Người 50 tuổi có tiêm phòng HPV được không? Biện pháp phòng HPV

Nhiều chuyên gia nhận định rằng, một số bệnh mạn tính thường được phát hiện khi bước sang tuổi 50. Trong đó, các bệnh ung thư liên quan đến virus HPV (Human Papillomavirus) đặc biệt là ung thư cổ tử cung thường được phát hiện ở phụ nữ từ 40 tuổi trở lên. Vậy 50 tuổi có tiêm phòng HPV được không? Đâu là độ tuổi phù hợp nhất để tiêm ngừa, và ngoài vắc xin, người 50 tuổi có thể làm gì để phòng tránh HPV?

Người 50 tuổi có tiêm phòng HPV được không?

Nhiều người quan tâm đến việc 50 tuổi có tiêm phòng HPV được không, đặc biệt khi tuổi tác ngày càng cao nhưng nguy cơ nhiễm virus HPV vẫn còn hiện hữu. Vào tháng 5/2024, Bộ Y tế đã mở rộng độ tuổi tiêm phòng vắc xin Gardasil 9 cho nhóm 27 - 45 tuổi, nhằm tăng tỷ lệ bao phủ vắc xin HPV ở người trưởng thành. Tuy nhiên, đến nay, chưa có dữ liệu nghiên cứu chứng minh hiệu quả phòng ngừa của vắc xin HPV khi tiêm cho người trên 45 tuổi nên chưa có khuyến cáo tiêm vắc xin HPV cho người từ 50 tuổi trở lên.

Các chuyên gia khuyến nghị rằng tiêm vắc xin HPV càng sớm càng tốt, vì đây là cách hiệu quả nhất để bảo vệ cơ thể trước nguy cơ nhiễm virus. Do đó, những người trong độ tuổi 9 - 45 tuổi nên chủ động tiêm phòng sớm để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.

HPV là một loại virus có khoảng 200 chủng, trong đó đây cũng là tác nhân lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Có khoảng 40 chủng gây nhiễm trùng ở đường sinh dục, trong đó khoảng 15 chủng nguy cơ cao có thể dẫn đến các bệnh ung thư nghiêm trọng như ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ, dương vật, hầu họng, cũng như các bệnh lý đường sinh dục như mụn cóc sinh dục, sùi mào gà.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hầu như tất cả người có quan hệ tình dục đều sẽ bị nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong đời. Phần lớn các trường hợp nhiễm virus HPV, bao gồm cả chủng nguy cơ thấp và nguy cơ cao, sẽ được hệ miễn dịch loại bỏ tự nhiên trong vòng 1 - 2 năm. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp nhiễm virus HPV kéo dài có thể gây biến đổi tế bào, dẫn đến tổn thương tiền ung thư và tiến triển thành ung thư sau nhiều năm. Hiện nay, hai loại vắc xin Gardasil 4 và Gardasil 9 được đánh giá có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa các chủng virus HPV gây ung thư. Vắc xin Gardasil 9 có hiệu quả bảo vệ cao, lên đến trên 90% trong việc ngăn ngừa các bệnh ung thư và tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, hậu môn, bộ phận sinh dục, hầu họng do 9 chủng virus HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) gây ra.

Độ tuổi lý tưởng để tiêm HPV là bao nhiêu?

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến nghị độ tuổi phù hợp để tiêm vắc xin HPV (Gardasil 9) là từ 9 - 45 tuổi. Trẻ em có thể bắt đầu tiêm từ 9 tuổi, và thời điểm lý tưởng nhất là trong giai đoạn 11 - 12 tuổi, khi hệ miễn dịch có khả năng đáp ứng tốt nhất và chưa có nguy cơ lây nhiễm qua quan hệ tình dục.

Người 50 tuổi phòng ngừa HPV thế nào?

Như vậy chúng ta đã giải đáp thắc mắc “Người 50 tuổi có tiêm phòng HPV được không?” Vậy ở độ tuổi này làm thế nào để phòng ngừa HPV.

Ở độ tuổi 50, cả nam và nữ không còn nằm trong nhóm tuổi được khuyến nghị tiêm phòng HPV. Vì vậy, biện pháp bảo vệ bản thân hiệu quả nhất trước virus này là duy trì quan hệ tình dục an toàn. Việc sử dụng bao cao su khi quan hệ và quan hệ tình dục an toàn, ít bạn tình sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HPV. Đồng thời, duy trì thói quen vệ sinh vùng kín sạch sẽ cũng góp phần hạn chế sự xâm nhập của virus.

Đối với phụ nữ từ 50 tuổi trở lên, việc thực hiện các xét nghiệm Pap, Thinprep hoặc HPV DNA định kỳ mỗi 3 - 5 năm một lần là cần thiết để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường liên quan đến HPV. Tuy nhiên, nếu như từng có kết quả xét nghiệm Pap dương tính hoặc tổn thương tiền ung thư, phụ nữ vẫn cần tiếp tục tầm soát mỗi 1 - 3 năm theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo không bỏ sót nguy cơ ung thư.

Ngoài ra, chế độ ăn uống lành mạnh cũng có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh do HPV gây ra và tăng cường hệ miễn dịch. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, việc ưu tiên các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt cùng các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như quả mọng, ca cao, thảo mộc,… có thể hỗ trợ cơ thể chống lại nguy cơ mắc ung thư.

50 tuổi nên tiêm vắc xin gì?

Giai đoạn 50 tuổi được xem là thời điểm quan trọng trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, bởi lúc này hệ miễn dịch bắt đầu suy giảm theo thời gian. Giai đoạn 50 tuổi được xem là thời điểm quan trọng trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, bởi lúc này hệ miễn dịch suy giảm theo thời gian, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh từ cộng đồng tăng cao, đặc biệt là các bệnh lý về đường hô hấp, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh từ cộng đồng tăng cao, đặc biệt là các bệnh lý về đường hô hấp. Ở độ tuổi này, người lớn nên rà soát lại lịch tiêm chủng và tiêm đầy đủ các vắc xin phù hợp theo khuyến cáo, như vắc xin cúm, bạch hầu - ho gà - uốn ván, zona và phế cầu khuẩn để bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm khi mắc bệnh.

Sau nhiều năm dành thời gian cho công việc và gia đình, đây cũng là giai đoạn nên ưu tiên chăm sóc sức khỏe bản thân. Chủ động tiêm phòng kết hợp với chế độ dinh dưỡng, vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ sẽ giúp tăng cường khả năng bảo vệ cơ thể trước các nguy cơ từ môi trường.

Vắc xin phòng bệnh cúm

Bệnh cúm ở người trưởng thành, đặc biệt là nhóm tuổi ngoài 50, có thể diễn biến nghiêm trọng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy tim,... Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ nhập viện kéo dài, tốn kém chi phí điều trị mà còn có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao.

Việc tiêm vắc xin cúm hàng năm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của người 50 tuổi. Do virus cúm có khả năng biến đổi liên tục qua hiện tượng "trôi dạt kháng nguyên", mỗi năm vắc xin cúm đều được cập nhật để phù hợp với các chủng virus lưu hành.

Tại Việt Nam, các loại vắc xin cúm dành cho người lớn bao gồm:

• Vắc xin Vaxigrip 0,5ml (Pháp): Phòng ngừa 3 chủng virus cúm gồm 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 1 chủng cúm B (Victoria).
• Vắc xin Influvac Tetra 0,5ml (Hà Lan): Phòng ngừa các chủng cúm A (H1N1, H3N2) và cúm B (Yamagata, Victoria).
• Vắc xin Ivacflu-S 0,5ml (Việt Nam): Ngăn ngừa 3 chủng cúm A(H3N2), A(H1N1), và 1 chủng cúm B (Victoria hoặc Yamagata).

Lưu ý: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm nhắc vắc xin cúm hàng năm, khoảng cách tối thiểu là 11 tháng với lần tiêm lấn trước, hoặc tiêm sớm hơn theo chỉ định của bác sĩ đối với người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Vắc xin phòng viêm phổi do phế cầu khuẩn

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, nhiễm khuẩn huyết. Ở người lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh lý nền, hệ miễn dịch và chức năng hô hấp bị suy giảm làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Vì vậy, tiêm vắc xin phòng phế cầu khuẩn là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Hiện tại, các loại vắc xin phế cầu khuẩn dành cho người lớn gồm:

• Vắc xin Prevenar 13 (Bỉ) : Phòng 13 chủng phế cầu khuẩn.
• Vắc xin Vaxneuvance (Ireland) : Phòng 15 chủng phế cầu khuẩn.
• Vắc xin Prevenar 20 (Bỉ) : Phòng 20 chủng phế cầu khuẩn.
• Vắc xin Pneumovax 23 (Mỹ): Phòng 23 tuýp huyết thanh của vi khuẩn phế cầu.

Vắc xin phòng bệnh bạch hầu – ho gà – uốn ván

Người 50 tuổi thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc các bệnh đường hô hấp như bạch hầu, ho gà, do hệ miễn dịch dần suy yếu. Tiêm phòng vắc xin kết hợp bạch hầu – ho gà – uốn ván giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình cũng như cộng đồng.

Các loại vắc xin phòng bạch hầu – ho gà – uốn ván phổ biến hiện nay:

• Vắc xin Boostrix (Bỉ): Từ 04 tuổi trở lên;
• Vắc xin Adacel (Canada): Từ 04 tuổi đến 64 tuổi;

Lịch tiêm:

• Nếu đã từng tiêm đầy đủ 3 mũi vắc xin bạch hầu – ho gà – uốn ván trước đó: Chỉ cần 1 mũi nhắc lại và sau đó nhắc lại mỗi 10 năm.
• Nếu không rõ lịch sử tiêm hoặc chưa tiêm phòng: Cần tiêm 3 mũi, sau đó nhắc lại mỗi 10 năm để duy trì miễn dịch.

Lưu ý: Boostrix và Adacel có thể thay thế cho nhau trong các liều tiêm nhắc tiếp theo.

Vắc xin phòng bệnh Zona thần kinh

Zona thần kinh là bệnh do sự tái hoạt động của virus Varicella Zoster (VZV) gây bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus không bị loại bỏ hoàn toàn mà tồn tại tiềm ẩn trong các hạch thần kinh và có thể tái hoạt động khi hệ miễn dịch suy giảm, đặc biệt ở người lớn tuổi. Bệnh thường gây phát ban dạng mụn nước kèm đau rát kéo dài, có thể gặp biến chứng đau dây thần kinh sau zona kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm. Hiện nay, vắc xin phòng bệnh zona thần kinh được chỉ định tiêm cho người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên:

• Shingrix (Bỉ): Lịch tiêm gồm 2 mũi, mũi thứ hai được tiêm sau mũi đầu từ 2 - 6 tháng.

Nếu chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa được tiêm phòng trước đó, sẽ ưu tiên tiêm vắc xin thủy đậu trước. Vắc xin không chỉ làm giảm nguy cơ nhiễm virus gây bệnh thủy đậu mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc zona thần kinh về sau.

Hiện nay, có các loại vắc xin phòng bệnh thủy đậu dành cho người lớn, bao gồm:

• Varivax (Mỹ);
• Varilrix (Bỉ);
• Proquad (Mỹ) : Phòng ngừa Sởi-Quai bị- Rubella- Thủy đậu

Vắc xin phòng bệnh viêm gan A

Viêm gan A là một bệnh truyền nhiễm phổ biến do virus viêm gan A gây ra và có thể lây lan qua thực phẩm, nước uống hoặc tiếp xúc với nguồn bệnh. Bệnh thường không gây viêm gan mạn tính hay tổn thương gan kéo dài, tuy nhiên, ở những người lớn tuổi hoặc có bệnh nền, viêm gan A có thể diễn tiến nghiêm trọng và kéo dài hơn.Do đó, người từ 50 tuổi trở lên nên chủ động tiêm phòng để được bảo vệ tốt hơn.

Loại vắc xin phòng viêm gan A được khuyến nghị cho người 50 tuổi là:

Twinrix (Bỉ): Đây là vắc xin kết hợp giúp phòng cả viêm gan A và viêm gan B. Lịch tiêm gồm 3 mũi:

• Mũi 1: Tiêm lần đầu
• Mũi 2: 1 tháng sau mũi đầu.
• Mũi 3: 5 tháng sau mũi 2.

Vắc xin phòng bệnh viêm gan B

Viêm gan B có thể gây nhiễm trùng mãn tính và làm tăng nguy cơ tử vong do xơ gan và ung thư gan. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính rằng vào năm 2024, có 240 triệu người mắc bệnh viêm gan B mãn tính, với 0,9 triệu ca nhiễm mới mỗi năm. Viêm gan B có thể phòng ngừa bằng vắc xin an toàn và hiệu quả, do đó việc tiêm phòng sớm và đầy đủ phác đồ là rất quan trọng, phác đồ thường quy là 3 mũi trong vòng 6 tháng.

Hiện nay, có một số loại vắc xin phòng viêm gan B dành cho người 50 tuổi:

• Gene Hbvax (Việt Nam);
• Heberbiovac (Cuba);
• Twinrix (Bỉ): Vắc xin kết hợp phòng cả viêm gan A và viêm gan B.

Vắc xin phòng bệnh sởi – quai bị – Rubella

Sởi, quai bị và rubella đều là những bệnh truyền nhiễm lây lan qua đường hô hấp và có khả năng bùng phát thành dịch trong cộng đồng. Người lớn nếu nhiễm sởi có nguy cơ biến chứng nặng như viêm não, liệt, co giật và có thể dẫn đến tử vong. Quai bị có thể gây viêm tinh hoàn ở nam giới và viêm buồng trứng ở nữ giới. Rubella thường gây sốt, phát ban và đau khớp.

Các loại vắc xin phòng sởi – quai bị – Rubella cho người 50 tuổi gồm:

• MMR II (Mỹ);
• Priorix (Bỉ);
• Proquad (Mỹ): Phòng ngừa Sởi - Quai bị - Rubella - Thủy đậu

Vắc xin phòng viêm màng não do não mô cầu

Viêm màng não do vi khuẩn não mô cầu không chỉ xảy ra ở trẻ em mà người lớn cũng có nguy cơ mắc bệnh. Đây là bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, cứ 100 người mắc bệnh có khoảng 20 – 25 trường hợp tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Người 50 tuổi có thể tiêm một trong loại vắc xin sau để phòng bệnh:

• Vắc xin não mô cầu ACYW Menquadfi (Mỹ): Tiêm 1 mũi.
• Vắc xin não mô cầu ACYW Nimenrix (Bỉ): Tiêm 1 mũi, tiêm nhắc lại ít nhất 04 năm sau mũi tiêm gần nhất, nếu lúc trước tiêm Menactra và có yếu tố nguy cơ mắc não mô cầu hoặc nhập cư.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là địa điểm uy tín cung cấp các loại vắc xin chất lượng cao, phù hợp cho mọi lứa tuổi, bao gồm cả người 50 tuổi trở lên. Ở độ tuổi này, hệ miễn dịch có xu hướng suy giảm, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng. Do đó, việc tiêm phòng đầy đủ là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe.

Lựa chọn Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là quyết định đúng đắn nhờ vào nguồn vắc xin chính hãng, đội ngũ nhân viên y tế tận tâm và quy trình tiêm chủng an toàn, hiện đại. Đặc biệt, trung tâm luôn cập nhật đầy đủ các loại vắc xin cần thiết cho người lớn tuổi, giúp bảo vệ sức khỏe toàn diện. Đến ngay Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và tiêm phòng đầy đủ, đảm bảo một cuộc sống khỏe mạnh và an toàn hơn!

Trên đây là lời giải đáp cho câu hỏi "50 tuổi có tiêm phòng HPV được không?" dành cho những người ở độ tuổi trung niên. Hiện nay, vắc xin HPV chưa được chỉ định cho người trên 45 tuổi. Vì vậy, những ai ở tuổi 50 nên chú ý thực hiện quan hệ tình dục an toàn, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và xây dựng lối sống khoa học để giảm nguy cơ lây nhiễm HPV. Đặc biệt, việc thăm khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn, góp phần bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả.

Xem thêm:

• Lịch tiêm HPV đầy đủ từng mũi, chi tiết các loại vắc xin
• Nên tiêm HPV khi nào là tốt nhất, đảm bảo hiệu quả vắc xin?