Phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp có sao không?

Sau sinh, cơ thể mẹ cần thời gian hồi phục sau thai kỳ và quá trình vượt cạn. Những cơn đau nhức ở lưng, khớp gối, cổ tay hay vai gáy có thể khiến mẹ mệt mỏi hơn khi chăm con, đặc biệt trong giai đoạn thiếu ngủ.

Phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp có nguy hiểm không?

Phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Nhiều trường hợp liên quan đến thay đổi cơ thể sau thai kỳ, tư thế bế con, cho bú, thiếu ngủ hoặc quá trình hồi phục chưa hoàn toàn.

Cơn đau có thể xuất hiện ở lưng dưới, hông, vùng chậu, cổ tay, khớp gối, cổ vai gáy hoặc toàn thân. Mẹ không nên mặc định tình trạng này chỉ do thiếu canxi, vì đau khớp sau sinh còn có thể liên quan đến căng cơ, đau vùng chậu hoặc bệnh lý xương khớp cần kiểm tra.

Nếu đau nhẹ, giảm khi nghỉ ngơi và không kèm dấu hiệu lạ, mẹ có thể theo dõi thêm và điều chỉnh sinh hoạt. Ngược lại, nếu đau kéo dài, đau dữ dội, sưng nóng đỏ khớp, sốt, tê yếu chân, đau ngực, khó thở hoặc ảnh hưởng chăm con, mẹ nên đi khám sớm.

Nguyên nhân phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp

Đau nhức xương khớp sau sinh thường không chỉ do một nguyên nhân. Nhiều yếu tố có thể cùng tác động khiến mẹ đau mỏi kéo dài hơn.

Cơ thể chưa hồi phục sau thai kỳ và sinh nở

Trong thai kỳ, cân nặng tăng, bụng lớn và trọng tâm cơ thể thay đổi khiến cột sống, khớp gối, hông và vùng chậu chịu nhiều áp lực. Sau sinh, cơ, dây chằng và khớp cần thêm thời gian để ổn định trở lại. Mẹ từng đau vùng chậu khi mang thai, sinh khó, sinh mổ hoặc chăm con gần như liên tục có thể cảm thấy đau rõ hơn.

Tư thế bế con, cho bú và chăm con chưa phù hợp

Sau sinh, mẹ thường lặp lại nhiều động tác như bế bé, cúi người thay tã, nghiêng người cho bú hoặc ngồi lâu một tư thế. Những thói quen này có thể làm căng cơ cổ, vai, lưng, cổ tay và khuỷu tay.

Một số tình huống dễ làm mẹ đau mỏi hơn gồm:

• Cúi cổ lâu khi cho con bú.
• Bế con lệch một bên.
• Ngồi cho bú không có điểm tựa lưng.
• Dùng cổ tay nâng bé lặp lại nhiều lần.
• Cúi gập lưng khi tắm bé hoặc thay tã.

Nếu không điều chỉnh, cơn đau có thể kéo dài, nhất là ở lưng dưới, vai gáy và cổ tay.

Thiếu ngủ, mệt mỏi và dinh dưỡng chưa đủ

Chăm trẻ sơ sinh khiến mẹ dễ thiếu ngủ, mệt mỏi và ít có thời gian nghỉ ngơi. Điều này không trực tiếp gây bệnh xương khớp, nhưng có thể làm cơ thể nhạy cảm hơn với cảm giác đau.

Bên cạnh đó, mẹ sau sinh cần chế độ ăn đủ năng lượng, đạm, canxi, vitamin D và vi chất cần thiết. Nếu ăn uống thiếu cân bằng, mẹ có thể mệt mỏi, đau mỏi hoặc giảm sức bền. Tuy vậy, không nên tự kết luận đau nhức là do thiếu canxi nếu chưa được kiểm tra.

Bệnh lý xương khớp tiềm ẩn hoặc bùng phát sau sinh

Một số mẹ có thể đau nhức do bệnh lý có sẵn hoặc mới xuất hiện sau sinh như viêm khớp dạng thấp, đau thần kinh tọa, thoát vị đĩa đệm, đau vùng chậu, đau xương mu hoặc tách khớp mu. Nếu đau kéo dài, đau tăng, sưng nóng đỏ khớp hoặc hạn chế vận động, mẹ nên đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.

Dấu hiệu đau nhức xương khớp sau sinh mẹ thường gặp

Đau nhức sau sinh có thể biểu hiện ở nhiều vùng khác nhau. Nhận biết vị trí đau giúp mẹ điều chỉnh sinh hoạt phù hợp hơn và biết khi nào cần đi khám.

Đau lưng, đau hông và đau vùng chậu

Đau lưng dưới là than phiền khá thường gặp sau sinh. Cơn đau có thể liên quan đến thay đổi tư thế khi mang thai, bế con, cho bú hoặc cơ vùng lưng chưa hồi phục tốt. Mẹ có thể đau âm ỉ, đau khi đứng lâu, cúi người hoặc bế bé.

Đau hông, đau vùng chậu, đau xương mu hoặc đau xương cụt cần được chú ý nếu kéo dài, làm mẹ khó đi lại, khó ngồi hoặc đau tăng khi thay đổi tư thế.

Đau cổ vai gáy và đau cổ tay

Cổ vai gáy thường bị căng khi mẹ cúi nhìn bé quá lâu hoặc ngồi cho bú không đúng tư thế. Cơn đau có thể lan từ cổ xuống vai, kèm cảm giác nặng đầu, mỏi vai hoặc khó xoay cổ.

Đau cổ tay sau sinh cũng khá thường gặp do mẹ thường xuyên bế bé, nâng đầu bé hoặc dùng cổ tay lặp đi lặp lại. Nếu đau kèm tê, yếu tay hoặc khó cầm nắm, mẹ nên theo dõi và đi khám khi cần.

Đau khớp gối, mắt cá và nhức mỏi toàn thân

Khớp gối và mắt cá có thể đau do cân nặng thai kỳ, ít vận động, đứng lên ngồi xuống nhiều hoặc bế con khi cơ thể còn yếu. Một số mẹ cũng cảm thấy nhức mỏi toàn thân do thiếu ngủ, căng thẳng và chưa hồi phục hoàn toàn.

Nếu đau khớp kèm sưng nóng đỏ, sốt hoặc hạn chế vận động rõ, mẹ không nên chỉ nghỉ ngơi tại nhà mà cần được kiểm tra.

Phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp nên làm gì?

Khi bị đau nhức sau sinh, mẹ nên ưu tiên chăm sóc nhẹ nhàng, điều chỉnh sinh hoạt và theo dõi dấu hiệu bất thường để tránh làm cơn đau nặng hơn.

Điều chỉnh tư thế khi bế con và cho bú

Khi cho bú, mẹ nên ngồi có tựa lưng, dùng gối đỡ bé và đưa bé sát người thay vì cúi gập cổ. Khi bế con, nên giữ bé gần thân, đổi bên thường xuyên và tránh để cổ tay chịu lực quá nhiều. Khi thay tã hoặc tắm bé, nên chọn mặt phẳng có độ cao phù hợp để hạn chế cúi lưng lâu.

Nghỉ ngơi và vận động nhẹ

Mẹ nên tranh thủ nghỉ khi bé ngủ, nhờ người thân hỗ trợ việc nhà nếu có thể. Nếu sức khỏe ổn định, mẹ có thể đi lại chậm rãi hoặc tập bài phục hồi sau sinh theo hướng dẫn. Với mẹ sinh mổ, mất máu nhiều hoặc có biến chứng sản khoa, nên hỏi bác sĩ trước khi tập luyện.

Ăn uống cân bằng

Bữa ăn sau sinh nên có đủ đạm, rau xanh, trái cây, ngũ cốc và nguồn canxi phù hợp như sữa, sữa chua, trứng hoặc cá nhỏ ăn cả xương. Nếu muốn dùng canxi, vitamin D hoặc sản phẩm bổ sung, mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ, nhất là khi đang cho con bú hoặc có bệnh nền.

Chườm ấm, massage nhẹ và theo dõi cơn đau

Với đau mỏi cơ thông thường, mẹ có thể chườm ấm hoặc massage nhẹ để thư giãn. Tránh xoa bóp mạnh, nắn chỉnh mạnh, dùng rượu thuốc hoặc cao nóng không rõ thành phần. Nếu khớp sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội hoặc đau không giảm dù đã nghỉ ngơi, mẹ nên đi khám để được kiểm tra và hướng dẫn phù hợp.

Phụ nữ sau sinh bị đau nhức xương khớp có thể do cơ thể chưa hồi phục, tư thế chăm con, thiếu ngủ, dinh dưỡng chưa đầy đủ hoặc bệnh lý xương khớp tiềm ẩn. Nhiều trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi mẹ nghỉ ngơi, điều chỉnh tư thế, ăn uống cân bằng và vận động phù hợp. Tuy nhiên, mẹ không nên chủ quan nếu đau kéo dài, đau dữ dội, sưng nóng đỏ khớp, sốt, tê yếu hoặc ảnh hưởng chăm con.

Nếu tình trạng đau nhức làm mẹ lo lắng hoặc cản trở sinh hoạt, hãy thăm khám để được tư vấn đúng nguyên nhân và hướng xử trí an toàn. Mẹ cũng có thể đọc thêm các bài viết về chăm sóc sức khỏe sau sinh để chuẩn bị tốt hơn cho giai đoạn hồi phục.