Nên làm gì khi bị ợ hơi liên tục? Cách phòng ngừa và hạn chế tình trạng ợ hơi

Ợ hơi xảy ra liên tục không chỉ gây khó chịu, mất tự tin trong giao tiếp mà đôi khi còn đi kèm đầy bụng, chướng hơi hoặc cảm giác nóng rát vùng thượng vị. Hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh thói quen ăn uống, sinh hoạt phù hợp có thể giúp cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, bạn nên chú ý và chủ động thăm khám.

Nguyên nhân nào gây ợ hơi liên tục?

Ợ hơi liên tục thường bắt nguồn từ hai nhóm nguyên nhân chính: nuốt phải quá nhiều không khí hoặc do các vấn đề liên quan đến tiêu hóa và bệnh lý tiềm ẩn.

Nuốt không khí (Aerophagia)

Đây là nguyên nhân phổ biến. Không khí có thể đi vào dạ dày khi chúng ta thực hiện các hoạt động hàng ngày mà không hề hay biết, dẫn đến tích tụ và gây ợ hơi. Các thói quen có thể khiến bạn nuốt nhiều không khí bao gồm:

• Ăn hoặc uống quá nhanh, không nhai kỹ.
• Nói chuyện trong khi ăn.
• Nhai kẹo cao su hoặc ngậm kẹo cứng thường xuyên.
• Uống các loại đồ uống có ga như nước ngọt, bia.
• Hút thuốc lá, vì khi hít khói thuốc, bạn cũng đồng thời nuốt cả không khí.
• Sử dụng răng giả không vừa vặn, tạo ra khoảng trống khiến bạn nuốt nhiều không khí hơn khi ăn.
• Thở bằng miệng do nghẹt mũi, hoặc các tình trạng như chảy dịch mũi sau, ngáy ngủ.
• Căng thẳng, lo âu cũng có thể dẫn đến thói quen nuốt không khí vô thức.

Thực phẩm và đồ uống

Đồ uống có ga có thể làm tăng lượng khí trong dạ dày và khiến ợ hơi xuất hiện nhiều hơn. Bên cạnh đó, một số thực phẩm chứa carbohydrate khó tiêu như các loại đậu, rau họ cải, sản phẩm từ sữa ở người không dung nạp lactose, ngũ cốc nguyên hạt và các chất tạo ngọt như sorbitol, mannitol hoặc xylitol có thể làm tăng lượng khí trong đường ruột. Tuy nhiên, nhóm thực phẩm này thường gây đầy bụng, chướng hơi hoặc trung tiện nhiều hơn là trực tiếp gây ợ hơi.

Các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn

Trong nhiều trường hợp, ợ hơi liên tục không chỉ đơn thuần là do thói quen mà còn là triệu chứng của một số bệnh lý về đường tiêu hóa. Nếu đi kèm với các dấu hiệu khác, bạn nên cân nhắc đến các khả năng sau:

• Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD): Đây là tình trạng axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản. Ợ hơi là một triệu chứng phổ biến, bên cạnh ợ nóng, cảm giác chua miệng, khó nuốt.
• Viêm dạ dày (Gastritis): Tình trạng lớp niêm mạc dạ dày bị viêm, thường do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) hoặc lạm dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Các triệu chứng khác bao gồm đau bụng, buồn nôn, cảm giác đầy bụng.
• Loét dạ dày tá tràng: Các vết loét hình thành trên niêm mạc dạ dày hoặc phần trên của ruột non, cũng thường do vi khuẩn H. pylori gây ra. Ợ hơi quá mức là một trong những triệu chứng cùng với đau bụng âm ỉ, ợ nóng và đầy hơi.
• Không dung nạp Lactose: Cơ thể thiếu enzyme để tiêu hóa lactose (một loại đường có trong sữa). Khi tiêu thụ các sản phẩm từ sữa, người bệnh có thể bị đầy hơi, tiêu chảy và ợ hơi.
• Hội chứng ruột kích thích (IBS): Một rối loạn tiêu hóa mãn tính gây ra các triệu chứng như co thắt bụng, đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón xen kẽ. Đối với một số người, ợ hơi nhiều cũng là một biểu hiện của IBS.
• Thoát vị hoành (Hiatal hernia): Xảy ra khi một phần nhỏ của dạ dày phình lên qua cơ hoành vào khoang ngực. Tình trạng này phổ biến ở người trên 50 tuổi và có thể gây ợ hơi nhiều, ợ nóng và khó nuốt.

Làm gì khi bị ợ hơi liên tục?

Khi ợ hơi xuất hiện nhiều lần và gây khó chịu, một số thay đổi đơn giản trong vận động, tư thế hoặc thói quen ăn uống có thể hỗ trợ giảm cảm giác đầy hơi và lượng khí tích tụ trong đường tiêu hóa. Tùy vào nguyên nhân, mức độ và các triệu chứng đi kèm, bạn có thể tham khảo những cách dưới đây.

Biện pháp hỗ trợ giảm ợ hơi tạm thời

Trước tiên, bạn có thể thử một số biện pháp đơn giản nhằm hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giúp khí trong đường tiêu hóa thoát ra thuận lợi hơn.

• Vận động nhẹ nhàng: Sau khi ăn, thay vì ngồi hoặc nằm ngay, bạn có thể đi bộ chậm rãi trong thời gian ngắn. Vận động nhẹ giúp kích thích hoạt động của đường tiêu hóa, từ đó có thể hỗ trợ giảm cảm giác đầy bụng, chướng hơi và khó chịu do tích tụ khí.
• Điều chỉnh tư thế: Thay đổi tư thế cơ thể đôi khi có thể giúp khí di chuyển trong đường tiêu hóa dễ dàng hơn. Bạn có thể thử nằm nghiêng hoặc nằm ngửa rồi từ từ kéo hai đầu gối về phía ngực. Tuy nhiên, nếu thường xuyên bị ợ nóng hoặc trào ngược sau ăn, nên tránh nằm ngay sau bữa ăn vì tư thế nằm có thể làm các triệu chứng trở nên khó chịu hơn.

Một số phương pháp tự nhiên có thể tham khảo

Bên cạnh vận động và điều chỉnh tư thế, một số loại đồ uống hoặc thực phẩm quen thuộc cũng thường được sử dụng với mục đích làm dịu cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa. Hiệu quả có thể khác nhau ở mỗi người và không nên xem các phương pháp này là biện pháp điều trị thay thế.

• Uống trà gừng ấm: Gừng thường được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu một số triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa. Bạn có thể dùng một lượng vừa phải gừng pha với nước ấm. Tuy nhiên, trà gừng không phải là phương pháp điều trị đặc hiệu cho tình trạng ợ hơi hoặc trào ngược axit.
• Nhai hạt thì là: Hạt thì là được sử dụng trong một số kinh nghiệm dân gian nhằm hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy hơi. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả đối với tình trạng ợ hơi còn hạn chế. Vì vậy, phương pháp này chỉ nên được xem là một lựa chọn tham khảo thay vì cách điều trị chính.
• Uống trà hoa cúc: Trà hoa cúc là thức uống được nhiều người lựa chọn nhờ hương vị nhẹ và cảm giác thư giãn. Một số người có thể cảm thấy dễ chịu hơn ở đường tiêu hóa sau khi sử dụng, nhưng hiện chưa nên khẳng định trà hoa cúc có khả năng điều trị hoặc ngăn ngừa trào ngược axit và ợ hơi.

Cân nhắc thuốc không kê đơn khi cần thiết

Nếu đã điều chỉnh sinh hoạt nhưng tình trạng vẫn gây nhiều khó chịu, một số thuốc không kê đơn có thể được cân nhắc tùy theo triệu chứng. Tốt nhất nên trao đổi với dược sĩ hoặc nhân viên y tế để lựa chọn sản phẩm phù hợp và sử dụng đúng hướng dẫn.

• Thuốc kháng axit: Thuốc kháng axit có tác dụng trung hòa axit trong dạ dày và thường được sử dụng để giảm các triệu chứng như ợ nóng hoặc khó chịu liên quan đến axit. Tuy nhiên, thuốc không giải quyết mọi nguyên nhân gây ợ hơi, vì vậy không nên tự dùng kéo dài khi chưa xác định được nguyên nhân.
• Sản phẩm chứa simethicone: Simethicone giúp các bong bóng khí nhỏ trong đường tiêu hóa kết hợp lại, nhờ đó khí có thể được đào thải dễ dàng hơn và giảm cảm giác đầy hơi. Sản phẩm này có thể hữu ích khi triệu chứng liên quan đến tích tụ khí, nhưng không phải trường hợp ợ hơi nào cũng đáp ứng.

Nếu ợ hơi liên tục kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm đau bụng, khó nuốt, nôn ói, sụt cân không chủ ý, đi ngoài phân đen hay các biểu hiện bất thường khác, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ áp dụng các biện pháp tại nhà.

Ợ hơi liên tục khi nào cần đi khám?

Mặc dù ợ hơi thường vô hại, nhưng nếu nó trở nên dai dẳng, không kiểm soát được và đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo một vấn đề y tế nghiêm trọng hơn cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bạn nên tìm đến bác sĩ nếu tình trạng ợ hơi của bạn đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Đau bụng dữ dội hoặc kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Sốt.
• Mệt mỏi, suy nhược cơ thể.
• Khó nuốt hoặc cảm giác vướng ở cổ họng.
• Nôn hoặc trớ thức ăn.
• Tiêu chảy hoặc thay đổi thói quen đại tiện.

Đặc biệt, nếu ợ hơi đi kèm với đau ngực, khó thở, đau lan ra cánh tay hoặc hàm, bạn cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp vì đây có thể là dấu hiệu của một cơn đau tim, dù không phổ biến.

Ợ hơi thường là phản ứng sinh lý bình thường, nhưng nếu xảy ra quá thường xuyên, bạn không nên chủ quan. Việc điều chỉnh thói quen ăn uống, sinh hoạt và theo dõi các triệu chứng đi kèm có thể giúp cải thiện tình trạng này. Khi đã biết làm gì khi bị ợ hơi liên tục, bạn sẽ chủ động hơn trong việc chăm sóc hệ tiêu hóa và nhận biết thời điểm cần thăm khám để tìm nguyên nhân.