Huyết thanh kháng dại là gì?
Huyết thanh kháng dại (Rabies Immunoglobulin - RIG) là chế phẩm chứa kháng thể đặc hiệu chống virus dại, được chỉ định phối hợp với vắc xin trong dự phòng sau phơi nhiễm đối với các trường hợp nguy cơ cao. Khi được tiêm thấm quanh vết thương, huyết thanh giúp trung hòa virus dại tại vị trí xâm nhập và các mô lân cận trước khi virus tiếp cận hệ thần kinh, từ đó cung cấp miễn dịch thụ động tức thời trong giai đoạn cơ thể chưa tạo đủ kháng thể sau tiêm vắc xin.
Có thể phân biệt nhanh như sau:
Tiêu chí | Vắc xin phòng dại | Huyết thanh kháng dại |
Bản chất | Kích thích cơ thể tự tạo miễn dịch | Cung cấp kháng thể có sẵn |
Tác dụng | Tạo miễn dịch chủ động lâu dài sau khi hoàn thành phác đồ | Trung hòa virus sớm tại vùng phơi nhiễm |
Sử dụng | Theo lịch nhiều mũi | Thường tiêm một lần trong các trường hợp phơi nhiễm độ III theo chỉ định |
Có thay thế nhau không? | Không | Không |
Hai biện pháp này không thay thế nhau. Tùy mức độ vết thương và tiền sử tiêm phòng dại, bác sĩ có thể chỉ định vắc xin, huyết thanh hoặc phối hợp cả hai.
Khi nào cần tiêm huyết thanh kháng dại?
Huyết thanh kháng dại nên được tiêm càng sớm càng tốt sau phơi nhiễm. Nếu chưa được tiêm cùng ngày với liều vắc xin đầu tiên, huyết thanh vẫn có thể được sử dụng trong vòng 7 ngày kể từ khi bắt đầu tiêm vắc xin phòng dại; sau thời điểm này thường không còn được khuyến cáo.
Không phải mọi vết cắn đều cần tiêm huyết thanh kháng dại. Theo Long Châu, huyết thanh thường được cân nhắc trong các tình huống như vết cắn/cào sâu, nhiều vết, đặc biệt ở đầu, mặt, cổ, bàn tay/chân, đầu ngón tay/ngón chân, bộ phận sinh dục, các vị trí có nhiều đầu mút thần kinh hoặc vùng tổn thương rộng. Trường hợp vết thương chảy máu nghiêm trọng và con vật nghi ngờ mang virus dại, chết, mất tích hoặc không theo dõi được cũng cần được đánh giá kỹ.
:format(webp)/huyet_thanh_khang_dai_la_gi_khi_nao_can_tiem_sau_khi_bi_cho_meo_can_1_0841b4778d.png)
Các tình huống nên đi khám ngay:
- Vết cắn sâu hoặc chảy máu;
- Nhiều vết cắn/cào;
- Vết thương ở đầu, mặt, cổ, tay, chân, bộ phận sinh dục;
- Con vật lạ, không rõ nguồn gốc;
- Con vật có biểu hiện bất thường, chết hoặc bỏ đi;
- Người bị cắn chưa từng tiêm phòng dại hoặc không nhớ lịch tiêm.
Theo CDC, với người chưa từng tiêm phòng dại trước đó, dự phòng sau phơi nhiễm thường bao gồm chăm sóc vết thương, globulin miễn dịch kháng dại và một loạt mũi vắc xin; globulin miễn dịch không được tiêm cùng bơm kim hoặc cùng vị trí giải phẫu với liều vắc xin đầu tiên.
Sau khi bị chó/mèo cắn cần làm gì?
Người bị cắn cần xử trí theo thứ tự:
- Rửa vết thương ngay với xà phòng và nước sạch trong ít nhất 15 phút;
- Sát khuẩn vết thương bằng dung dịch thích hợp như povidone-iodine hoặc cồn 70% sau khi rửa sạch;
- Không đắp thuốc dân gian, không tự khâu kín hoặc băng kín vết thương nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế;
- Đến cơ sở y tế/tiêm chủng càng sớm càng tốt;
- Cung cấp thông tin về con vật và tiền sử tiêm phòng dại của bản thân.
Nếu bạn không chắc trường hợp của mình có cần tiêm huyết thanh kháng dại hay không, hãy để lại thông tin để Long Châu hỗ trợ tư vấn hướng xử trí phù hợp sau phơi nhiễm.
:format(webp)/tiem_phong_dai_co_gay_met_moi_khong_1_eb72dd57b1.png)
:format(webp)/nguy_co_benh_dai_gia_tang_mua_nang_nong_can_tiem_phong_ngay_khi_bi_cho_meo_can3_1a8ef227cd.jpg)
:format(webp)/ban_co_dang_bo_lo_cach_phong_benh_dai_hieu_qua_nhat_a6983d0e0b.png)
:format(webp)/co_nen_dap_la_ngai_cuu_ho_nong_len_vet_cho_can_khong_1_3dadb41d1d.png)
:format(webp)/tho_can_co_the_nhiem_virus_dai_khong_1_170fe94a59.png)