Tiểu đường là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính phổ biến hiện nay. Một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm nhưng thường bị bỏ qua là sự thay đổi trong nước tiểu. Những bất thường này không chỉ phản ánh tình trạng đường huyết mà còn giúp nhận biết nguy cơ biến chứng thận hoặc nhiễm trùng.
Nước tiểu của người bị tiểu đường có đặc điểm như thế nào?
Ở người mắc tiểu đường, nước tiểu thường xuất hiện nhiều thay đổi rõ rệt về màu sắc, mùi và thể tích. Những biến đổi này không chỉ phản ánh mức độ kiểm soát đường huyết mà còn có thể là dấu hiệu sớm của các biến chứng liên quan đến thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.
Thay đổi về màu sắc
- Nước tiểu đục: Khi lượng đường trong máu tăng cao và không được tái hấp thu hết, glucose sẽ bị đào thải qua đường tiểu. Sự hiện diện của glucose khiến nước tiểu trở nên đục hơn bình thường.
- Có protein trong nước tiểu: Đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương đến cầu thận, nơi lọc máu và nước tiểu. Khi chức năng lọc suy giảm, các phân tử lớn như protein có thể rò rỉ vào nước tiểu khiến màu sắc thay đổi, nước tiểu trở nên đục và có thể tạo bọt.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu: Người bệnh tiểu đường dễ bị nhiễm trùng do hệ miễn dịch suy yếu. Khi đó, cơ thể tăng sản xuất bạch cầu để chống lại vi khuẩn và một phần tế bào bạch cầu sẽ được đào thải ra ngoài qua nước tiểu, làm nước tiểu đục và có thể kèm theo cảm giác rát buốt khi tiểu tiện.

Thay đổi về mùi
Nước tiểu thường có mùi ngọt hoặc mùi trái cây là dấu hiệu khá đặc trưng, xảy ra khi glucose hoặc các hợp chất ketone được bài tiết qua nước tiểu. Tình trạng này thường xuất hiện ở người có đường huyết cao kéo dài, không được kiểm soát tốt hoặc trong giai đoạn cơ thể đang thiếu năng lượng trầm trọng, phải chuyển sang sử dụng mỡ làm nguồn năng lượng thay thế.
Ngoài ra, người mắc bệnh tiểu đường thường đi tiểu nhiều lần trong ngày, điều này xảy ra do nhiều nguyên nhân liên quan đến rối loạn chuyển hóa đường:
- Đường huyết tăng cao: Khi đường trong máu vượt ngưỡng, thận không thể hấp thụ hết glucose khiến một phần đường bị đào thải ra ngoài theo nước tiểu. Quá trình này làm tăng độc thẩm thấu và lượng nước tiểu.
- Hiện tượng lợi niệu thẩm thấu: Khi một lượng lớn glucose có trong nước tiểu, nó kéo theo nhiều nước ra ngoài và dẫn đến tình trạng đi tiểu nhiều gây mất nước.
Khát nước và uống nhiều: Mất nước qua đường tiểu khiến cơ thể liên tục khát nước, dẫn đến việc uống nhiều và đi tiểu nhiều hơn bình thường.
Mất nước qua đường tiểu khiến cơ thể liên tục khát nước, dẫn đến việc uống nhiều và đi tiểu nhiều hơn bình thường
Các dấu hiệu nhận biết bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường không chỉ ảnh hưởng đến chức năng chuyển hóa đường trong cơ thể mà còn gây ra hàng loạt thay đổi về thể trạng. Những triệu chứng dưới đây thường xuất hiện sớm và nếu được phát hiện kịp thời sẽ giúp người bệnh có hướng điều trị phù hợp:
- Thường xuyên cảm thấy đói và mệt mỏi: Mặc dù đã ăn uống đầy đủ nhưng cơ thể không thể sử dụng glucose hiệu quả để tạo năng lượng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt năng lượng ở tế bào.
- Đi tiểu nhiều và khát nước liên tục: Đây là hậu quả của việc đường huyết cao gây lợi niệu thẩm thấu, làm tăng lượng nước tiểu và gây mất nước.
- Sút cân không rõ nguyên nhân: Dù không ăn kiêng hay luyện tập quá mức, người bệnh vẫn có thể giảm cân nhanh chóng do cơ thể phân giải chất béo và cơ bắp để bù năng lượng.
- Khô miệng, ngứa da: Tình trạng mất nước kéo dài làm da trở nên khô, môi nứt nẻ, ngứa ngáy.
- Thị lực giảm, nhìn mờ: Lượng đường trong máu cao có thể ảnh hưởng đến mạch máu nhỏ trong mắt, gây biến chứng võng mạc tiểu đường.
- Vết thương lâu lành: Đường huyết cao gây ảnh hưởng đến lưu thông máu và miễn dịch, khiến quá trình hồi phục chậm.
Cảm giác tê bì, mất cảm giác ở tay chân: Do tổn thương thần kinh ngoại biên, đặc biệt nếu bệnh kéo dài không kiểm soát.

Biện pháp phòng ngừa biến chứng tiểu đường
Tiểu đường là bệnh mạn tính nhưng nếu được kiểm soát tốt thì người bệnh vẫn có thể sống khỏe mạnh và phòng tránh được các biến chứng nghiêm trọng. Dưới đây là một số nguyên tắc quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả:
- Duy trì đường huyết trong ngưỡng an toàn: Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, dùng thuốc đúng liều, đúng giờ và kiểm tra đường huyết định kỳ.
- Áp dụng chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường hợp lý: Ăn đủ chất, tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ, hạn chế tinh bột nhanh và đồ ngọt. Tránh xa thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và chất béo xấu.
- Luyện tập thể thao đều đặn: Các hoạt động như đi bộ nhanh, yoga, bơi lội hoặc đạp xe giúp tăng cường chuyển hóa đường và cải thiện sức khỏe tim mạch.
- Giữ vệ sinh cá nhân và đặc biệt là vùng tiết niệu: Điều này giúp ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiểu, một biến chứng thường gặp ở người tiểu đường.
- Khám sức khỏe định kỳ: Việc theo dõi chức năng gan, thận, mắt, và thần kinh sẽ giúp phát hiện sớm biến chứng để can thiệp kịp thời.
- Lối sống lành mạnh: Giảm căng thẳng, tránh thức khuya, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia giúp cơ thể cân bằng hơn và kiểm soát tốt đường huyết.

Trên đây là lời giải đáp cho thắc mắc nước tiểu của người bị tiểu đường có đặc điểm như thế nào mà bạn có thể tham khảo. Sự thay đổi trong nước tiểu là một trong những cảnh báo sớm giúp nhận biết bệnh tiểu đường. Việc chủ động theo dõi sự thay đổi này, kết hợp chế độ sinh hoạt và điều trị hợp lý là chìa khóa giúp người bệnh sống ổn định, hạn chế biến chứng nguy hiểm.