đều nguy hiểm hoặc tiến triển thành ung thư. Phần lớn polyp không phải ung thư tại thời điểm phát hiện, nhưng một số loại có khả năng tiến triển thành ung thư đại trực tràng theo thời gian.

Mức độ nguy hiểm của polyp phụ thuộc vào loại, kích thước, số lượng và đặc điểm mô bệnh học:

• Polyp tuyến (adenoma): Là tổn thương tiền ung thư, nhưng không phải tất cả đều tiến triển thành ung thư.
• Tổn thương răng cưa: Một số loại có khả năng tiến triển thành ung thư đại trực tràng.
• Polyp tăng sản: Các polyp nhỏ ở trực tràng và đại tràng sigma thường có nguy cơ ác tính rất thấp.
• Kích thước và số lượng: Polyp lớn hoặc có nhiều polyp có thể cần được đánh giá và theo dõi kỹ hơn.

Một số polyp tiền ung thư có thể tiến triển thành ung thư đại trực tràng qua nhiều năm nếu không được phát hiện và xử trí. Khi phát hiện polyp, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ và xét nghiệm mô bệnh học để đánh giá nguy cơ, từ đó đưa ra kế hoạch theo dõi phù hợp.

Khi nào cần đi khám và theo dõi polyp trực tràng?

Polyp trực tràng thường không gây triệu chứng, đặc biệt khi kích thước nhỏ. Vì vậy, không nên chờ đến khi xuất hiện biểu hiện bất thường mới kiểm tra sức khỏe. Những người đã được phát hiện polyp cần thực hiện kế hoạch điều trị và nội soi theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ngoài ra, nên đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Máu trong phân hoặc chảy máu trực tràng: Có thể thấy máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh, bề mặt phân hoặc trong bồn cầu. Tuy nhiên, chảy máu trực tràng còn có thể do nhiều nguyên nhân khác như bệnh trĩ.
• Thay đổi thói quen đại tiện: Táo bón, tiêu chảy hoặc thay đổi tần suất đại tiện kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Đau hoặc khó chịu ở bụng kéo dài: Đây không phải triệu chứng đặc hiệu của polyp nhưng cần được kiểm tra nếu kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường khác.
• Thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân: Chảy máu đường tiêu hóa kéo dài với lượng nhỏ có thể dẫn đến thiếu sắt và thiếu máu ở một số trường hợp.
• Đã phát hiện polyp nhưng chưa được xử trí: Cần trao đổi với bác sĩ về loại polyp, phương pháp loại bỏ và kế hoạch theo dõi.
• Có tiền sử gia đình nguy cơ cao: Người có người thân bậc một mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp tiền ung thư tiến triển nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm tầm soát phù hợp.

Khi polyp được phát hiện qua nội soi, bác sĩ thường cân nhắc loại bỏ nếu phù hợp. Sau đó, kết quả mô bệnh học cùng với số lượng, kích thước và đặc điểm của polyp sẽ được sử dụng để xác định thời điểm nội soi tiếp theo.

Polyp lớn, có hình dạng phức tạp, khó cắt qua nội soi thông thường hoặc có dấu hiệu nghi ngờ ung thư có thể cần kỹ thuật nội soi chuyên sâu hoặc phương pháp điều trị khác. Do đó, người bệnh không nên tự đánh giá mức độ nguy hiểm của polyp chỉ dựa trên kích thước hoặc triệu chứng.

Làm thế nào để giảm nguy cơ polyp trực tràng?

Không có biện pháp nào có thể phòng ngừa hoàn toàn polyp trực tràng. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện tầm soát ung thư đại trực tràng phù hợp có thể góp phần giảm nguy cơ và giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.

Một số biện pháp có thể thực hiện gồm:

• Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm giàu chất xơ; hạn chế tiêu thụ nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn. Kiểm soát cân nặng thông qua chế độ ăn và vận động phù hợp có lợi cho sức khỏe tổng thể.
• Tăng cường hoạt động thể chất: Duy trì vận động thường xuyên và hạn chế lối sống ít vận động có thể góp phần giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
• Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá: Hút thuốc và sử dụng nhiều đồ uống có cồn có liên quan đến nguy cơ cao hơn đối với polyp tuyến và ung thư đại trực tràng.
• Thực hiện tầm soát phù hợp: Polyp thường không gây triệu chứng, do đó tầm soát ung thư đại trực tràng theo độ tuổi và mức nguy cơ có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và loại bỏ các tổn thương tiền ung thư trước khi chúng tiến triển.

• Tuân thủ lịch theo dõi nếu từng có polyp: Người đã được cắt polyp cần nội soi theo dõi theo chỉ định của bác sĩ. Thời điểm nội soi lại phụ thuộc vào số lượng, kích thước và đặc điểm mô bệnh học của polyp cũng như chất lượng lần nội soi trước.

  

Polyp trực tràng có nguy hiểm không? Phần lớn polyp không phải ung thư tại thời điểm phát hiện, nhưng một số loại như adenoma và một số tổn thương răng cưa có khả năng tiến triển thành ung thư đại trực tràng. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, vì vậy việc phát hiện, loại bỏ polyp phù hợp và tuân thủ lịch nội soi theo dõi là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.