Quy trình và lợi ích của phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế

Bệnh dại có thể phòng ngừa được thông qua việc tiêm vắc xin, nhưng rất nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về tầm quan trọng của việc tiêm phòng. Nhận thức được mối nguy hiểm của bệnh dại, phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế đã ban hành một phác đồ tiêm phòng cụ thể nhằm bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng, đặc biệt là những người có nguy cơ cao.

Tầm quan trọng của tiêm phòng dại trong phòng ngừa bệnh dại

Bệnh dại là một bệnh lý nguy hiểm, tỷ lệ tử vong là 100% vì hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, khi một người bị động vật có nguy cơ mang virus dại cào, cắn hoặc liếm lên vết thương hở, việc xử lý vết thương đúng cách và tiêm phòng dại ngay lập tức là biện pháp duy nhất để ngăn ngăn ngừa căn bệnh này.

Phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế giúp bảo vệ những người có nguy cơ tiếp xúc với động vật mắc bệnh, đặc biệt là những người bị chó, mèo cắn. Tiêm phòng dại không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự lây lan của bệnh dại trong cộng đồng. Chính vì vậy, việc tiêm phòng đầy đủ và đúng cách là rất quan trọng, góp phần hạn chế tình trạng tử vong do bệnh dại và giảm thiểu nguy cơ lây lan.

Tiêm phòng dại không chỉ là một biện pháp bảo vệ cho những người có nguy cơ cao mà còn là một phần trong chiến lược phòng chống bệnh dại của Bộ Y tế, góp phần duy trì sự an toàn sức khỏe cộng đồng.

Phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, lịch tiêm phòng bệnh dại được chia thành hai loại: Tiêm phòng trước phơi nhiễm và tiêm phòng sau phơi nhiễm.

Tiêm phòng trước phơi nhiễm

Dành cho tất cả mọi người, đặc biệt những người có nguy cơ cao tiếp xúc với virus dại, như nhân viên thú y, người làm việc trong phòng thí nghiệm, hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với động vật.

Lịch tiêm:

Tiêm bắp liều 0,5ml: Theo lịch 3 mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28.
Tiêm trong da, liều 0,1ml x 01 vị trí: Theo lịch 3 mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28.

Đối với nhóm có nguy cơ cao: Sau phác đồ 3 liều ban đầu cần tiêm nhắc lại sau 1 năm, các mũi nhắc sau đó mỗi 05 năm một lần để duy trì hiệu quả bảo vệ.

Tiêm phòng sau phơi nhiễm

Áp dụng cho những người đã bị động vật nghi ngờ mắc bệnh dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da có vết thương hở. Việc xử lý vết thương và tiêm phòng kịp thời là rất quan trọng.

Xử lý vết thương: Xối rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45° - 70° hoặc cồn iốt để làm giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết cắn.

Lịch tiêm:

Người chưa tiêm dự phòng:

Tiêm bắp, liều 0,5ml: Theo lịch N0 – N3 – N7 – N14 – N28.
Tiêm trong da, liều 0,1ml x 02 vị trí: Theo lịch N0 – N3 – N7 – N28.

Tùy vào phân độ vết thương và tình trạng con vật cắn, bác sĩ sẽ chỉ định phối hợp tiêm huyết thanh kháng dại (Immunoglobulin) cùng với vắc xin.

Người đã tiêm dự phòng trong vòng 5 năm: Tiêm 2 mũi theo lịch:

Tiêm bắp liều 0,5ml: Theo lịch N0 – N3.
Tiêm trong da liều 0,1ml x 01 vị trí: Theo lịch N0 – N3.

Người đã tiêm dự phòng nhưng quá 5 năm hoặc không nhớ rõ lịch sử tiêm:

Tiêm bắp, liều 0,5ml: Theo lịch N0 – N3 – N7 – N14 – N28.
Tiêm trong da, liều 0,1ml x 02 vị trí: Theo lịch N0 – N3 – N7 – N28.

Có thể cần tiêm thêm huyết thanh kháng dại, tùy theo đánh giá của bác sĩ.

Cách thức tiêm chủng, số lượng mũi và địa điểm tiêm

Việc tiêm phòng dại được thực hiện tại các cơ sở y tế hoặc trạm y tế đủ điều kiện. Tiêm phòng có thể được thực hiện qua tiêm bắp hoặc tiêm trong da, tùy vào chỉ định của bác sĩ. Đối với những người có nguy cơ cao (như người làm công việc liên quan đến động vật hoang dã), có thể cần phải tiêm thêm mũi nhắc lại theo chỉ định của bác sĩ.

Thời gian tiêm sau khi bị chó, mèo cắn

Thời gian tiêm phòng dại càng sớm sau khi bị chó, mèo cắn thì hiệu quả càng cao. Theo phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế, người bị động vật nghi mắc bệnh dại cắn hoặc cào cần được tiêm phòng càng sớm càng tốt. Việc trì hoãn tiêm phòng có thể làm giảm hiệu quả của vắc xin và tăng nguy cơ mắc bệnh dại.

Quy trình tiêm phòng dại theo phác đồ của Bộ Y tế là một biện pháp chủ động, giúp bảo vệ sức khỏe của những người có nguy cơ và cộng đồng khỏi bệnh dại. Việc tuân thủ đúng phác đồ này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả phòng ngừa tối ưu.

Các đối tượng cần tiêm phòng dại theo hướng dẫn của Bộ Y tế

Bệnh dại có thể xảy ra ở mọi đối tượng, nhưng những người có nguy cơ cao thường cần phải tiêm phòng để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, có một số nhóm đối tượng đặc biệt cần tiêm phòng dại, bao gồm những người tiếp xúc trực tiếp với động vật hoặc có nguy cơ bị cắn, cào bởi động vật nghi mắc bệnh.

Nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị lây nhiễm dại

Người làm việc trong ngành thú y: Các bác sĩ thú y, nhân viên trại nuôi động vật, người làm công tác bảo vệ động vật có nguy cơ tiếp xúc với chó, mèo, hoặc các loài động vật hoang dã có thể mang virus dại.
Nhân viên trong các cơ sở chăm sóc động vật: Những người làm việc tại các cơ sở chăm sóc thú cưng, khu vui chơi cho thú cưng, hoặc các trung tâm nghiên cứu về động vật.
Công nhân làm việc trong môi trường có nhiều động vật hoang dã: Những người làm việc trong các khu vực có nhiều động vật hoang dã, như khu bảo tồn thiên nhiên, rừng, nơi có động vật có nguy cơ mắc bệnh dại.
Quy định tiêm phòng cho người bị chó, mèo cắn: Người bị chó, mèo nghi dại cắn hoặc cào cần được tiêm phòng dại càng sớm càng tốt để giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh. Các đối tượng này sẽ được tiêm theo phác đồ của Bộ Y tế, tùy vào mức độ nghiêm trọng của vết cắn và tình trạng sức khỏe.
Chó, mèo cắn nhẹ hoặc vết cắn không sâu: Cần tiêm vắc xin dại theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chó, mèo cắn nặng hoặc vết cắn sâu: Người bị cắn cần tiêm phối hợp cả vắc xin dại và huyết thanh kháng dại theo hướng dẫn của bác sĩ.

Các nhóm đối tượng cần tiêm nhắc lại

Ngoài những người bị chó, mèo cắn, một số nhóm đối tượng khác cũng cần tiêm nhắc lại theo định kỳ, đặc biệt là những người làm việc trong môi trường có nguy cơ cao bị lây nhiễm dại. Bộ Y tế khuyến cáo sau phác đồ 3 liều dự phòng trước phơi nhiễm ban đầu cần tiêm nhắc lại sau 1 năm, các mũi nhắc sau đó mỗi 05 năm một lần để duy trì hiệu quả bảo vệ.

Việc tiêm phòng cho các đối tượng này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của cá nhân mà còn đóng góp vào công tác phòng chống bệnh dại trong cộng đồng. Đảm bảo tiêm phòng đầy đủ và đúng đối tượng sẽ giúp hạn chế tình trạng mắc bệnh dại, bảo vệ sự an toàn cho mọi người.

Phác đồ tiêm phòng dại của Bộ Y tế đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi, giúp giảm thiểu tỷ lệ tử vong do bệnh dại. Mỗi người dân cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tiêm phòng, đặc biệt là đối với những đối tượng có nguy cơ cao. Việc tuân thủ đúng quy trình và lịch tiêm phòng không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần vào chiến lược phòng ngừa bệnh dại của toàn xã hội.

Hiện nay tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu có cung cấp dịch vụ tiêm phòng dại với các loại vắc xin chính hãng, đảm bảo chất lượng và an toàn. Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm của Long Châu luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn trong suốt quá trình tiêm chủng, giúp bạn yên tâm hơn về sức khỏe của mình. Hãy đến với Tiêm chủng Long Châu để được chăm sóc sức khỏe một cách tốt nhất và phòng ngừa bệnh dại hiệu quả.

Xem thêm:

Tiêm vắc xin phòng dại có tác dụng bao lâu?

Người bị chó đã được tiêm phòng dại cắn có sao không?